پایان‌نامه

نماز جمعه در فقه اسلامی

حبیب عظیمی

چکیده

این رساله شامل یک مقدمه و سه فصل می باشد. فصل اول، این مطلب که نماز جمعه در تاریخ اسلام چه سیری داشته و آیا منعقد می شده یا نه ؟ و در صورت اقامه چه کسانی متصدی آن بوده اند، مسئله ای است که روشن شدن آن به فهم مواضع فقهی علماء اسلامی و چگونگی اتخاذ وتدوین آن مواضع کمک میکند . فصل دوم، یکی از مباحث مهمی که در مورد نماز جمعه وجود دارد و تقریبا عامل عمده ای است که مواضع فقهی علماء امامیه و اهل سنت را درمورد نماز جمعه از یکدیگر ممتاز می کند این است که آیا نماز جمعه واجب عینی است و همچون دیگرنمازهای یومیه درهرشرایطی از زمان باید اتیان شود (همچنانکه اهل سنت قائل به آن می باشند) یاواجب تغییری بوده و فقط در بعضی زمانها و یاکامل بودن شروط اقامه آن می تواند مجزی از ظهر باشد ؟ (همانطور که بعضی امامیه همین را می گویند) و آیا نماز جمعه فقط باحضور امام عادل یا منصوب وی اقامه می شود (طبق نظر امامیه) و یااشتراط چنین شرطی لزومی ندارد و درهرزمان اقامه می شود ؟ (طبق نظر اهل سنت) و به فرض اشتراط جمعه بحضور یا اذن امام تکلیف زمان غیبت چیست و آیا در غیبت اقامه آن منتفی می شود یا فقهاء ماذون از جانب امام (به اذن عام) برای اقامه جمعه می باشند؟ و درهمین رابطه ولایت فقیه و حدود آن در غیبت مطرح می شود. و قبل از بحث در کیفیت نماز جمعه، روشن شدن موارد فوق و بررسی آن ضروری می باشد تا پس از تبین و تعیین اصل وجوب جمعه و اقامه آن، ماهیت واجراء و آداب آن مورد بحث قرار گیرد. بنابراین تحقیق مباحث این فصل از اهمیت ویژه ای برخوردار است وفقهاء اسلامی درباب " صلاه الجمعه " بیشتر کیفیت آن را بحث کرده و مباحث این فصل را بطور اجمال و بعنوان یکی از شروط صحت نماز جمعه همچون دیگر شروطبررسی نموده اند. به همین جهت در این رساله به بررسی کامل و تام این مباحث ، اهتمام خاص شده است و مطالب عمده این فصل از علماء امامیه می باشد و در سه باب ذیل آمده است : باب اول - آیا حضور سلطان عادل یا منصوب از جانب وی در جمعه شرط است ؟ باب دوم- آیانماز جمعه واجب عینی است و آیا دلیلی بروجوب اقامه آن داریم ؟ باب سوم - به غرض اشتراط نماز جمعه به حضور یا اذن امام، آیا نماز جمعه در غیبت حرام است یا فقها در اقامه آن ماذون می باشند. فصل سوم - دراین فصل کیفیت و ماهیت نماز جمعه و بعضی آداب آن بررسی شده است . عمده مباحث ابواب " صلاه الجمعه " کتب فقهی را مطالب همین فصل تشکیل می دهد. نگارنده پس از جمع آوری نظرات فقهاء مذاهب پنجگانه اسلامی دراین فصل به بیان آراء و مقایسه آن و تبیین ادله هرکدام در سه باب پرداخته است : باب اول -شروط صحت نماز جمعه . باب دوم - شروط وجوب نماز جمعه . باب سوم - مسائل متفرقه پیرامون نماز جمعه

اساتید راهنما و مشاور

اسعد شیخ الاسلامی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • نماز جمعه در عصر غیبت حضرت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در فقه امامیه

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیکیوان طلایی خو

    تردیدی در اهمیت برقراری نماز جمعه در اصلاح فرد و اجتماع وجود ندارد. حکم تکلیفی این امر الهی در اذهان عموم مردم متدین به تبع فتوای جمعی عظام وجوب تخییری در زمان غیبت است. این پایان نامه مروری دارد بر برخی از آیات قرآنی مربوط به نماز جمعه و روایات معصومان علیهم السلام نصوص فقهی مرت

  • نماز جمعه از دیدگاه مذاهب اسلامی

    پایان‌نامه۲۰۰۶وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیشاهد حسین نقوی

    رساله حاضر که عنوان نماز جمعه از نظر مذاهب اسلامی به خود اختصاص داده است که مشتمل بر سه بخش که هر بخش که شامل چند فصل می باشد. بخش اول: تحت عنوان کلیات که مشتعل است بر تعریف مسأله و تبیین آن اهمیت نماز جمعه و سیاسی عبادی بودن آن و سیر تاریخی نماز جمعه. بخش دوم در حکم نماز جمعه در

  • حکم نماز جمعه در عصر غیبت

    پایان‌نامه۲۰۰۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمقبول احمد

    این جزوه مشتمل است بر هفت فصل، از این هفت فصل فصل اول: مشتمل است بر هشت امر: 1- اهمیت روز جمعه و وجه تسمیه آن 2- تعریف نماز جمعه و اهمیت آن 3- نماز جمعه یک نماز مسقل نیست بلکه همان نماز ظهر مقصور شده است. 4- در اصل نماز جمعه اختلافی نیست بلکه اختلاف در بعضی از شرایط آن است و آن ا

  • نماز جمعه از دیدگاه مذهب شیعه

    پایان‌نامه۱۹۹۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهدعلی تقی زاده اکبری

    در این پایان نامه در دو بخش و هشت فصل و یک خاتمه تنظیم شده است . بخش اول که به بحث درباره نماز جمعه از نظر موضوع اختصاص دارد، شامل پنج فصل است . در صل اول واژه های صلاه و جمعه، در فصل دوم، تشریع نماز جمعه، در فصل سوم، اهمیت نماز جمعه، در فصل چهارم، ماهیت و اجرای نماز جمعه و بالاخ

  • نماز جمعه و آثار آن

    پایان‌نامه۱۹۸۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهدمحمدصادق علمی سولا

    جزوهء حاضر در پنج فصل تنظیم گردیده که در فصل اول نگاهی به لغت و تاریخ نماز جمعه افکنده ایم . در فصل دوم در باره ئ فضیلت و آداب شب و روز جمعه و نیز ارزش نماز جمعه و آداب آن سخن گفته ایم . در فصل سوم قول برگزیده مان یعنی قول به وجوب عینی تغیینی نماز جمعه را با ادلهء اربعه اثبات و ا

  • زمینه های تربیتی در فقه اسلامی (بخش عبادات : طهارت ، نماز، روزه و دعا)

    پایان‌نامه۱۹۹۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهدمحمدحسین امانپور

    در این رساله قسمتی از جنبه های تربیتی که در فقه اسلامی هست مورد بحث و بررسی قرار گرفته و پیداست که دستورهای اسلام دارای ویژگیهایی هستند که به خود اسلام اختصاص دارند و در سایر مرام و مسلک ها وجود ندارند. جنبه های تربیتی که در فقه اسلامی لحاظ شده اند، دارای ابعاد گوناگون مادی و معن

اسناد مشابه

  • «نماز در معابد اهل کتاب» از نگاه فقه اسلامی دیدگاه‌ها و نظریۀ معیار امامیه

    مقاله۲۰۱۸پژوهش های فقهیعلی راد

    در فقه اسلامی جواز تصرف، خلو از نجاست و تصویر از جملۀ شرایط مکان نمازگزار محسوب می‌شود؛ برابر رویکرد برخی از فقهیان اهل سنت و شیعه، این شرایط در معابد اهل کتاب مفقود است؛ زیرا از یک سو این اماکن وقف عبادت اهل کتاب و معمولاً دارای تصویر هستند و از سوی دیگر مبنای نسخ شرایع و نجاست

  • بررسی وجوب تعیینی نماز جمعه از خلال آیات و روایات

    مقاله۲۰۱۵مطالعات قرآن و حدیثاحمد علی قانع

    تردیدی در اهمیت برقراری نماز جمعه در اصلاح فرد و اجتماع وجود ندارد. حکم تکلیفی این امر الهی در اذهان عموم مردم متدین به تبع فتوای جمعی از فقهای عظام وجوب تخییری در زمان غیبت است. این مقاله مروری دارد بر آیات قرآنی مربوط به نماز جمعه و روایات معصومان(ع)و با اشاره به سه نظریه مهم ی

  • حکم نماز جمعه از دیدگاه فیض کاشانی

    مقاله۲۰۱۷پژوهش های فقه و حقوق اسلامیعبدالکریم عبداللهی

    مقاله حاضر در مقام بیان دیدگاه فیض کاشانی درباره حکم نماز، مشتمل بر مطالب زیر است: برگزاری نخستین نماز جمعه در اسلام توسط پیامبر اکرم‏صلی الله علیه وآله، حکمت خطبه نماز جمعه که باید در جهت تحکیم مبانی عقیدتی و بیان مسائل لازم مربوط به جامعه اسلامی باشد و نیز بیان اقوال فقهای امام

  • از نماز تا نماد: تأملی در تاریخ نماز جمعه تا پایان خلافت عباسی

    مقاله۲۰۱۰تاریخ و تمدن اسلامیقنبرعلی رودگر

    نماز جمعه که یکی از وجوه معانی «ذکر» و «صلوة» در قرآن است، در واقع تجلی عبادت جمعی خداوند است. گزارش هایی که از محتوای خطب جمعه پیامبر و امامان و خلفای راشدین به دست رسیده نشانمی دهد که این خطبه ها گاه حاوی مضامین اجتماعی و سیاسی نیز می شده است؛ اما در دوره های بعدترتحولاتی در مح

  • عدالت اجتماعی در دوره دفاع مقدس و سازندگی : تحلیل محتوای خطبه های نماز جمعه تهران

    مقاله۲۰۱۵پژوهشنامه انقلاب اسلامی(علمی-پژوهشی)عباس کشاورز شکری، فریبا صدیقی

    پژوهش حاضر درصدد مطالعه عدالت اجتماعی در خطبه های نماز جمعه تهران در دوران دفاع مقدس و سازندگی است. ازآنجاکه از میان خطبای نماز جمعه تهران، تنها حضرت آیت الله خامنه ای و آیت الله رفسنجانی به طور نظام مند مباحثی را به عدالت اجتماعی اختصاص داده اند، لذا فقط خطبه های این دو خطیب برر

  • فیض کاشانی «ره» و نظریه عینیّت وجوب نماز جمعه

    مقالهنشریه کاشان شناختطیبه عارف نیا، tayyebeh arefnia

    یکی از ضروریات دین اسلام، حکم وجوب نماز جمعه بوده و این امر مورد اجماع همه مسلمان است. لکن گروهی از امامیه قائل به وجوب تخییری نماز جمعه در زمان غیبت به دلیل اشتراط وجوب عینی به حضور امام(ع) یا نایب ایشان شدهاند. فیض کاشانی ضمن ردّ ادعای قائلین به اشتراط و پاسخ به شبهات آن ها، با