Thesis

جایگاه تذکره¬ها در تاریخ¬نگاری دوره¬ی قاجار

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

تذکره¬نویسی در ایران از سابقه¬ یی دیرینه برخوردار است. اولین تذکره¬ های زبان فارسی با توجه به تذکره ¬های عربی نوشته شده اند و از سبک و روش آن¬ها پیروی کرده¬ اند. ولی نخستین تذکره فارسی موجود تذکره لباب¬ الالباب محمد عوفی است که سند و منبع مهمی برای تذکره ¬های دوره ¬های بعدی بوده است. تذکره¬نویسی در سده¬ی 9 و 10 ه.ق با رشد و پویایی مخصوصی مواجه بود و آثار متعدد با موضوعات متنوع نوشته شد اما اوج تذکره¬نویسی از دوره صفویه به بعد است. در دوره قاجار مخصوصاً از دوره فتحعلی ¬شاه به بعد تذکره¬نویسی با توجه بیشتری نسبت به قبل نوشته شد. تفاوت اساسی که این دوره با دوره ¬های قبل داشت توجه پادشاهان، شاهزاده¬ ها و رجال دولتی به این امر بود. به طوری که به دستور پادشاهان تذکره¬ های بسیاری نوشته شد یا اینکه شاهزادگان و رجال دولتی بسیاری خود به نوشتن تذکره مشغول شدند. در این خلال، تجدد و نوگرایی که در دوره قاجار رخ داد و کم و بیش تمام عناصر ادبی به ویژه تذکره ¬ها را تحت تاثیر خود قرار داد. بدین ترتیب تغییراتی در روش و سبک تذکره ¬های دوره قاجار از عهد فتحعلی ¬شاه به بعد صورت گرفت. برای مثال؛ تذکره خاوری و تذکره خیرات الحسان از لحاظ روش و سبک با تذکره ¬های قبل از قاجار تفاوت شایانی دارند. از آنجا که برای تدوین تاریخ قاجار به معنی وسیع آن اعم از تاریخ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تنها نمی ¬توان به مدارک و اسناد تاریخی، به فرض در دست داشتن همه ¬ی آن¬ها، متکی بود بلکه در منابع ادبی و تذکره-ها نیز مطالب و شواهد مهمی وجود دارد که در تاریخ نگاری و تدوین رخداد¬های گذشته به کار مورخ می آید. بدین ترتیب این رساله در پی بررسی جایگاه تذکره ¬های قاجاری در تاریخ نگاری این دوره است. در این راستا تعدادی از تذکره¬ ها¬ی مهم این دوره از جمله تذکره انجمن خاقان، تذکره نگارستان¬دارا، تذکره خاوری، تذکره انجمن ناصری، تذکره مجمع الفصحا و خیرات¬حسان گزینش و مورد بررسی قرار گرفته است. این پایان¬نامه بر پایه¬ی روش توصیفی _ تحلیلی و از طریق مقایسه¬ی محتوای تذکره¬ها به انجام رسیده است. دستاورد¬های حاصل از تحقیق نشان می¬دهد که تذکره¬های عصر قاجار در بردارنده¬ی مباحث تاریخی مهمی است که می¬تواند برای تاریخ¬نگاری این دوره مورد استفاده قرار گیرد. در میان تذکره¬ نویسان قاجاری، تذکره نویسانی که سابقه¬ی تاریخ¬نگاری دارند مطالب تاریخی بیشتری را در تذکره¬هایشان آورده¬اند نظیر اعتمادالسلطنه و خاوری؛ به طور کلی این پژوهش نشان می¬دهد که یکی از منابع مهم و قابل استفاده در تاریخ¬نگاری که مورخ نباید از آن غافل باشند، تذکره¬ها هستند.

Supervisors and advisors

زهرا علیزاده بیرجندی، حامد نوروزی

Figures (1)

  • Figure, page 1
    page 1

Figures are taken from the article's full text; their rights belong to the authors and the publisher.

Similar theses

  • بررسی باستان گرایی در تاریخ نگاری دوره قاجار

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید بهشتیبهزاد نعمتی
  • نقش تاریخ های محلی فارس در تدوین تاریخ اجتماعی دوره قاجار

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بیرجند - دانشکده ادبیات و علوم انسانیاعظم رنجبر

    برخی از آثار تاریخی هستند که مواد خام فراوانی برای تدوین تاریخ اجتماعی در اختیار پژوهشگر قرار می دهند و از این لحاظ دارای محتوای مناسبی می باشند که پژوهشگران با بررسی این منابع می توانند به نگارش تاریخ اجتماعی دست یابند. یکی از این نوع آثار، تاریخ های محلی می باشند. تاریخ های محل

  • بررسی جامعه ‏شناختی جایگاه زنان در ادبیات دوره قاجار

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بوعلی سینا - پژوهشکده علوم اجتماعی و اقتصادیمحمد مبینی شورستانی

    عصر قاجار، به دلیل تغییر و تحول در همه ی ارکان زندگی اجتماعی و سیاسی و هم چنین، ارتباط ایران با فرنگ، از مهم ترین ادوار تاریخ ایران به شمار می رود و ازین رو، نسبت به دوره های دیگر متمایز است. این تغییر و تحولات در همه ی شئون زندگی اجتماعی و سیاسی اتفاق افتاد و البته یکی از تغییرا

  • تحول جایگاه زن در نثر دوره قاجار (1210-1340 ه.ق)

    Thesis2007وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید بهشتیمریم عاملی رضایی
  • تاریخ نگاری قاجار(1313-1326)

    Thesis2009دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیاکرم جانی

    هدف پژوهش: بررسی تاریخ نگاری قاجار از( 1313- 1326 هـ . ق) و شناخت ، بررسی و نقد تاریخ نگاری عصر مشروطه است. 2- روش نمونه گیری: با توجه به نوع موضوع پایان نامه از روش نمونه گیری استفاده نشد. 3- روش پژوهش: در این رساله سعی شد تا شیوه های پژوهش ، به سبک روش تحقیق علمی در تاریخ باشد.

  • بررسی جایگاه تواریخ دوره شاه عباس اول در تاریخ نگاری صفوی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور مرکز - دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعیشهین فارابی

    تحولاتی که در زمینههای سیاسی،مذهبی،اجتماعی و دیوانی در دوران پادشاهی نسبتاً طولانی شاهعباس اول (996-1038 ه. ق) رخ داد،مسیر حرکت تاریخنویسی را به سوی نوعی تمرکز وتثبیت در سبک و روش فراهم آورد. در این برهه زمانی،تواریخ سلسله ای مانند خلاصهالتواریخ،نقاوهالآثار،روضه الصفویه،تاریخ عال

Similar items