Thesis

بررسی آموزه های اخلاقی در شاهنامه ی فردوسی و مقایسه ی آن با مفاهیم آیات قرآن و نهج البلاغه

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

شاهنامه ی فردوسی یکی از مهم ترین و ارزنده ترین آثار ادبی است که فردوسی آن را در سده ی چهارم هجری به نظم درآورده است. این اثر جاویدان مجموعه ی عظیم و بی نظیر فرهنگ اصیل ایران باستان، سند هویت ماست که در آن فردوسی با ذکر روایات ملی با محوریت و درون مایه ی اخلاقی «کردار نیک، پندار نیک و گفتار نیک» به عظمت و گذشته ی ایرانیان اشاره می کند. فردوسی در این اثر ارزشمند در خلال داستان ها و حکایات، گاه در آغاز و گاه در پایان، به بیان آموزه ها و نصایح اعم از فضائل و رذائل اخلاقی پرداخته و خواسته است مخاطب را به شایستگی های اخلاقی سوق دهد و از هرگونه کج روی و انحراف برحذر دارد. با این وجود از مجموع سرگذشت های ذکر شده در شاهنامه، آموزه های اخلاقی و عفت و شرم و دادپروری و نیکی به نحو درخشانی به چشم می رسد و اندرزگوئی پادشاهان و قهرمانان به یکدیگر و سفارش راجع به مکارم اخلاقی مرسوم بوده است. پندها و حکمت های فراوانی که فردوسی، غالباً در آغاز و انجام حوادث و وقایع و بعد از پیروزی یا شکست های پادشاهان و پهلوانان و انقراض سلسله ها که دگرگونی و تبدل اوضاع و احوال را درپی داشته، از سر عبرت و نصیحت به مناسبت آورده، و نوع دیگر اندرزها و وصایا و مواعظ و حکمی است که از قول بعضی از پادشاهان و وزیران و موبدان و پهلوانان و دیگر بزرگان آمده است؛ اندرزهای شاهنامه گواهی می دهد که فردوسی دنیای خود را به خوبی شناخته و در عمر دراز خویش تجربه های بسیار اندوخته و گاه گاه چون عالم اخلاق با تجربه و چون فیلسوفی خردمند و سنجیده و مهربان و انسان دوست زبان به اندرزگوئی و راهنمائی مردم گشوده و حاصل تجربه ها و سنجیده های خود را عرضه داشته و شاید هم با سرودن این گونه اشعار خواسته است گاهی تنوعی در شعر حماسی ایجاد کند. از جمله آموزه های اخلاقی که در این پایان نامه مورد بررسی قرار گرفته و در شاهنامه به طور گسترده ای به چشم می خورد، عبارتند از: منزلت علم و دانش، خرد و خردورزی، ناپایداری و بی اعتباری دنیا، تشویق به نیکی، دادورزی و دادگری، پرهیز از کاهلی و سستی، بی آزاری، پرهیز از درشتی و بدخویی، صبر و بردباری، نفی آز و طمع، نفی رشک و حسد، سخن سودمند گفتن، تشویق به کار و کوشش و... اما در موضوعاتی نظیر: قضا و قدر، آزمایش ایزدی، آیین سوگند خوردن، جایگاه زن و ازدواج با محارم از عمده ترین تفاوت های شاهنامه با قرآن کریم و نهج البلاغه می باشد که به تفصیل اشاره گردیده است.

Supervisors and advisors

سیّد سعید احدزاده کلوری

Similar theses

  • بررسی تطبیقی تعالیم اخلاقی نهج البلاغه وشاهنامه فردوسی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید باهنر کرمان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیزهرا انجم شعاع

    نهج البلاغه،یکی از مهم ترین کتاب ها در زمینه تعالیم اخلاقی است. معارف بلند و ژرف کلام حضرت علی (ع) سبب شده است تا تأثیر شگرفی در ادبیّات عربی و فارسی داشته باشد. شاهنامه فردوسی از جمله کتاب هایی است که از نهج البلاغه تأثیر پذیرفته است.در شاهنامه، به دلایل گوناگون، روند منطقی روای

  • تأثیر نهج البلاغه بر شاهنامه فردوسی

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیایوب پور عبیری

    هدف پژوهش حاضر این است که تأثیرپذیری شاهنامه فردوسی از کلام امام علی، علیه السلام، در نهج البلاغه را مورد بررسی قرار دهد. با توجه به اینکه از همان ادوار نخستین ادب فارسی، سخنوران و ادیبان اثر خود را با سخنان آن حضرت آراسته اند و جهت حرمت بخشی به اثر خویش و جاویدان ساختن آن، به دا

  • بررسی معیارها و موانع انتخاب اسوه و اسوه پذیری در آموزه های دینی (با تأکید بر قرآن کریم و نهج البلاغه)

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطباییمهدی غلامپور آهنگر

    هدف قرآن از معرّفی اسوه ها و الگوهای تربیتی ، تربیت انسان هاست . در آموزه های دینی اسلام ، اسوه های تمام عیاری به جامعه بشری عرضه شده است . هدف دین اسلام از معرّفی چنین اسوه یا الگوهایی ، راهنمایی و هدایت افراد جامعه است . بدیهی است که برای رسیدن به سلامت و تکامل و تعالی ، آدمی ب

  • پژوهشی نطبیقی پیرامون مفاهیم توحیدی در قرآن و نهج البلاغه

    Thesis2015وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامیزهرا حریری

    توحید دارای اقسام و مراتبی می باشد که مهم ترین آن ها توحید ذاتی، صفاتی، افعالی و عبادی می باشند. این پایان نامه به روش تطبیقی به بررسی مراتب توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه پرداخته است و بر یک مقدمه و پنج فصل مشتمل است :فصل اول کلیاتی در مورد معنای توحید و جایگاه و اهمیت موضوع

  • سبک زندگی بر اساس آموزه های تربیت اخلاقی در نهج البلاغه

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده روانشناسی و علوم تربیتیهما بنی اسدی

    تحقیق حاضر یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است که باهدف تبیین سبک زندگی بر اساس آموزه های تربیت اخلاقی در نهج البلاغه انجام گرفته است. در این پژوهش، سبک زندگی، آن گونه رفتارهای ظاهری و بیرونی است که به جامعه هویت می دهد و برخاسته از نظام ارزش‏ها(ایدئولوژی) و باورها(جهان بینی) افراد آن ج

  • برجسته سازی های نهج البلاغه در مضامین مشترک با قرآن (در باب مسائل اخلاقی- تربیتی)

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اراک - دانشکده علوم انسانیزهرا شیخ حسینی

    برجسته سازی از ابداعات فرمالیست ها می باشد که آن را عامل به وجود آمدن زبان ادبی می دانند. برجسته سازی به دو صورت امکان پذیر است: نخست آن که نسبت به قواعد و قوانین حاکم بر زبان معیار، انحراف صورت پذیرد و دوم آن که بر قواعد حاکم بر زبان، قواعدی افزوده شود. به این ترتیب، برجسته-سازی

Similar items

  • مقایسه آموزه‎های اخلاقی شاهنامه‌ فردوسی و مهابهاراتا

    Article2012ادیان و عرفانسیده فاطمه زارع حسینی، قربان علمی، مجتبی زروانی

    شاهنامه‌ فردوسی و مهابهاراتای هندی اگر چه در نگاه نخست منظومه‎هایی حماسی به شمار می‎روند، برخلاف انتظار، گنجینه‎‎هایی بی‎همتا و آکنده از آموزه‎های اخلاقی و شایست و ناشایستها هستند و همچون آینه‎ای صاف و درخشان، واقعیات، اوضاع و احوال و فرهنگ زمانه‌ی خویش را بازتاب می‎دهند. امور اخ

  • مقایسه آموزه‎های اخلاقی شاهنامه فردوسی و مهابهاراتا

    Article2013مجله ادیان و عرفانسیده فاطمه زارع حسینی، مجتبی زروانی، قربان علمی

    شاهنامه فردوسی و مهابهاراتای هندی اگر چه در نگاه نخست منظومه‎هایی حماسی به شمار می‎روند، برخلاف انتظار، گنجینه‎‎هایی بی‎همتا و آکنده از آموزه‎های اخلاقی و شایست و ناشایستها هستند و همچون آینه‎ای صاف و درخشان، واقعیات، اوضاع و احوال و فرهنگ زمانه ی خویش را بازتاب می‎دهند. امور اخل

  • جلوه‌های بینامتنی آیات قرآن در حکمت‌های اخلاقی نهج البلاغه

    Article2020پژوهش های نهج البلاغهفاطمه سیفعلی‌ئی، سید محمد رضا حسینی نیا

    بینامتنی نظریه‌ای به منظور خوانش عمیقتر متن ادبی و دستیابی به ناگفته‌های آن است. و بیانگر این واقعیت است که متون همواره به نوعی در تعامل با یکدیگرند. کشف این تعامل ما را به خوانشی نو از متون دعوت می‌نماید. نهج البلاغه از متونی است که با مفاهیم قرآن ارتباطی تنگاتنگ دارد. امام علیj

  • طراحی الگوی تصمیم گیری اخلاقی مدیران مبتنی بر آموزه های نهج البلاغه

    Article2015فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)حمیدرضا خسروآبادی، بهروز رضایی منش

    توجه به موضوع تصمیم­گیری اخلاقی با توجه به اهمیت دو موضوع تصمیم­گیری و اخلاق در زمینه دانش مدیریت، هر روز رشد بیشتری پیدا می کند و امروزه اندیشمندان علم مدیریت به این باور رسیده­اند که مدیران در هنگام اخذ تصمیمات، باید مؤلفه­های اخلاقی را نیز مدنظر قرار دهند؛ اما مسأله­ای که وجود

  • بازتاب آموزه های اخلاقی نهج البلاغه در اشعار و مثل های فارسی

    Article2015فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)سمیه طاطیان

    نهج البلاغه، نه تنها به عنوان یک متن ادبی، بلکه به عنوان منبعی سرشار از معنویت و اخلاق در بین مسلمانان شناخته شده است. با توجه به نقش این کتاب در دین، فرهنگ و ادبیات فارسی، تحقیق حاضر سعی نموده تا با واکاوی کتب و دیوان برخی از ادیبان و شاعران فارسی، از دوره های زمانی مختلف، موضوع

  • بررسی حجیت ظواهر قرآن (در پرتو آموزه های نهج البلاغه)

    Article2013پژوهشهای فقهیحامد پوررستمی

    میزان اتکا و اطمینان به ظواهر قرآن و نقش روایات در این مهم، از مبانی زبان شناختی قرآن کریم است و همواره حجم درخوری از مباحث اصولی و هرمنوتیکی را به خود اختصاص داده و می دهد. در این مقاله در صدد هستیم موضوع مذکور را نه صرفاً با رویکرد اصولی یا هرمنوتیکی، بلکه در پرتو آموزه های نهج