تعیین حفره و خلل و فرج در مواد با استفاده از روش استروپیکسی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
در این پایان نامه به ارائه ی یک روش جدید برای تعیین مکان، اندازه و عمق خلل و فرج در مواد می پردازیم، که این روش مبتنی بر عدم تقارن بهره ی پرتوی ایکس حاصل از پروتون فرودی به نمونه مورد نظر در دو آشکارساز همزمان پرتوی ایکس است. اکثر مواد جامد در داخل ساختار خود دارای حفره هایی می باشند که تعیین آن ها، دارای کاربرد های متعددی می باشد. از این رو روش های مختلفی جهت اندازه گیری خلل و فرج، مورد توجه قرار گرفته است که هر یک بر اساس یک خاصیت فیزیکی خاص استوار می-باشند. پرتوهای ایکس مشخصه به وجود آمده از طریق برهم کنش باریکه ی یونی با ابر الکترونی اتم های هدف، در مسیر حرکت به سمت آشکارساز به دلیل جذب در نمونه تضعیف می شوند. به دلیل وجود حفره در نمونه و وابستگی جذب پرتوی ایکس به طول مسیر طی شده در ماده، اختلاف جذبی برای پرتوی مشخصه ی ایکس در ماده داریم که حاصل آن عدم تقارن در بهره ی پرتوی ایکس به دست آمده در دو آشکارسازی است که به طورهمزمان در دو طرف باریکه ی فرودی قرار گرفته اند. روش ارائه شده به معرفی فاکتور عدم تقارن شدت پرتوی ایکس در هریک از پیکسل های توزیع عنصری می پردازد تا ماتریس عدم تقارن به دست آید. با استفاده از داده های حاصل از دو آشکارساز پرتوی ایکس و محاسبه ی عدم تقارن بهره ی پرتوی ایکس در هر یک از پیکسل های تصویر، برای عدم تقارن ماتریس تصویری به دست می آید که نشان دهنده ی ماتریس موقعیت حفره می باشد. با توجه به تشابه استفاده از دو آشکارساز پرتوی ایکس در چیدمان میکروپیکسی و تصویربرداری سه بعدی در روش استروسکوپی از روش ارائه شده با عنوان "استروپیکسی" نام برده می شود. نشان می دهیم هر چقدر شعاع حفره موجود بزرگ تر باشد عدم تقارن در بهره ی پرتوی ایکس آشکارسازها نیز بیشتر خواهد شد و در نتیجه شناسائی وجود حفره آسان تر خواهد بود. همچنین هر چقدر حفره در عمق بیشتری در داخل نمونه قرار داشته باشد عدم تقارن بهره ی پرتوی ایکس کمتر است.