Thesis

تبیین تکامل برزخی و مبانی فلسفی آن از دیدگاه علامه حسن زاده آملی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

تکامل برزخی به عنوان یکی از آموزه های دینی و حکمت اسلامی، در این تحقیق ذیل سه مطلب مورد بررسی قرار گرفته است: «پیشینه تکامل برزخی در نصوص دینی و حکمت مشاء با توجه به آثار مکتوب علّامه حسن زاده»، «تبیین تکامل برزخی از دیدگاه علّامه حسن زاده» و «مبانی فلسفی تکامل برزخی از دیدگاه علّامه حسن زاده». در مطلب نخست نشان داده شده است که موضوع تکامل انسان در عالم برزخ، در نصوص دینی، مسلّم و ضروری است و مسأله تکامل برزخی نفس انسانی از متون دینی به آثار حکمای اسلامی راه یافته است. دیگر اینکه نمایندگان مشاء، نخستین قدم ها را در تبیین فلسفی تکامل برزخی برداشته اند لکن با توجه به مبانی مخدوش ایشان در بسیاری از مسائل هستی شناسی و معرفت شناسی، نتوانسته اند از عهده تبیین عقلانی این مسأله برآیند. در مطلب دوم به هویت تکامل برزخی و مهم ترین مولفه های آن از دیدگاه علّامه حسن زاده پرداخته شده است و نشان داده شده که علم و عمل به عنوان مهم ترین عوامل معرفتی و غیرمعرفتی تکاملِ انسان در نهایتاً این نتیجه به دست آمده که عوامل تکامل، در فرآیند حرکت جوهریِ به معنای اشتداد وجودی نشئه دنیا و آخرت اعم از نشئات مثالی و عقلی، نقش مستقیم در تکامل برزخی انسان دارند. در ادامه به موجب این دیدگاه، کیفیت تأثیر این دو عامل در تکامل برزخی، تبیین و بررسی شده است و نفس ناطقه انسانی و تجدد امثال، می توانند مرتبه وجودی انسان را از حد تجرد برزخی تا مرتبه تجرد تام عقلی ارتقاء دهند. در مطلب سوم به مهم ترین مبانی فلسفی تکامل برزخی که در آثار علّامه حسن زاده تصریحاً یا تلویحاً به آن ها اشاره شده، پرداخته شده است و از جمله حقیقت وحدانی نفس ناطقه انسانی، حرکت، تجرد قوه خیال، اتحاد عاقل به معقول و اتحاد عمل و عامل مورد بحث قرار گرفته است و در خلال مباحث، به نقش هر یک از این مبانی در پایه ریزی و تحکیم ابعاد فلسفی مسأله تکامل برزخی، اشاره شده است: نظیر نقش قوه خیال در بقاء نفوس ناقصه، قوام عوالم اخروی، انشاء و ایجاد ابدان و صور اخروی و بسترسازی برای ترقی نفوس و همچنین نقش نظریه اتحاد عاقل به معقول و حرکت اشتدادی نفس و نظریه اتحاد عمل و عامل در رسیدن به مرتبه تجرد عقلی.

Supervisors and advisors

محمدحسین ناییجی، بهرام دلیرنقده ای

Similar theses

  • انسان شناسی فلسفی عرفانی از دیدگاه حضرت علامه حسن زاده آملی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده الهیاتفهیمه فهیمی نیا

    شناخت انسان و حل معمای آن، نزد فیلسوفان و عارفان مسأله¬ای جدی و اساسی است و هریک کوشیده¬اند با روش¬ها و طرق مختلف، انسان را شناخته و به رمز و رازهای وجودی او پی ببرند. نوشتار حاضر از دریچه فلسفه و عرفان و به روایت علامه حسن زاده آملی، به مسأله شناخت انسان می¬پردازد. در این پایان

  • بررسی عالم مثال و ویژگی موجودات آن از دیدگاه علامه طباطبایی و شاگردانش (شهیدمطهری،علامه حسن زاده آملی،آیت الله جوادی آملی،آیت الله مصباح یزدی)

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه ملایر - دانشکده ادبیات و علوم انسانییونس زاهدیان

    در تاریخ اندیشه بشر،مباحث هستی شناسانه از مهمترین مسائل عقلی بوده که مورد توجه بسیاری از بزرگان قرارگرفته است در این میان بحث عالم مثال از بدیع ترین مباحث مورد توجه اندیشمندان به ویژه متفکران مسلمان بوده است . دربین آنها علامه طباطبایی (ره)و شاگردانش از طلایه داران این امراند.علا

  • تعامل نفس و بدن از دیدگاه ابن سینا و علامه حسن زاده آملی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده الهیاتحکیمه طاهری جبلی

    نفس انسان به عنوان موجود مجرد، موجود ممتد و بسیطی است که از مرتبه نازل تا بالاترین مرتبه اش همه از یک حقیقت و واقعیت بوده و برای انجام امورش در عالم ماده نیازمند به مرکبی به نام بدن می باشد . نفس انسانی برای ارتباط با بدن از دیدگاه ابن سینا نیازمند واسطه ای می باشد که از نظر علام

  • بررسی درون مایه های مشترک عرفانی دفتر اول و دوم مثنوی مولوی با دفتردل علامه حسن زاده آملی

    Thesis2017وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفاطمه مشهدی

    بررسی درون مایه های مشترک عرفانی دفتر اول و دوم مثنوی مولوی با دفتردل علامه حسن زاده آملی چکیده : مثنوی یکی از بزرگترین شاهکارهای عرفانی شعر فارسی، به زبان شیوا وقالب تمثیل،عمده ترین مباحث عرفانی و اخلاقی اسلامی را بیان کرده است. از سنایی و عطار و شعرای کلاسیک دیگر الگو گرفته و ت

  • شرح و تحلیل غزلیات و قصاید دیوان علامه حسن زاده آملی

    Thesis2013دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد - دانشکده ادبیاتحسین جمعانی تفتی

    چکیده علّامه حسن حسن زاده آملی یکی از فرهیختگان مکتب اسلام، به سال 1307 ه‍ . ش. در روستای ایرای آمل متولّد شد. وی در کلام اسلامی، فقه و اصول، حکمت و عرفان، ریاضیات، ادبیات و شعر، نجوم، هیئت و علوم غریبه و... تسلّط دارد و در مقام استادی در سطوح مختلف حوزه ی علمیّه تدریس می کند و د

  • توحید از منظر علامه حسن زاده آملی

    Thesis2013دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمرضیه کمالی

    این تحقیق بحث توحید از دیدگاه عارف واصل حضرت علامه حسن زاده ی املی را مورد بررسی قرار می دهد. توحید به عنوان اول اصل اول اصول دین و یکی از اصل های مهم اعتقادی دین اسلام بوده وهمیشه مورد تاکید خداوند متعال در قران وانبیاء وائمهء اطهار "ع" وفیلسوفان و علمای دین قرار گرفته است . تحق

Similar items