Thesis

پژوهشی بر کاربرد نجومی گنبد جبلیه کرمان

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

گنبد جبلیه که در شرق شهر کرمان قرار دارد یکی از آثار تاریخی به جامانده از دوره ساسانیان است که به صورت هشت وجهی منتظم از سنگ ساخته شده است و در 1200 متری غرب کوه مسجد صاحب الزمان قرار دارد. روی هر وجه این بنا دو دریچه در بالای هم قرار دارند و بر بالای آن گنبدی هلالی شکل از آجر ساخته شده است. در کتب تاریخی برای این گنبد کاربردهایی ذکر شده است اما درستی هیچ کدام به اثبات نرسیده و گاه این کاربردها در کتب دیگر رد شده است. هدف از این تحقیق بررسی کاربرد نجومی گنبد با توجه به موقعیت خورشید و اثر تابش آن بر روی دریچه های گنبد است. تحقیق به روش میدانی در هنگام طلوع خورشید در گنبد صورت گرفته است. بررسی ها نشان می دهد که در گنبد جبلیه وضعیت تابش نور خورشید در چهار روز خاص سال یعنی اعتدالین و انقلابین با روزهای دیگر سال کاملاً متفاوت است. نحوه به کارگیری پنجره ها در این بنا شیوه ای منحصربه فرد و بسیار جالب است و به طور قاطع می توان گفت که این بنا به منظور استفاده های رصدی و نجومی ساخته شده است.

Supervisors and advisors

حمید ارجمند کرمانی، سعید دوست محمدی