Thesis

تحلیل گفتمان اخلاقی دین از دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

پژوهش حاضر تحلیلی از نگاه اخلاقی دین از زبان امیرالمؤمنین (ع) در نهج¬البلاغه است. در این راستا غالب تحقیقات صورت‎گرفته در باب نسبت بین اخلاق و دین، گاه از نگاه منطقی به این موضوع اشاره داشته‎اند که در قالب سه دیدگاه کلی؛ اتحاد، تباین و تعامل را بیان شده است و گاه نگاه کارکردی به این دو مقوله‎ داشته‎اند که از این جهت تأثیر و نقشی را که اخلاق و دین در قلمرو یگدیگر ایفا می‎کنند را مطرح کرده‎اند. امّا این تحقیق بر آن است تا از طریق گفتمان‎کاوی متن نهج‎البلاغه پیوند این دو مؤلفه را نمایان سازد،که بر این اساس با در نظر داشتن رابطه زبان و اندیشه و برآمدن رفتارها از باورها، این مهم در دو سطح تئوری و عملی جستجو شده است. سطح تئوری آن مبتنی بر اصولی است که بیان¬گر حقوق طبیعی و ذاتی بشر بوده است و تعیین کننده جهت زندگی و زمینه¬ساز اعتلای وی می¬باشد. اصولی که می¬بایست از آن¬ها به عنوان مبادی اخلاق دینی و تحولی فکری یاد کرد. چرا که بنا به گفته¬ی امام (ع) تا قبل از مبعوث شدن پیامبر (ص) تصویری معکوس از این اصول در جامعه¬ی جاهلی دیده می¬شود. این مبادی عبارتند از آزادگی، کرامت انسانی، همگرایی، اعتدال و خردورزی یا دانش‎دوستی. در نگاه امیرالمؤمنین (ع) این گونه مبادی خود مادر بسیاری از ارزش¬هایی است که شیوه خوب زیستن در میدان عمل را برای فرد تعریف می¬کند. گزاره¬هایی که تشکیل دهنده¬ی سطح عملی گفتمان اخلاقی دین می¬باشند و بر عکس بخش تئوری که بیشتر روی سخن با مخاطب هم¬نوع است در این سطح، غالباً سخن با مخاطب هم¬دین یعنی مسلمان است. گزاره‎هایی مانند یقین، عدل، صبر، جهاد و ....... با وجود این تقسیم‎بندی، در مجموع سخنان حضرت (ع) بیان¬گر آن است که گفتمان اخلاقی دین به منزله شبکه¬ای از گزاره‎ها و مفاهیم اخلاقی می¬باشد که همه به نوعی با هم مرتبط امّا در نقش‎آفرینی در سطوح مختلف نسبت به هم قرار دارند. مهم‎تر آن‎که تمام اصول و گزاره‎های یاد شده بر این حقیقت تأکید می‎ورزند که اخلاق از شروط تدیّن و لوازم قطعی شخص دیندار است چرا که در اصل فلسفه‎ی ظهور دین اخلاق است (معنای فرموده پیامبر (ص)). چنان‎که ملاحظه خواهد شد روند این تحقیق نیز با هدف اثبات این فرضیه دنبال شده است و در پایان تأیید این مطالب برای مخاطب آشکار می‎شود

Supervisors and advisors

مهدی مطیع، عبدالله موحدی محب، علی حسین زاده

Similar theses

  • بررسی و تحلیل گفتمان مناظره ای در نامه های نهج البلاغه

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بوعلی سینا - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحمد مالمیر

    نهج البلاغه مهمترین و علمی ترین میراث بشری در حوزه معارف و آموزه های دینی است. شیوه سخن روی اتقان و استحکام سخن در نهج البلاغه آن را فرازتر از سطح کلام بشری قرار داده است. و بخش قابل توجهی از این میراث گران بها مشتمل بر مکاتباتی است که به رغم مکتوب، غیرشفاهی بودن می توان آن را در

  • تحلیل گفتمان ادبی خطبه های امام علی(ع) (مطالعه ی موردی شقشقیه، جهاد، توحید، متقین)

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه لرستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسعیده محمودی

    گفتمان که در مقابل واژه ی (discourse) نهاده شده است مفهومی است میان رشته ای که در بسیاری از رشته ها ی علوم اجتماعی کاربرد دارد. گفتمان به طور کلی به ساخت یا بافت زبان در مراحل بالاتر از جمله اطلاق می شود. تحلیل گفتمان، یکی از ابزارها ی تحلیل متون ادبی است که ارتباط بین ساختارها ی

  • تبیین مرزهای اخلاقی از دیدگاه امام علی (ع)

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعاطفه عبداله زاده کرمجوان

    در بررسی ملاک ها و معیار های موثر در سنجش اخلاق از منظر امام علی (ع) به مواردی دست یافتیم که توجه به آن ها جهت اصلاح امور اخلاقی کارساز و ضروری می نماید. از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد: نسبت قرابت با اعتدال، رابطه نیت و عمل، انطباق با شرع و عقل، حب و بغض ها، لازم و ملز

  • رابطه سطح زندگی با انحرافات اخلاقی از دیدگاه امام علی (علیه السلام)

    Thesis2014سایر - دانشکده علوم حدیثمعصومه بحرینی

    در این رساله مسئله اصلی بررسی میزان رابطه ی افزایش و کاهش سطح زندگی بر انحرافات اخلاقی است. سطح زندگی اصطلاحی است که برای نشان دادن حدود مصارف مادی و معنوی یک کشور به کار می رود و انحرافات اخلاقی، مجموعه رفتارها و عملکردهایی است که با هنجارهای شناخته شده جامعه همسو نباشد. در این

  • بررسی عوامل و زمینه های نظم اجتماعی از دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده علوم اجتماعیمحمدحسین صحرابان

    انسان با ابعاد گوناگون وجودی خویش، دارای خصلتی اجتماعی است. از مهم ترین نیازهای انسان به عنوان یک موجود اجتماعی، دستیابی به قواعد و راهکارهایی برای حلّ مسائل اجتماعی خویش است. از آنجا که زندگی اجتماعی انسان ها بسیار پیچیده می باشد، نظم اجتماعی برای این پیچیدگی یک عامل حیاتی است.

  • بررسی میزان انطباق کارکردهای مدیران آموزشی مدارس متوسطه شهر کرمان با دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید باهنر کرمان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم شیخ الاسلامی

    پژوهش حاضر تلاشی است برای تبیین مقولات مدیریتی در آراء و سیره علوی، که با هدف بررسی میزان انطباق کارکردهای مدیران آموزشی با دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه انجام گرفته است.روش تحقیق در این پژوهش روش توصیفی است . جامعه آماری مدیران دبیرستانهای متوسطه1387 با سابقه مدیریت بیش از

Similar items