بررسی نقش گسل تبرته بر رفتار هیدروژئولوژیکی آبخوان دشت اراک
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
امروزه دسترسی به منابع آب یکی از مهمترین چالشهای دولتها و ملتهاست. چرا که با افزایش جمعیت و فعالیت انسانها مصرف آب نیز زیادتر می شود و این در حالیست که مقدار منابع آب شیرین محدود است و در نتیجه نیاز و وابستگی انسان به آب بیشتر می شود. از مهمترین منابع آب شیرین، آب های زیرزمینی می باشد. یکی از مسائل با اهمیت در مدیریت منابع آب زیرزمینی شناخت نحوه حرکت آب در لایه های زیرمینی آبدار (آبخوان) است. بررسی نحوه حرکت آبهای زیر زمینی می تواند کمکی مناسب برای شناخت منشا اولیه آبهای زیر زمینی ایجاد کند. علاوه بر آن می توان جهت حرکت آب زیرزمینی و بالطبع آن مسیر حرکت آلاینده های همراه با آب را شناسایی کرد و راهکارهای لازم را اتخاذ نمود. کیفیت و فراوانی منابع آبهای زیرزمینی به عوامل متعددی بستگی دارد که بخشی از این عوامل به جغرافیا و ویژگیهای اقلیمی مناطق مرتبط بوده و بخش مهم دیگری نیز متأثر از خصوصیات زمین شناسی است، که در این مطالعه به بخش دوم می پردازیم. عوامل زمین شناختی اثرات قابل توجهی بر وضعیت منابع آب زیرزمینی دارد و در بین این عوامل، گسلها نقش بسیار بارزی در آبخوان های آبرفتی دارند. با توجه به تغییراتی که گسل ها در توالی لایه ها ایجاد می کنند و همچنین نقش مهمی که صفحات گسلی و شکستگی ها در نفوذ آبهای جاری به درون زمین ایفا می کنند ، می توانند بطور تعیین کننده ای بر وضعیت کمی و کیفی منابع آب زیرزمینی اثر گذار باشند. هدف اصلی در این مطالعه بررسی ارتباط بین پدیده گسلش و وضعیت منابع آب زیرزمینی است. در این تحقیق به بررسی تاثیر گسل تبرته در آبخوان دشت اراک پرداخته شده و تاثیرات آن بر شرایط هیدرولیکی و هیدروشیمی این آبخوان بررسی خواهد شد. نتایج و تفسیر داده های هیدرولیکی و هیدروشیمی آبخوان نشان می دهد که گسل تبرته در بخش های از طول خود بصورت سدی در مقابل جریان آب زیرزمینی قرار گرفته است و باعث تفکیک آبخوان به دو بخش مجزا شده است و در بخش های دیگر تاثیری بر آبخوان نداشته است. در بیشتر متون علمی نقش گسل را در مقابل آب زیرزمینی منفی و یا مثبت تلقی کرده اند در حالیکه در این بررسی هر دو حالت در بخش های مختلف این گسل دیده می شود و می توان اصطلاحی را تحت عنوان نقش دوگانه گسل در آبخوان های آبرفتی عنوان کرد.