بررسی آرا و نظریه های فقهی در تفسیر مجمع البیان (زکات)
چکیده
در این مجموعه بنابر بررسی همه مسائل و مطالب فقهی زکات نیست بلکه آنچه در این رابطه در تفسیر شریف مجمع البیان آمده بررسی و تحقیق می شود. لذا مطالب در 10 فصل به شرح ذیل ارائه خواهد شد. در فصل اول به شرح زندگی شیخ طبرسی (ره) مولف این تفسیر و معرفی بیشتر این مجموعه با ارزش خواهیم پرداخت . در فصل دوم آیات مربوط به بحث زکات را دسته بندی نموده ایم که آیاتی که در آنها شیخ طبرسی بحث ننموده و در یک گروه، آیاتی که تفسیر آنها به ذیل آیه دیگری ارجاع شد در یک گروه، آیاتی که بحث مختصر شده در یک گروه و آیاتی که بحث تفصیلی ارائه گردیده را در گروه چهارم گرد آورده ایم. در فصل واژه زکات لغوی، تفسیری و فقهی بررسی شده و در فصل چهارم تفسیر آیات مربوط به اهمیت و فضلیت زکات را آورده ایم که اثرات دنیوی و اخروی این واجب دینی را از زوایی مختلف توپیح می دهد و علت توصیه ها و تاکیدهای فراوان بر پرداخت آن و کیفیت تشویق به انجام این فرضیه دینی مطرح می گردد. در فصل پنجم پیشینه تاریخی زکات و کیفیت پرداخت آن در امتهای قبل با استفاده از آیات قرآن بررسی می شود. در فصل ششم دلایل وجوب زکات می آید که این آیات در 4 گروه مطرح می شود: آیاتی که در آنها امر به اتفاق شده، آیاتی که در آنها امر به دادن زکات شده، آیاتی که در آنها مانع زکات سرزنش شده و آیاتی که وجوب زکات بر کفار و مشرکان را می ساند. در کنار این بحث اینکه آیا زکات در 9 چیز است ، و دعا برای زکات دهنده چه حکمی دارد، وجوب نیت و ... بررسی می شود. در فصل هفتم: کیفیت اتفاق و آداب آن (پنهان و آشکار بودن، بی منت و آزار بودن و ...) شرح داده می شود. در فصل هشتم: حق الحصاد، حق معلوم و ارتباط آنها با زکات واجب طرح خواهد شد. در فصل نهم: موارد مصرف زکات (فقیر - مسکین، عاملان زکات ، مولفه القلوب ، رقاب ، غارمین، فی سبیل الله و ابن السبیل) و شرایط آنها می آید. و در فصل دهم زکات فطرذه (واژه فطره و چگونگی وجوب آن در کتب فقهی) بررسی خواهد شد.