Thesis

مطالعه نقش سیمرغ در نقاشی ایرانی قرن 7هـ به بعد و بازنمود آن در گرافیک معاصر ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

سیمرغ در اساطیر و فرهنگ ایران پیشینه ای گسترده دارد. تا قبل از ظهور اسلام و در اکثر تصاویر به جای مانده از دورهء ساسانیان هیچ گونه تاکیدی بر بال این پرندهء افسانه ای دیده نمی شود و دم آن نیز به صورت یک تکه و بلند است؛ لکن از قرن 7 هجری با تاثیر ازهنرشرق دور(چین)، نقش سیمرغ متحول شده و واقع گرا ترازپیش در ارتباط با آنچه درادبیات مکتوب آمده، تصویر شده است. سیمرغ و تجلی آن در آثاری چون، داستان شاهنامه و منطق الطیرنمود اثر پذیری آثار ادبی از باورها و اعتقادات ایرانی است ؛ پرنده ای با نوکی عقاب مانند، بالهای گسترده و دمی بسیار بلند و مواج که سیمرغ نام می گیرد و در تصویرگری های نسخه های مختلف شاهنامه و دیگرآثارنقاشی ایرانی دیده می شود.اکنون درهنرمعاصر و حوزه گرافیک نیز، آثار بسیاری را با الهام ازهمین سیمرغ تغییر یافته و متاخردربسترهای مختلف: نشانه های تبلیغاتی، پوستر، تصویرسازی و...شاهدیم که باعث احیاء این نقش زیبای ایرانی شده است. این مقال در پی بررسی و تبیین پیشینه سیرتحول نقش سیمرغ در نگاره های قرن 7هـ به بعد ومطالعه وتحلیل آثاری ازگرافیک معاصر ایران است که با نقش این پرنده بصورت های مختلف،حتی به آثاری ملی با حفظ اصالت و نشان ایرانی به میراثی ماندگار تبدیل شده اند.لذا در این پژوهش، حدود 50 اثر در حوزه نقاشی ایرانی دوره ایلخانی- معاصر در سه بستر نسخه های خطی، کاشی و پارچه که منقوش به نقش سیمرغ ایرانی بوده اند مورد مطالعه قرار گرفت و در حوزه گرافیک نیز به بررسی بیش از30 اثر از آثار گرافیک معاصر ایران در بسترهای نشانه، پوستر،تصویرسازی، طراحی جلد، طراحی سکه و انیمیشن که از تصویر سیمرغ در طراحی شان استفاده شده بود، پرداخته شد؛ اما در این میان سوالاتی پیش می آید که سعی شده در طول پژوهش با بررسی وتحلیل آثارنقاشی ایرانی وگرافیک معاصرایران به آنها پاسخ داده شوند.این سوالات در دو پرسش کلی عنوان می شوند؛ نخست اینکه، در پی شناخت و مطالعه نقوش مختلف سیمرغ از دوره ایلخانی- معاصر، چه رابطه ای میان تصویرسیمرغ در نقاشی ایرانی قرن 7هـ به بعد با تصویر سیمرغ درآثار گرافیکی معاصرایران وجود دارد؟ و دوم اینکه فرم های مختلف به تصویر درآمده سیمرغ درگرافیک معاصرایران به چه صورت است؟(فرم کلی/جزئی، اقتباس کامل/بخشی ازتصویر سیمرغ و...)درفرایند پژوهش، این نتایج حاصل شد: تقریبا در همه آثار گرافیک معاصر ایران که از تصویر سیمرغ با طراحی و ایده های خلاقانه استفاده شده ، سیمرغ با ویژگی خاص موجود در آثار نقاشی ایرانی به کار رفته و تعدادی از خصوصیات فرمی و اجزای سیمرغ ، اعم از سر، بال، دم و حتی جثه بزرگ سیمرغ درهمه آنها رعایت شده است،که دراین بین برخی آثار ازفرم کلی سیمرغ وبرخی دیگر از جزئی ازفرم سیمرغ در گرافیک معاصر ایران به صورت بدیع و متفاوت از فرم سیمرغ گذشته، بهره گرفته شده است.

Supervisors and advisors

مریم لاری، اصغر جوانی، زینب صابر

Similar theses

  • هویت هنر ایرانی در گرافیک معاصر ایران (دهه ی اخیر)

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی و غیر دولتی نبی اکرم - دانشکده هنرتانیا قادری سلیماندارابی

    در دو ده? گذشته، جامعه ما تحولاتی را به خود دیده و از باریکه راه هایی عبور کرده و به همین دلایل، برای ذهن هنرمند موقعیتی فراهم کرده است؛ که می توان آن را فرصتی تکرار نشدنی، از موقعیت های بشری نامید. نظیر چنین موقعیتی را، یک هنرمند اروپایی یا آمریکایی اساساً نمی شناسد. زیستن، در م

  • نقد و بررسی نابهنگامی در نقاشی معاصر ایران (مطالعه موردی: آثار نقاشی دهه ی 80 هجری شمسی)عنوان پروزه ی عملی: شام ایرانی

    Thesis2015وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علم و فرهنگ - دانشکده هنر و معماریپژمان صفرنژاد

    پژوهش حاضر با روشی توصیفی تحلیلی به نابهنگام بودنِ نقاشی معاصر ایران از ورود مدرنیته و دوران مشروطیت تاکنون، خاصه دهه ی 80 هجری شمسی می پردازد. که ابتدا برخورد دو سطح ناهمگون سنت و مدرنیته در ایران و نابهنگامی حاصل از آن، در ابعاد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، هنری به عنوان زیر متن ها

  • نقش نگارخانه ها در مدگرایی نقاشی معاصر ایران در دهه ی هشتاد

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علم و فرهنگ - دانشکده هنرصبا فرهودنیا

    نقاشان نیازمند نظام های واسطی هستند که به معرفی آن ها و آثارشان بپردازند و علاوه بر آن آثار بتوانند آثار خود را به فروش برسانند . همین امر حضور به نگارخانه ها ضرورت می بخشد . نگارخانه ها با اهدافی نظیر ارائه و فروش آثار، معرفی هنرمند ، هنرمندان را تشویق به خلق اثر کرده تا در این

  • برسی جایگاه نقش مایه های سنتی در بستر نقاشی معاصر ایران(1300 ه ش تا به امروز)

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر - دانشکده هنرهای تجسمیسعید عباسی

    چکیده هنرمندان سنتی گذشته ایران همواره با ترسیم نقشمایه های سنتی با زبان رمز و تمثیل به دنبال نمایان ساختن دنیای روحانی بودند که با عالم مادی و محسوس متفاوت باشد. هنر سنتی ایران پلی میان عوالم مادی با عوالم قدسی است، از این روست که این هنر، نگاه احترام برانگیز و مشتاقانه بسیاری ا

  • ررسی نقش گیاه در نقاشی معاصر ایران

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر - دانشکده هنرهای تجسمیسمیرا حق شنو

    گیاه در ایران همواره مورد توجه بوده است و استفاده از آن در نمادها و استعارات و کنایه‏ها از قدمتی طولانی برخوردار است. نمادهایی چون درخت زندگی، باغ بهشت، رستاخیز گیاهان و ... در آثار هنری به جا مانده از قبل و بعد از اسلام به وفور استفاده شده است. چنین نمادهایی بیانگر ابعاد مختلف ح

  • نمود زندگی روزمره در نقاشی معاصر ایران (از 1370 ه.ش به بعد)

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر - دانشکده هنرهای تجسمینفیسه عطاران

    زندگی روزمره با تجربه زندگی مدرن گره خورده است. روزمرگی تجربه ای است که در شرایط تاریخی خاصی ممکن شده و در بسیاری ویژگی ها خصلتی بسیار متفاوت از روزمرگی به معنای عام و فراگیر آن دارد. عوامل بسیاری در به وجود آمدن این تجربه مدرن موثر بوده است. پدیده ها و ساختارهایی که موجب آن شده

Similar items