برآورد ظرفیت مالیاتی استان مازندران بین سالهای (1350-1377)
چکیده
بررسی چگونگی افزایش درآمد مالیاتی به عنوان بخشی از درآمدهای دولت از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این راستا یک برآورد دقیق از ظرفیت مالیاتی و شناخت منابع موجود آن ضروری به نظر می رسد . مناسبترین معیار برای محاسبه و برآورد این ظرفیت که میتوان بالقوه از آن مالیات گرفت، پایه مالیاتی بخشهای مختلف اقتصادی می باشد. بدین منظور ارزش افزوده بخشها در استان محاسبه گردید. متغیر تابع در مدل نسبت مالیاتی و یا نسبت کل مالیات منطقه به تولید ناخالص داخلی منطقه می باشد و ارزش افزوده بخشهای مختلف اقتصادی و همچنین نرخ باسوادی که به عنوان جانشینی از درآمد سرانه بکار رفته است، متغیرهای توضیحی مدل را تشکیل می دهند. برآورد ظرفیت مالیاتی استان که با استفاده از داده های سری زمانی منطقه (1350-1377) و بر اساس روشهای متعارف اقتصاد سنجی انجام شده است، نشاندهنده شکاف میان ظرفیت بالقوه مالیاتی و میزان وصولیهای مالیاتی تحقق یافته می باشد. ضرائب برآورد شده مدل منتخب حاکی از تاثیرات مثبت بخشهای صنعت، معدن و خدمات بر متغیر وابسته بوده که بیشترین تاثیر را در ایجاد ظرفیتهای مالیاتی منطقه بخش خدمات منطقه ایفا نموده است. ظرفیت مالیاتی و نیز کوشش مالیاتی منطقه با استفاده از آمار مربوط به متغیرهای بکار رفته در الگو طی سالهای مورد بررسی مقدار متغیر تابع مدل محاسبه شده و با در نظر گرفتن تولید ناخالص داخلی استان ظرفیت مالیاتی در این سالها بدست آمد. همچنین از مقایسه مالیاتهای وصولی و ظرفیت مالیاتی برآورده شده در سالهای مزبور میتوان نتیجه گرفت که نظام مالیاتی در دریافت مالیات واقعی از کارائی بالائی برخوردار نبوده است.