Thesis

مقایسه ی اوضاع علمی و فرهنگی ممالیک بحری و برجی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

نوشتار حاضر پژوهشی در اوضاع فرهنگی و تمدنی مصر و شام در دوره ممالیک بحری و برجی می باشد. دولت ممالیک که در سال 648 هجری در پی ایوبیان به حکومت رسیدند، بیش از دو و نیم قرن تا 923هـ.ق بر مصر و شام حکومت راندند. در زمانی که ممالیک به سلطنت رسیدند، جهان اسلام از یک طرف با حمله مغول و از طرف دیگر با حمله صلیبیان روبرو بود که ممالیک در مقابل هر دوی آنها به پیروزی دست یافتند. در عصر ممالیک بحری سرزمین مصر به چنان آرامشی سیاسی و غنای اقتصادی و فرهنگی دست یافت که مردم عادی برای فرار از مشکلات و علما نیز به سبب حمله مغول به بغداد و جو حاکم مصر به آنجا سرازیر شدند. بدلیل استقبال سلاطین ممالیک از علم و علما مصر پایتخت فرهنگی جهان اسلام گشت. ممالیک بحری به ساخت مساجد، مدارس، کتابخانه ها، خانقاهها، رباطها و زوایا به عنوان جایگاههای تعلیم اهمیت فراوانی دادند. این نهادهای تعلیمی نقش بزرگی در پیشرفت علمی ـ فرهنگی دوره ی ممالیک بحری ایفا نمودند. البته این نهادهای علمی هر چند اندک، در عصر ممالیک برجی هم به لحاظ پیشرفت فرهنگی تأثیر گذار بوده اند. ضمنا در هر دو دوره چهره های برجسته ای از علما، فقها و مورّخانی که در سمتهای مختلف سیاسی، قضایی و فرهنگی مشغول به کار بودند، ظهور کردند. از جمله-ی این دانشمندان می توان به ابن عبدالسلام، زرکشی، ابن قیّم جوزیه، ابن منظور، ابوالفداء، ابن کثیر، نویری، ابن تیمیه، مقریزی، ابن حجر، ابن خلدون، ابن تغری بردی، سیوطی، قلقشندی و ابن أیاس و سایر دانشمندان اشاره نمود. دوره ی ممالیک بحری به لحاظ دگرگونیهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی از دوره های طلایی در طول تاریخ مصر و شام بوده است. ممالیک برجی علاوه بر بی کفایتی های سیاسی شان، از لحاظ فرهنگی هم موفقیت خاصی نداشتند. تنها نکته قابل ذکر از لحاظ فرهنگی - تمدنی، چندین نمونه از معماری است که از دوران آنها بر جای مانده است. البته اکثر علما و مورخان مشهور در عصر ممالیک برجی ظهور کرده اند. این پژوهش که بر اساس رویکرد توصیفی ـ تحلیلی صورت گرفته است، به مقایسه ی نهادهای علمی و فرهنگی و چهره های شاخص علمی دو عصر ممالیک بحری و برجی می پردازد.

Supervisors and advisors

لیلا تقوی سنگدهی، بهرام بهرامی

Similar theses

  • اوضاع اجتماعی و سیاسی بردگان در دوره ی ممالیک بحری

    Thesis2011دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده الهیاتمنصوره گلستان

    کلید واژه چکیده برده داری از دیرباز در میان جوامع مختلف رواج داشته است. این قشر فرودست از آن رو که به منظور استفاده ی سلاطین و افراد مرفّه جامعه از نقاط مختلف آورده و خرید و فروش می شدند، مانند بسیاری دیگر از اقشار در حاشیه تاریخ قرار دارند و اطلاعات چندانی از حیات اجتماعی آنها د

  • اوضاع سیاسی و اجتماعی مصر در دوره ممالیک (بحری) با تأکید بر جنگ های صلیبی

    Thesis2011دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیعبدالعلی آراسته راد

    خاندان ایوبی در سال 648 هـ .ق بدنبال شورش یکی از واحدهای نظامی مملوک و به قتل رسیدن آخرین فرمانروای ایوبی سرنگون و شجره الدر سلطان جدید مصر شد. ممالیک در نبرد عین جالوت از سرزمین شام در برابر تهاجم مغولان دفاع کردند . آنان آخرین امیرنشین های مستقل ایوبی در شام را در هم کوبیدند و

  • اوضاع علمی و فرهنگی خوارزم از آغاز قرن چهارم تا پایان قرن پنجم هـ . ق

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمژگان آصفی

    قرن چهارم ه.ق یکی از مهمترین و ارزشمندترین دوره های تاریخی ایران زمین محسوب می شود. در دوران ذکر شده، خوارزم به وسیله خاندان هایی چون آل عراق، آل مامون، آل افریغ (فریغونیان)، آل محتاج که هر کدام از آن ها در زمان حکومت خود اطاعت کاملی نسبت به دودمان سامانیان داشته اند اداره می گرد

  • اوضاع علمی و فرهنگی سمرقند از تیمور تا پایان دوره الغ بیگ

    Thesis2015دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمرضیه خدادادی

    دوره ی تیموری را از جنبه های توسعه ی علم و فرهنگ و هنر می توان دوره ای درخشان دانست به ویژه در عرصه ی علم و فرهنگ و هنرهای وابسته به آن آثار و مراکز علمی فراوانی خلق شد و نوآوری هایی صورت گرفت که موجب اعتلای علم و فرهنگ شد. تیمور فردی سنگدل و سفاک بود اما به سبب کشورگشایی های خود

  • اوضاع سیاسی اجتماعی بردگان در دوره ی ممالیک برجی

    Thesis2013دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده الهیات و معارف اسلامیلیلا بهرامی موینی

    چکیده بی شک بردگان در تحولات اجتماعی و سیاسی حکومت ممالیک نقش بسزایی داشتند. ورود تعداد زیادی از بردگان با ملیت های متفاوت به مصر، زمینه ی پیدایش طبقه ی اجتماعی متمایزی را فراهم کرد که به دلیل برخورداری از ویژگی های فرهنگی، اجتماعی خاص خود، از یک سو از فضای اجتماعی جدید تأثیر پذی

Similar items

  • جنبش علمی فرهنگی زنان در عصر ممالیک

    Articleدراسات فی العلوم الانسانیهکبری روشنفکر, دانشگاه تربیت مدرس علی عزیز نیا, بجامعه تربیت مدرس

    مصر و شام در دو قرن هفتم و هشتم هجری شاهد جنبش فرهنگی چشم¬گیری از سوی زنان بوده است. در این جنبش تعداد قابل ملاحظه¬ای از زنان مسلمان به تدریس علم حدیث نبوی به زنان و مردان جامعه¬ی اسلامی مبادرت ورزیدند و در حرکتی مشارکت نمودند که در حیات علمی و فرهنگی دوره تلاش سامان¬بخشی را به د