Thesis

معناشناسی همت در مثنوی مولوی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مثنوی مولوی دربردارنده دقیق ترین رهنمون ها برای عروج به عالم ملک و ملکوت است و مولانا، بزرگ مرد عالم عرفان عملی در آن اثر سترگ و ارزشمندش به مبحث همت عنایت خاصی دارد. این واژه ، پنجاه و یک بار در مثنوی آمده است چرا که از منظر وی اصل و اساس هر حرکت وجنبشی در سیر صعودی، همت است و دیر یا زود رسیدن به مقامات و احوال و سرانجام به غایت مقصود و کمال مطلوب، به مقدار همت و توجه قلب صوفی بستگی دارد. همت در مثنوی، معادل اراده، بلند نظری و بلند طبعی و دعای خیر پیر و عامل حرکت به کار رفته است.مراحل همت از دیدگاه مولانا؛ ترک لذت¬های نفسانی دنیا، عدم توجه به نعمت¬ها و وعده¬ها و خدا خواهی مطلق است.و قلب صاحب همت با همه قوای روحانی خود متوجه حضرت حق، و مست حق بینی است. بنابراین، مؤلفه¬های اصلی همت، قوه ی روحانی، توجه قلب و درک کمال است از دست آمدهای مهم همت رسیدن به مرتبه عشق و درک مقام جمع است که سالک را به رتبه خلیفگی و تصرف در جان ها سوق می دهد تا سالک قدر وقت را بداند و واسطه فیض الهی شود. مولوی به سالک نوآموز سفارش می کند که در مسیر رسیدن به حق و حقیقت از همت شیخ، مدد گیرد. مولانا معتقدست که توجه و علاقه به دنیا ، توقف در راه سلوک ، عدم تلاش و کوشش و صبر در هجران یار از مصادیق پست همتی است و سالک باید در طریق صعب سلوک از انها دوری گزیند.

Supervisors and advisors

زهرا غریب حسینی، محمدمهدی پورغلامعلی

Similar theses

  • تطبیق و تحلیل داستان های مشترک مثنوی مولوی با داستان های مثنوی های عطار از نظر فرم و محتوا

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه محقق اردبیلی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیکبیره کشوری

    این تحقیق از نوع کتابخانه ای و تحلیل محتواست که در آن، شیوه ی داستان پردازی عطّار و مولوی، از نظر فرم و محتوا، بررسی، مقایسه و تحلیل شده است. عطّار و مولوی برای طرح مفاهیم عرفانی از قالب داستان استفاده کرده اند. مولوی بیست و پنج مورد از داستان های مثنوی را از مثنوی های عطّار اخذ

  • بررسی فرایند مدیریت زمان در مثنوی مولوی

    Thesis2014دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحمیدرضا امیری

    چکیده : مراد از مدیریت زمان بطور خلاصه "در اختیار گرفتن زمان و کار خویش و اجازه ندادن به اینکه امور و حوادث زمان، ما را هدایت کنند"، می باشد. بر این مبنا در این نوشتار سعی شده است تا اهمیت موضوع مدیریت زمان، تبیین و ارزش و اعتبار وقت از نظر آیات قرآن، کلام اولیای دین، عرفا، ادبا

  • بررسی بازتاب مفاهیم مقالات شمس در مثنوی مولوی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزدمحمد خدادادی

    کتاب «مقالات شمس تبریزی» مجموعه ای از اقوال و سخنان پراکنده شمس الدین محمّد تبریزی، عارف نامدار قرن هفتم هجری است که به صورت شفاهی در مجالس مختلف، و در کنار مولانا جلال الدین محمّد مولوی، بر زبان او جاری شده و مریدان و شاگردان مولانا آنها را به کتابت درآورده اند. متأسفانه، این اق

  • بررسی تطبیقی اخلاقی-ادبی مثنوی مولوی و مثنوی طاقدیس ملا احمد نراقی

    Thesis2014دانشگاه تربیت معلم - سبزوار - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسمیرا اکبرزلده

    چکیده اخلاق از مباحثی است که از گذشته تاکنون همواره همراه بشر بوده، هست، وخواهدبود، چرا که کسب فضایل اخلاقی یکی از راه-های سعادت و کمال بشر است. بیان اصول اخلاقی در هر دوره در آثار ادبی، یکی از اهدف اصلی شعرا و نویسندگان است، از این¬رو این علم در ادب فارسی نمود و رنگ ویژه¬ای داشت

  • مقایسه مفهوم ولایت در مثنوی مولوی با ولایت شیعی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیشجاع کیانپور

    مفهوم "ولایت" از اساسی ترین مفاهیم اعتقادی صوفیه و تشیع است، از همان ابتدای شکل گیری تصوف در قرن اول به تدریج این مفهوم وارد تصوف اسلامی شد و در قرن سوم توسط حکیم ترمذی پایه های ایدئولوژیک آن شکل گرفت. به مرور زمان این اندیشه توسط نویسندگان و شاعران عارف تکامل و بسط پیدا کرد، تا

  • بررسی و تحلیل چندآوایی در مثنوی مولوی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیمریم رامین نیا

    مثنوی مولوی, بی گمان اثر سترگ جهانی است که از دیرباز پژوهش هایی فراوان از چشم اندازهای گوناگون بر آن انجام پذیرفته است. آنچه موجب شگفتی است, این اثر عظیم و ماندگار از چنان ظرفیتی برخوردار است که با وجود قدمت چندین صد ساله که در زمان سرایشش هنوز مکتبهای نقد و نظریه های ادبی پا به

Similar items