معناشناسی وحی در قرآن
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
چکیده: وحی یکی از مفاهیم اساسی قرآنی است که از دیر باز مورد مطالعه ی علمای اسلامی قرار گرفته است. نقطه شروع این مطالعات نیز بررسی های لغوی و کاربردی این واژه در قرآن است. از آنجا که این مفهوم همزاد با رسالت انبیاء است و کاربرد وسیعی در آیات قرآن دارد، طیف گسترده ای از نظرات لغوی، تفسیری و کلامی درباره ی این مفهوم وجود دارد و از آنجایی که وحی مفهومی قرآنی است، بررسی های قرآنی جهت ترسیم جایگاه این واژه در بین شبکه مفاهیم قرآنی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در واقع به دلیل ارتباط تنگاتنگ مفاهیم قرآنی با یکدیگر، شناخت هر مفهوم نیازمند مطالعه ی آن در کنار دیگر مفاهیم قرآنی است. معناشناسی با فراهم آوردن زمینه مطالعات معنایی در قرآن می تواند ابزار مناسبی در مطالعه ی مفاهیم قرآنی باشد. حوزه های معنایی از جمله مباحث معناشناسی است که می تواند در حوزه ی مطالعات قرآنی مورد استفاده قرار گیرد. بررسی حوزه های معنایی مفاهیم قرآنی، جایگاه هر حوزه را در بین مفاهیم قرآنی روشن می سازد و به تبیین واژه های مرتبط با آن می پردازد.. واژه وحی در قرآن، مجموعه ای از مفاهیم مرتبط با خود را در درون نظام معنایی خود جای داده است. این مفاهیم که دارای مؤلفه های معنایی مشترک و یک نظام معنایی خاص هستند، حوزه ی معنایی وحی در قرآن شکل می دهند. حوزه معنایی وحی در قرآن در دو حوزه وحی به معنای خاص (رسالی) و وحی به معنای عام آن قابل تعریف است. وحی به معنای خاص (رسالی) در با هم آیی با واژه های «حکمت»، «کتاب»، «قرآن»، «رب»، «نام های انبیاء»، «روح» و وحی به معنای عام آن در با هم آیی با واژه های «ملائکه»، «حواریون»، «نام انسان ها»، «حیوانات»، «جمادات»، و «شیاطین» است. با هم آیی مذکور در قرآن بر روی دو محور با هم آیی همنشینی و متداعی برقرار می شود. تمامی مفاهیم درون حوزه ی معنایی وحی با مفاهیم هم حوزه ی خود در ارتباط بوده و سازنده نظام معنایی هستند که در ارتباط با دیگر نظام های معنایی قرآنی است