Thesis

تبیین مبنای انسان شناسانه اخلاق اسلامی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

انسان شناسی از مهمترین مبانی اخلاق اسلامی است که بدون آن تبیین و توجیه بخش های مختلف اخلاق اسلامی امکانپذیر نیست. انسان شناسی شامل دو جنبه وجودی و ماهوی آدمی است که هر یک ناظر بر بخش هایی از اخلاق اسلامی است. در آموزه های اسلامی وجود انسانی شامل آمیزه ای از ماده و روح است که البته ثقل اصلی آن بر بعد روحی مبتنی است. به این لحاظ، ارزش ها و انگیزه های اخلاق اسلامی از محوریت سودجویی های مادی به دور بوده و حتی می توان آن را بر ریاضت های شرعی استوار دانست. عنصر مرگ که در انسان شناسی اسلامی نقش برجسته ای ایفا می کند، عنصری هشدار دهنده است که انسان با آن به غنیمت شمردن فرصت های دنیوی و رغبت بیشتر به انجام رفتارهای اخلاقی ترغیب می شود. انسان در اخلاق اسلامی در صورتی که از انسانیت واقعی بهره مند باشد، اولاً بسیاری از قضایای اخلاقی را به طور ذاتی می شناسد (ساحت معرفتی) و ثانیاً به بسیاری از آن ها تمایل می یابد. (ساحت گرایشی) همچنین تأملات نشان می دهد ریشه ساحت گرایشی و معرفتی انسان به سوی اخلاق به دلیل تمایل انسان به سوی خیر مطلق؛ یعنی ذات مقدس حق است. نتایج فوق این نظر را تقویت می کند که حرکت انسان به سوی اخلاق نوعی حرکت به سوی خداوند است که این حرکت ممکن است به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه صورت پذیرد. این حرکت ابتدا به صورت فروکاست محبت به خود آغاز و با حرکت به سوی غایت برتر ادامه خواهد یافت. دیدگاه فوق با محور نظریه های رایج غربی تفاوت جدی دارد. مکتب سودگرایی به دلیل محوریت بر سود و بعد مادی و مکتب وظیفه گرایی به دلیل نادیده گرفتن عنصر حق در رفتارهای اخلاقی با دیدگاه اخلاقی فوق و نظریه برگرفته از آن کاملاً متفاوت است

Supervisors and advisors

محمد حسین مهدوی نژاد، محمدعلی شمالی، محمدرضا ضمیری

Similar theses

  • کرامت انسان در اخلاق اسلامی واخلاق کانت

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیزهرا رییسی

    طبق باورهای دینی مانند مسیحیت و دین اسلام و اندیشه های غیر دینی از جمله لاک وکانت،انسان در نظام هستی دارای ارزش و ارجمندی منحصر به فردی است که از آن به "کرامت انسانی" یاد می شود . کانت از اصلاح"کرامت انسانی استفاده کرده و منشأ آن را در استعدادهای انسانی می داند، از جمله این که ان

  • نحوه ارتباط انسان با خدا از منظر اخلاق اسلامی و عرفان اسلامی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامیراضیه اسلامی

    تحقیق حاضر به بررسی راه های ارتباط انسان با خدا از منظر اخلاق اسلامی و عرفان اسلامی می پردازد. روش تحقیق عقلی و جمع آوری مطالب از طریق روش اسنادی و کتابخانه ای است. در فصل اول با بررسی کلیات عرفان و اخلاق اسلامی ذکر می شود که در اخلاق از باید و نباید و در عرفان از بود و نبود بحث

  • بررسی و تبیین نظری کرامت انسان در تربیت اسلامی از دیدگاه علامه محمدحسین طباطبایی

    Thesis2010سایر - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحمد عابدین پور

    موضوع : بررسی و تبیین نظری کرامت انسان در تربیت اسلامی از دیدگاه علامه محمدحسین طباطبایی هدف : تحقیق بررسی و تبیین نظری اصل کرامت انسان در تربیت اسلامی از دیدگاه علامه محمدحسین طباطبایی است. روش تحقیق و یافته ها : با توجه به این که تحقیقات در خصوص موضوع مذکور از نوع بینادی-نظری م

  • بررسی تطبیقی تکالیف اخلاقی انسان نسبت به خود از دیدگاه کانت و اخلاق اسلامی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتاکرم نعمتی هابیل

    شناخت تکالیف اخلاقی انسان در قبال خود نقش سازنده ای در رسیدن خود آدمی به سعادت ومراعات حقوق اخلاقی فرد نسبت به دیگران ایفا می کند .بررسی تطبیقی این موضوع بین دیدگاه اخلاق اسلامی و اخلاق کانتی، وجوه مشابهت واختلاف را در معنا ،مبدأ ،معیار تکلیف اخلاقی ،انگیزه وغایت فعل اخلاقی نشان

  • نقد اخلاق سکولار بر مبنای اخلاق اسلامی

    Thesis2005وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعبدالحمید ناصری

    بر خلاف ادعای برخی از نظریه پردازان که پدید آمدن سکولاریسم را معلول دانش های نوین بشر و دستاوردهای آن در زمینه شناخت طبیعت و رشد تکنولوژی جلوه می دهند، علت اصلی شکل گیری سکولاریسم را باید در فلسفه الهیات و آموزه های مسیحیت، و همچنین اخلاق و سیاست حاکم بر کلیسا جستجو کرد. نقاط ضعف

  • امکان اخلاق اسلامی و ساختار آن

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمریم اردشیر لاریجانی

    «اخلاق اسلامی چیست؟»؛ «چگونه ممکن است؟»؛ «ساختار آن کدام است؟» اصلی ترین مسائلی است که در این رساله? دکتری به آنها پرداخته ایم. اخلاق اسلامی به عنوان نوعی از اخلاق دینی ـ هم به لحاظ فلسفی و هم به لحاظ دینی ـ موضوع پر‏اهمیّتی است. امّا در عین حال استدلال شده است که اخلاق اسلامی نم

Similar items

  • تبیین مبانی انسان شناختی اخلاق جنسی از دیدگاه اسلام

    Article2014دوفصلنامه علمی پژوهشی تربیت اسلامیمحمد شریف طاهر پور، محمدرضا شرفی، خسرو باقری، جهانگیر مسعودی

    هدف این پژوهش، تبیین مبانی انسان شناختی اخلاق جنسی در اسلام، با روش توصیفی – تحلیلی است. از دیدگاه اسلام، انسان غریزة صرف و حیوانی کامجو نیست تا همه چیز او را به کامجوئی از غریزة جنسی و آزادی در ارضاء آن فروبکاهیم، بلکه انسان در کنار غریزه جنسی که وجه مشترک انسان و حیوان است، از

  • تبیین مؤلفه‌ها و الزامات اخلاق اسلامی در صورت و سیرت شهر ایرانی۔اسلامی

    Article2023اخلاق پژوهیاصغر مولائی

    اعتقادات،‌احکام و اخلاق،‌را به عنوان سه رکن اسلام،‌می‌توان در شهر ایرانی۔اسلامی نیز تبیین کرد. صورت و سیرت شهر ایرانی۔اسلامی نیز مؤلفه‌هایی دارد که در هر کدام تحقّق احکام و اخلاق اسلامی ضروری است. عدم توجه به اعتقادات،‌احکام و اخلاق اسلامی به آشفتگی و انحراف جسم و روح شهر و تغییر

  • تبیین ابعاد فقهی و اخلاق اسلامی در آمایش آب

    Article2022آمايش سياسي فضااصغر مولائی، امین امینی

    در دین مبین اسلام همواره بر اهمیت آب تاکید فراوان شده و استفاده به قدر کفایت از این عنصر هستی بخش مورد تاکید آیات و روایات متعدد بوده است. با توجه به اینکه امروزه عامل بسیاری از تنازعات ملی و فراملی مسئله آب است، لذا بحث آمایش آب به ویژه در کشورهایی از جمله ایران که با تنش آبی مو

  • اخلاق اسلامی و ارزش ذاتی انسان

    Article2012پژوهش های فلسفیعبدالرزاق حسامی فر

    یکی از مهمترین مباحث در اخلاق اسلامی منزلت اخلاق انسانی و تقدم یا تأخر آن بر فقه است که به اعمال عبادی میپردازد. رویکردهای گوناگون به اسلام آرای متفاوتی را در باب این مسأله پدید آورده است. بعضی از مسلمانان در رویکرد خود به اسلام، به نام دین، اصول انسانی را زیر پا میگذارند و برخی

  • اخلاق اسلامی و ارزش ذاتی انسان

    یکی از مهمترین مباحث در اخلاق اسلامی منزلت اخلاق انسانی و تقدم یا تأخر آن بر فقه است که به اعمال عبادی میپردازد. رویکردهای گوناگون به اسلام آرای متفاوتی را در باب این مسأله پدید آورده است. بعضی از مسلمانان در رویکرد خود به اسلام، به نام دین، اصول انسانی را زیر پا میگذارند و برخی

  • اخلاق اسلامی و ارزش ذاتی انسان

    Articleپژوهش های فلسفیعبدالرزاق حسامی فر, دانشیار گروه فلسفه دانشگاه بین المللی امام خمینی

    یکی از مهم‏ترین مباحث در اخلاق اسلامی منزلت اخلاق انسانی و تقدم یا تأخر آن بر فقه است که به اعمال عبادی می‏پردازد. رویکردهای گوناگون به اسلام آرای متفاوتی را در باب این مسأله پدید آورده است. بعضی از مسلمانان در رویکرد خود به اسلام، به نام دین، اصول انسانی را زیر پا می‏گذارند و بر