بررسی الگوی توزیع درجه حرارت شهر تهران با استفاده از اطلاعات حرارتی لندست tm-
چکیده
ظهور علم سنجش از دور در چند دهه اخیر و وجود اطلاعات و داده های ماهواره ای به عنوان ابزاری قدرتمند توانسته است در سطحی وسیع راهگشای مدیران و برنامه ریزان دست اندرکار موضوعات منابع طبیعی و مسائل زیست محیطی باشد. یکی از قابلیتها و توانایی های سنجیده tm لندست ، امکان جمع آوری اطلاعات مربوط به طیف مادون قرمز حرارتی است که از داده های آن در این تحقیق به منظور مطالعه وضعیت حرارت و آلودگی در قسمتی از شهر تهران و بررسی امکان تهیه نقشه حرارتی و آلودگی استفاده شده است . در تحقیق حاضر ابتدا عملیات پیش پرداز بر روی هفت باند داده های دو زمانه tm در منطقه مورد مطالعه (تهران) انجام گرفت . عملیات pca به منظور کاهش داده ها بر ریو باندها صورت گرفت . با استفاده از سه مولفه اول حاصل از pca، طبقه بندی کلاس های پوشش و کاربری با الگوریتم mlc اجرا شد. برای نعیین محدوده های دمایی و تهیه نقشه حرارتی، اطلاعات کیفی باند حرارتی به شش محدوده طبقه بنید شد و از روی آن جزایر حرارتی مشخص شدند. به منظور آگاهی از میزان دقت داده های حرارتی ماهواره، نتایج دماسنجی زمینی موجود در یک ایستگاه اندازه گیری با داده های ماهواره مقایسه شد که تفاوت بسیار ناچیزی را نشان می داد. میانگین حرارت برای هر یک از کلاس های کاربری استخراج شد. کلاسهای کاربری دارای میانگین های حرارتی متفاوت بودند. با استفاده از روشهای بازیابی تغییرات ، ارتباط بین تغییرات کاربری و تغییرات دمایی تعیین شد. بررسی تغییرات انجام یافته در طی ده سال، حاکی از تغییرات عمده کاربریها در منطقه شمل غرب تهران می باشد. این تغییرات به شکل توسعه و افزایش کاربری های مسکونی صنعتی و پارک و کاهش چشمگیر کلاس اراضی بایر است . با توجه به پایین بودن میانگین حرارت در کاربری مسکونی صنعتی نسبت به اراضی بایر، مناطق مربوط به تغییر کاربری اراضی بایر به مسکونی در تصویر دوم، با کاهش دما همراه می باشد. برای تعیین مناطق آلوده، با استفاده از فرضیه ارتباط بین آلودگی و حرارت ، اقدام به مدلسازی شدت آلودگی شد. بر اساس تصاویر حاصل از این مدلسازی، عمده ترین مناطق آلوده منطبق بر مناطق مسکونی متراکم و پرترافیک می باشد. بر روی تصاویر حاصل از مدلسازی شدت آلودگی، منطقه مورد مطالعه از نظر شدت آلودگی به چهار کلاس طبقه بندی شد. تصاویر طبقه بندی شده از نظر آلودگی، نشان دهنده گسترش آلودگی، نشان دهنده گسترش وسیع آلودگی در ماطق مرکزی و جنوب تهران می باشد.