Thesis

منزلت عشق و عقل در نظام آفرینش از دیدگاه ابن سینا

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

ابن سینا یکی از بزرگترین فیلسوفان جهان اسلام است که درباب آفرینش، مبدء و منتهی با دقت به تأمل پرداخته است و امور مرتبط با این مطالب را مبین و مستدل نموده است. یکی از این موراد چگونگی سریان عشق و حکومت عقل در نظام آفرینش است. او اصل پیدایش هستی را از مبدء اول حاصل عشق و عقل می¬داند و مبدء اول را فاعل بالعنایه(فاعلی که خیّر، عاشق و عاقل لذاته است و عنایت¬اش چیزی جز صدور خیر از ذاتش نیست) معرفی می¬کند. او معتقد است که حکومت عقل و سریان عشق در تمام ذرات هستی نمایان است. چرا که ممکن الوجودات و نظام آفرینش مفیض خیر محض و عقل محض¬اند و واجب الوجود دائم الفیض است. عشق و عاشق و معشوقیت عین عقل و عاقل و معقولیت اوست بنابراین او اول مبتهج است و عالی¬ترین درجه ابتهاج از آن اوست. همان¬گونه که وجودات ممکنات از واجب الوجود است عقل و عشق آن¬ها نیز مصدور خیّر محض و عاقل بسیط است. لکن چون موجودات هستی در نظامی احسن مترتب بر یکدیگرند. عقول که در عالی¬ترین مرتبه¬ی ممکنات واقع-اند، عاقلان بالفعل و عاشقان غیر مشتاق هستند. نفوس ناطقه و مدبره فلکی و انسی که در مرتبه مادون آن¬ها هستند و خواستار نحوه¬ای استکمال¬اند، عاشقان مشتاق¬اند. نفوس ناطقه انسانی بر خلاف نفوس ناطقه فلکی که تمام نقوش معقوله در آن¬ها مرتسم است، در آغاز عاقل بالقوه و پس از سیر استکمالی عاقل بالفعل می¬گردند. نفوس حیوانی و نباتی عاقل نیستند اما حیوانات به¬لحاظ این¬که دارای ادراک حسی، خیالی و وهمی¬اند، مدرک و عاشقان مشتاق می¬باشند و نباتات نیز چون حّی¬اند، عاشقان مشتاق¬ غیر مدرک و در درجه¬¬ی نازل¬تر از حیوانات¬اند. هر یک از هویات جسمانی اعم از بسیط و مرکب که موجوداتی غیر حیّ-اند دارای عشقی غریزی و سرشتی¬اند و مشتاق کمال و خیریت خاص خود¬اند که سبب وجود آن¬ها است. چون واجب تعالی هم مبدء المبادی همه¬ی ممکنات است و هم غایت الغایات آن¬ها است، معشوق حقیقی تمام ممکنات مذکور همانا خیر محض است

Supervisors and advisors

بهجت واحدی، نادر شکراللهی

Similar theses

  • مراتب عقل انسان و ارتباط آن با عقل فعال از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه رازی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیلعلا سلگی

    پژوهش حاضر به منظور ارائه و تطبیق دیدگاه شیخ الرئیس، ابوعلی سینا و صدرالمتألهین شیرازی در باب مراتب عقل انسان و ارتباط آن با عقل فعال تدوین یافته است. با توجه به اهمیت مسأله عقل انسان و نقش عقل فعال، به عنوان موجودی خارج از نفس انسانی در به فعلیت رساندن مراتب عقل انسان و استکمال

  • بررسی تطبیقی عقل نظری و عقل عملی از دیدگاه ابن سینا، قطب الدین رازی و ملا صدرا

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - دانشکده علوم انسانیعارفه پوشیان جویباری

    انسان به عنوان اشرف مخلوقات دارای نفس ناطقه است؛ نفس ناطقه از دو قوه نظری و عملی برخوردار است. ماهیت، مراتب و کارکردهای این دو قوه از دیر باز در اندیشه حکمای مسلمان جایگاه خاصی را به خود اختصاص داده است. ابن سینا، قطب الدین رازی و ملاصدرا از جمله فیلسوفان مسلمانی هستند، که به این

  • عشق و زیبایی از دیدگاه ابن سینا و شیخ اشراق

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده الهیاتفاطمه ملبوبی

    زیبایی شناسی، پژوهشی فلسفی است که به بحث درباره چیستی و ماهیت زیبایی می پردازد. گرچه تنها دو قرن از بلوغ این علم می گذرد، اما نباید از این امر غافل بود که گذشتگان نیز به زیبایی و مسائل مربوط به آن توجه داشته اند. فلاسفه مسلمان نیز در این مبحث نظرات و آرائی ارائه کرده اند. ابن سین

  • عقل فعال از دیدگاه ابن سینا ، فارابی و سهروردی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - دانشکده علوم انسانیاحمد احمدی

    چکیده : عقل فعال به عنوان مرتبه ای از نفس انسان، برای اولین بار در آثار ارسطو مطرح شد و برجسته ترین نظریه ی مشایی در مورد عقل فعال در فلسفه ی فارابی و ابن سینا به عنوان آخرین عقل از سلسله عقول طولیه، ممکن الوجود، مجرد تام و مستقل از انسان ارائه شد. عقل فعال کار کردی عالی و گسترده

  • عقل و عشق از دیدگاه ابن سینا و سهروردی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - دانشکده علوم انسانی و تربیت بدنینیره سادات توکلی

    درباره ی ماهیت عقل و عشق و تفاوت این دو امر بنیادی سخن بسیار گفته شده ولی هرگز نمی توان ادعا کرد که سخن گفتن در این باب به پایان رسیده است. چنانچه هیچ عارفی نمی تواند نسبت به عقل بی اعتنا باشد و هیچ فیلسوف خالی از عشق و احساس نیز وجود ندارد. ابن سینا با ذهن نقاد خویش کوشیده است ن

  • عقل و عشق از دیدگاه ابن سینا و سهروردی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسیده فاطمه جوادی زاویه

    عقل یکی از شریف ترن نیروهای انسان است که می تواند کلیات و حقایق را درک کند و ممیز انسان از بهائم می باشد، از طرفی نیز عشق یکی از مسائل اساسی به حساب می آید که بنیان هستی بر آن نهاده شده و جنب و جوشی که سراسر وجود را فراگرفته به خاطر همین انگیزه است. بحث عقل و عشق از جمله مباحثی ا

Similar items

  • تحلیلی بر پیامدهای تربیتی عقل نظری از دیدگاه ابن سینا

    Articleآینه معرفترضاعلی نوروزی، دانشگاه اصفهن شهناز شهریاری، دانشگاه اصفهن

    در این مقاله عقل نظری و مراتب آن بر اساس دیدگاه ابن سینا و تبیین پیامدهایی برای تعلیم و تربیت بررسی می شود. نتایج حاصل که با استفاده از روش تحلیلی ـ استنباطی انجام شد ضمن آنکه گویای خصایصی برای هر مرتبه عقلی بود، نشان داد که علاوه بر لزوم تعریف دو نوع هدف واسطه ای و غایی برای تعل

  • مقایسة دیدگاه ابن سینا و اسپینوزا در نسبت عقل، اراده و اختیار به خدا

    Article2013اندیشه دینیزهره توازیانی

    سخن بر سر نسبت یا عدم نسبت بعضی از صفات به خدا و جواز عقلی این انتساب بعد از اثبات اصل وجود خدا، جدیترین مسألة فلسفه در بخش الهیات به معنای اخص آن است. فیلسوفانی که نگاه تئولوژیکی به مسأله دارند، عموماً خدا را در کسوت صفات تعریف میکنند، اما در همان حال، عدهای از ایشان بعضی از صفا

  • عشق زمینی از دیدگاه ابن سینا

    Article2022حکمت سینویمحمود صیدی، محمد جواد پاشایی

    عشق زمینی یا غیرعفیف ازجمله کیفیات نفسانی‌ای است که انسانها در زندگی خویش تجریه می‌کنند. بررسی تحلیلی- توصیفی آرای ابنسینا نشان می‌دهد عشق زمینی یا شهوانی اساساً نوعی بیماری روحی- روانی است که گاه به بروز بیماریهای جسمانی می‌انجامد. این‌گونه عشق درنتیجۀ غلبۀ افکار و تصورات ذهنی ب

  • کاملیت نظام موجود از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

    Articleحکمت صدرایی

    مسئله نظام احسن، یکی از مسائلی است که از دیرباز اندیشمندان مختلفی به بحث و تحقیق در مورد آن پرداخته اند؛ ابن سینا و ملاصدرا از کسانی هستند که به صورت جامعی این مسئله را مطرح کرده اند؛ ابن سینا با طرح مسئله علم عنایی خداوند که سبب ایجاد عالم عینی است و تبیین مسئله شرور، نظام موجود

  • کاملیت نظام موجود از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

    مسئلة نظام احسن، یکی از مسائلی است که از دیرباز اندیشمندان مختلفی به بحث و تحقیق در مورد آن پرداخته اند؛ ابن سینا و ملاصدرا از کسانی هستند که به صورت جامعی این مسئله را مطرح کرده‌اند؛ ابن سینا با طرح مسئله علم عنایی خداوند که سبب ایجاد عالم عینی است و تبیین مسئله شرور، نظام موجود

  • تفاسیر ارائه شده از دیدگاه ابن سینا در خصوص شناخت انسان از وحدت و کثرت

    Article2012حکمت سینوی (مشکوة النور)رضا اکبری

    از نظر ابن سینا کثرت نزد تخیل انسان‏ها و وحدت نزد عقل انسان‏ها اعرف است. این دیدگاه این گونه مورد اشکال قرار گرفت که اگر وحدت و کثرت به عنوان دو مفهوم کلی در نظر گرفته شوند، در عقل حضور دارند و اگر به عنوان آن چه در محسوسات حاصل اند ملاحظه گردند، در تخیل حضور دارند؛ از این رو تخص