بررسی عوامل اجتماعی موثر بر میزان آگاهی تاریخی نوجوانان (دانش آموزان سال سوم دبیرستان شهرستان تهران)
چکیده
تحقیقی که پیش رو دارید، به تبیین عوامل عمدتا اجتماعی موثر بر میزان آگاهی و دانش تاریخی نوجوانان، عطف به تاریخ کشورمان از ایران باستان تا آغاز انقلاب اسلامی در سال 1357 می پردازد. جامعه آماری تحقیق، شامل کلیه نوجوان (اعم از دختر و پسر) دانش آموز پایه سوم مقطع متوسطه نظام جدید آموزشی، در مناطق 22 گانه شهرستان تهران در سال تحصیلی 79-78 و نمونه برگزیده شده شامل 222 نفر از دانش آموزان پایه سوم متوسطه در مناطق یک (شمال شهر)، شش (مرکز شهر) و شانزده (جنوب شهر) می باشد. چهارچوب نظری تحقیق ملهم از نظریه کارکردگرایی ساختاری تالکوت پارسونز است و کلیدی ترین مفهوم در این دستگاه نظری برای تبیین مساله ((آگاهی اجتماعی)) به عنوان یکی از چهارده خرده نظام ((جامعه))، کار ویژه انتقال عناصر و محصولات فرهنگی، از جمله وجه شناختی فرهنگ، شامل دانشها و آگاهیهای مربوط به پیشینه تاریخی و سازنده هویت تاریخی به نسل نوپدید را، از طریق نهادهای عمده جامعه پذیری (خانواده، مدرسه، رسانه های ارتباطی جمعی و ...) بر عهده دارد. در نتیجه این فرآیند، نسل نوجوان و جوان جامعه واجد حد متیقنی از آگاهی تاریخی و مالا احساس هویت تاریخی خواهند شد. متقابلا هر گونه ضعف، خلل و کاستی در چنین آگاهی و احساسی، پیامد بی کارکردی، کج کارکردی و یا تزاحم و تدخل کارکردی هر یک از این نهادها جامعه پذیری تاریخی نسل جدید می تواند تلقی شود. تحلیل رگرسیون داده های تحقیق نشان می دهد که مجموعه متغیرهای مستقل باقی مانده در معادله رگرسیونی به میزان 60 درصد از تغییرات در متغیر وابسته تحقیق، یعنی ((آگاهی تاریخی)) را تبیین می کنند. این متغیرهای تبیینی عبارتند از: نگرش تاریخی، میزان تماشای برنامه های تاریخی سیما، میزان مطالعه مجله های تاریخی، میزان تشویق و ترغیب والیدین به مطالعه تاریخ کشور، تدریش مشارکتی درس تاریخ توسط معلمین، شاخصه های پایگاه اجتماعی - اقتصادی نوجوان و میزان علاقه کلی به مطالعه کردن (فرهنگ مطالعه).