طراحی و ساخت صفحهی کامپوزیتی موجدار هوشمند با عملگری سیم آلیاژ حافظهدار
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
آلیاژهای حافظهدار، دستهای از مواد هوشمند هستند که بواسطه داشتن خواص ترمومکانیکی، بعنوان یکی از پرکاربردترین مواد در تغییر شکل هوشمند سازه مطرح میباشند. این آلیاژها در ترکیب با سازههای انعطافپذیر میتوانند یک تغییر شکل پیوسته را بوجود آورند که این تغییر شکل در سازههای تطبیقپذیر، بال هوشمند، کنترل مساحت و ... کاربرد دارد. ساختار موجدار بدلیل داشتن خواص بشدت غیرهمگن همواره بعنوان یک کاندیدا جهت بکارگیری در پوستهی تطبیق پذیر بال هوشمند مطرح بوده است. از این رو در این پایاننامه، طراحی و ساخت صفحهی کامپوزیتی موجدار با مقطع ذوزنقهای تحت عملگری سیم آلیاژ حافظهدار به انجام رسید. بدین منظور، سیم آلیاژ حافظه¬دار بر روی صفحه کامپوزیتی و در راستای عمود بر اعوجاج نصب گردید. با توجه به ابعاد نمونه مورد بررسی، این ترکیب بصورت یک تیر یک¬سر¬درگیر تصور می¬شود که تحت بار خارج از مرکزی سیم آلیاژ حافظه¬دار، دچار خمش می¬گردد. بدین ترتیب رفتار خمشی سازهی ترکیبی با استفاده از روش اجزاء محدود شبیهسازی گردید. در این راستا خواص مکانیکی مادهی مرکب، از نمونههای آزمایش بدست آمد. همچنین شبیه¬سازی رفتار ترمومکانیکی سیم آلیاژ حافظه¬دار بر اساس مدل ساختاری برینسون انجام شد و پارامترهای ثابت این مدل یک بعدی با استفاده از روشهای آزمایشگاهی تعیین گردید. برای وارد¬کردن مدل برینسون در روش اجزاء محدود، یک زیربرنامه به زبان فرترن نوشته شد. از آنجایی که ورودی این زیربرنامه از نوع دما میباشد، با حل معادلات انتقال حرارت سیم، پاسخ زمانی عملگر حافظهدار به تحریک الکتریکی بدست آمد. بدین ترتیب در مدل یک بعدی انتقال حرارت، پارامتر ضریب انتقال حرارت جابجایی بصورت یک چند جملهای بر حسب دما محاسبه شد و ظرفیت گرمایی نیز بصورت تابعی از تنش و دما تعیین گردید. بدلیل اینکه دقت شبیهسازی پاسخ رفتار سازهی ترکیبی به جریان الکتریکی تحت تاثیر پارامترهای متعددی قرار دارد، به یک روش سیستماتیک، مدل اجزاء محدود صفحهی کامپوزیتی، مدل اجزاء محدود سیم آلیاژ حافظهدار و مدل انتقال حرارت سیم بطور جداگانه مورد ارزیابی قرار گرفت و در هر مرحله شبیهسازیهای عددی به تایید نتایج آزمایش رسید. در انتها با استفاده از دستگاه دادهبرداری، سازهی ترکیبی توسط جریان الکتریکی تحریک شد و پاسخ سازه شامل تغییر مکان انتهایی، دما و تنش سیم آلیاژ حافظهدار نسبت به زمان ثبت گردید. در این آزمایشات مشاهده گردید که سیم عملگر حافظه¬دار، نیروی لازم برای تغییر شکل سازه را تامین می¬کند و در مقابل، سازه انرژی کرنشی لازم برای بازیابی شکل اولیه خود را پس از تحریک خواهد داشت. مقایسهی نتایج عددی و دادههای تجربی نشان می¬دهد که اولا مدل اجزاء محدود می¬تواند با دقت خوبی رفتار سازه¬های تحریک شده با آلیاژ حافظه¬دار را پیش¬بینی نماید؛ ثانیا این ساختار میتواند در بال هوشمند بکار گرفته شود؛ و نهایتا روش اجزاء محدود می¬تواند در تخمین پارامترهای طراحی سازه¬های تحریک شده توسط آلیاژ حافظه¬دار مفید واقع شود.