Thesis

بررسی پاره ای از فرایندهای واژه سازی در غزلیات بیدل دهلوی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

بیدل دهلوی ، یکی از شاعران بنام سبک هندی به شمار می¬آید. در صدر آثار این شاعر طراز اوّل فارسی¬گوی، می¬توان از غزلیات او که بسیار مورد توجه همگان است یاد کرد (خلیلی، 1387). به کارگیری ترکیبات نو از جمله نوآوری¬های این شاعر تواناست (آواز، 1388). از دیدگاه افراشی (1389) فرایند واژه سازی ، سازوکاری فعّال است که به صورت تکرارشونده بر تعداد واژه ¬های زبان می¬افزاید. انواع فرایندهای واژه سازی به دو نوع اصلی (اشتقاق ، ترکیب ) و فرعی (قرض گیری ، ادغام ، سرواژه¬سازی، کوتاه سازی، تبدیل،پس سازی و تکرار ) تقسیم می شوند. هدف از انجام این پژوهش توصیف، تحلیل و بررسی برخی از فرایندهای واژه¬سازی نظیر: اشتقاق، ترکیب، تکرار و سرواژه¬سازی، و نوآوری در غزلیات بیدل دهلوی می¬باشد. بر این اساس، برای تعیین میزان بسامد و میانگین به کارگیری هریک از این فرایندها، 3 جلد غزلیات بیدل که شامل 2859 غزل (2312 صفحه) می¬باشد، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. در پایان، بسامد درصد کاربرد و میانگین هرکدام از این فرایندهای اصلی و فرعی در داده¬های پژوهش تعیین گردیده است. نتایج نشان داده¬اند که در غزلیّات بیدل دهلوی از فرایندهای واژه¬سازی اصلی، اشتقاق و ترکیب و از فرایند¬های واژه¬سازی فرعی، تکرار مشاهده گردیده است. نکته¬ی قابل توجه در غزلیّات بیدل این بود که فرایند سرواژه-سازی به عنوان یکی از فرایندهای واژه¬سازی فرعی در این غزلیات مورد استفاده قرار نگرفته است. در مورد بسامد کاربرد هریک از این فرایندها می¬توان بیان داشت ترکیب (m=49/56%)، اشتقاق ( m=48/43%)، تکرار ( m=1/99%) و سرواژه¬سازی ( m=0%) به صورت پیوستاری از بیشترین تا کمترین بسامد، به کار رفته-اند.

Supervisors and advisors

علی اصغر رستمی ابوسعیدی، عباسعلی آهنگر، محمّد امیر مشهدی

Similar theses

  • تصویرهای پارادوکسی و حسامیزی در دیوان غزلیات بیدل دهلوی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان آذرباییجان شرقی - دانشکده علوم پایهاعظم پورداداش

    پایان نامه حاضر تصویرهای پارادوکسی و حسامیزی را در "دیوان غزلیات بیدل دهلوی" بر اساس " دیوان بیدل دهلوی" به "تصحیح اکبر بهداروند" مورد بررسی قرار داده است. این پایان نامه در دو فصل تنظیم شده است. فصل اول مربوط به پارادوکسی است و منظور از تصویر پارادوکسی تصویری است که دو روی ترکیب

  • امثال و حکم و تمثیل در غزلیات بیدل دهلوی

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعیرضا مکرمی

    یکی از مولفه های مهم ادبیات در هر زبان، امثال و حکم می باشد که بسیاری از شاعران و نویسندگان نیز گفتار خود را با آن آراسته اند. تمثیل ها نیز از شگردهای دیگری است که شاعران با بهره گیری از آن، می توانند مفاهیم فکری خود را در کوتاه ترین کلام ثبت و ملموس نمایند. در این رساله نیز سعی

  • بررسی عناصر سوررئال در غزلیات بیدل دهلوی

    Thesis2014دانشگاه تربیت معلم - سبزوار - دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتیداود نقی شیخی

    نگاهی گذرا به نظریه های مکتب سوررئالیسم و مقایسه ی آن ها با غزل بیدل، وجود شباهت هایی را بین این دو اثبات می کند. دلیل این تشابه را می توان در اشتراک در نظریه ی شعری، نوع جهان بینی و معرفت شناسی یافت. اما باید توجه داشت که این تشابهات تطابق عین به عین ندارند و در دل خود تفاوت های

  • مقایسه فرایندهای واژه سازی در گونه علمی و گونه محاوره زبان فارسی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده زبانهای خارجیمجید عباسی

    این پژوهش به بررسی و مقایسه فرایندهای واژه سازی رایج در دو گونه علمی و محاوره ای زبان فارسی اختصاص دارد. برای مقایسه این فرایندها در دو گونه مزبور ابتدا تعداد 1080 واژه به عنوان نمونه از بین واژه های گونه های مورد مطالعه، از منابع مربوطه استخراج می شود که سهم هر کدام 540 واژه می

  • بررسی فرایندهای واژه سازی در زبان های فارسی و عربی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمیرمحمود ذکاوت

    چکیده بررسی شیوه های ساخت کلمه در زبان و پژوهش پیرامون فرایندهای واژه سازی و بررسی مقابله ای تولید و خلق واژگان نو، در زبان های فارسی و عربی، اقدامی سازنده و مفید جهت شناساندن ظرفیّت ها و توانایی های این دو زبان زنده و پویاست و عاملی موثّر در تقویت و غنای هر دو زبان می باشد.کشف و

  • بررسی فرآیندهای واژه سازی در گویش سنگسری

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخفرانک جمال الدین

    چکیده گویش سنگسری از دسته گویش های سمنانی متعلق به گویش های حاشیه دریای خزر از شاخه غربی زبان های ایرانی نو است. این گویش هم اکنون بین اهالی مهدی شهر، درجزین و حومه متداول است. این گویش نیز مانند بسیاری از گویش های دیگر مورد بررسی دقیق زبان شناختی قرار نگرفته است؛ این در حالی است

Similar items

  • تصویر‌سازی‌های بدیع در غزلیات بیدل دهلوی

    Article2022مطالعات شبه قارهحسن بساک

    نازک‌‌خیالی‌‌ها، مضمون‌‌سازی‌‌ها و تصویر‌‌سازی‌‌های بدیع در غزلیات عبدالقادر بیدل دهلوی خواننده را با نوعی شگفتی، ابهام و پیچیدگیِ بیان روبه‌‌رو می‌کند. وی به‌عنوان نمایندۀ سبک هندی، در ایجاد تصاویر پیچیدۀ بدیع و درهم‌‌تنیده و مبهم، مهارت بسیاری دارد. بیشتر تصاویر اشعار او، بازتا

  • هنجارگریزی در غزلیات بیدل دهلوی بر مبنای الگوی لیچ

    Article2017مطالعات بلاغیمصطفی مرتضائی کمری، مهدی شریفیان

    بیدل دهلوی یکی از شاعران معروف عصر صفوی در سده یازدهم و دوازدهم هجری و شاعری برجسته در تاریخ ادب فارسی است؛ به‌گونه‌ای که بعد از جامی و امیر خسرو بزرگ‌ترین شاعر تلقی می‌شود. بیدل را از نظر نازک‌اندیشی و پرکاری باید نماینده تمام‌عیار سبک هندی به‌شمار آوریم؛ زیرا تمام خصایص شعری گو

  • بازتاب عرفان عملی در دیوان غزلیات بیدل دهلوی

    تصوف و آموزه­های عرفانی، جایگاه ویژه­ای در ادبیات فارسی به خود اختصاص داده است. دیوان غزلیات بیدل دهلوی، به عنوان نماینده سبک هندی، یکی از متون ادبی است که حاوی معانی عمیق و ژرف آموزه­های عرفانی است. مقاله­ی حاضر، با روش توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر دیوان غزلیات بیدل، به بررسی جا

  • بازی نشانه‌ها در غزلیات بیدل دهلوی

    Article2016نشریه پژوهش های زبان و ادب غناییاحمد فروزانفر، فریده داوودی مقدم

    چنانکه می‌دانیم هنجارگریزی میراث ادبیات عرفانی است که در ساختار و مضمون به گونه‌های مختلف در متون تصوف ظهور و بروز پیدا کرده است و عادت ستیزی از موتیف‌های اصلی این متون می‌باشد. در ادبیات مدرن و پست مدرن نیز هنجارگریزی به اشکال متفاوتی مطرح است که برخی از این موضوعات را لیچ در رو

  • بازی نشانه‌ها در غزلیات بیدل دهلوی

    Article2016نشریه پژوهش های زبان و ادب غناییاحمد فروزانفر، فریده داوودی مقدم

    چنانکه می‌دانیم هنجارگریزی میراث ادبیات عرفانی است که در ساختار و مضمون به گونه‌های مختلف در متون تصوف ظهور و بروز پیدا کرده است و عادت ستیزی از موتیف‌های اصلی این متون می‌باشد. در ادبیات مدرن و پست مدرن نیز هنجارگریزی به اشکال متفاوتی مطرح است که برخی از این موضوعات را لیچ در رو

  • بازی نشانه ها در غزلیات بیدل دهلوی

    Articleنشریه پژوهش های زبان و ادب غناییفریده داوودی مقدم، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران احمد فروزانفر، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

    چنانکه می دانیم هنجارگریزی میراث ادبیات عرفانی است که در ساختار و مضمون به گونه های مختلف در متون تصوف ظهور و بروز پیدا کرده است و عادت ستیزی از موتیف های اصلی این متون می باشد. در ادبیات مدرن و پست مدرن نیز هنجارگریزی به اشکال متفاوتی مطرح است که برخی از این موضوعات را لیچ در رو