بررسی بیوسیستماتیکی جنس های ترشک و علف هفت بند در استان کرمان
چکیده
صفات ریخت شناسی مهمترین و اصلی ترین ویژگی در رده بندی گیاهان می باشد. برای تکمیل و تائید رده بندیها روشهای دیگری از جمله کموتاکسونومی و تاکسونومی عددی به منظور کاربرد بهتر صفات ریخت شناسی نیز استفاده شده است. خانواده پلی گوناسه از جمله خانواده هایی است که توسط بسیاری از محققین مورد مطالعه قرار گرفته است. با وجود اینکه تحقیقات زیادی بر روی ارتباط خویشاوند این خانواده از نظر رده بندی انجام شده ولی گزارشی مبنی بر مقایسه صفات ریخت شناسی، شیمیایی و همچنین روشهای آماری وجود ندارد. لذا در این بررسی بر آن شدیم، تا از نقطه نظرهای فوق به مطالعه برخی جنسها و گونه های این خانواده در استان کرمان بپردازیم.در این بررسی ابتدا گیاهان از رویشگاههای مختلف استان جمع آوری، پس از شناسایی، با نمونه های هرباریومی، به منظور تایید نامگذاری مقایسه گردیدند. 36 صفت ریخت شناسی مربوط به اندامهای مختلف گیاه اندازه گیری و سپس با استفاده از روشهای آماری از جمله تجزیه به مولفه های اصلی و تجزیه خوشه ای مطالعه شدند . نمودار و دندروگرام حاصل، 4 گروه مجزا که بیانگر 4 جنس این خانواده بود را به تفکیک نشان دادند. ندروگرام حاصل از تجزیه خوشه ای صفات ریخت شناسی، در جنس پلی گونوم وجود دو بخش پلی گونوم و پرسیکاریا را به صورت مجزا تایید می کند و گونه های علفی و چوبی در بخش پلی گونوم نیز در دو خوشه جدای از هم قرار گرفتند. همچنین گونه پلی گونوم مینوس از گونه های بخش پلیگونوم، با داشتن دو خامه مجزا و فندقه فشرده و محدب تفکیک شده است. در گونه های چوبی پلی گونوم، پلی گونوم تیمیفولیوم، پلی گونوم هیرکانیکوم و پلی گونوم پارانکئوئیدس تشابه زیادی با یکدیگر نشان می دهند. در گونه های علفی، پلی گونوم مولیئفورم از دیگر گونه ها جدا گردیده است. بر اساس صفات ریخت شناسی در جنس رمکس نیز وجود دو زیرجنس با استفاده از تجزیه خوشه ای تشخیص داده شد، که نتایج طبقه بندی ارئه شده توسط رشینگر (1968) را تایید می کند.بررسی فلاونوئیدها در هر یک از جنسها به روش کروماتوگرافی کاغذی دو بعد و سپس تجزیه خوشه ای نتایج حاصل از مطالعه ریخت شناسی مذکور را تا حدود زیادی تایید می نماید و همچنین وجود دو گروه مجزای علفی و چوبی در جنس پلی گونوم نیز مجددا تایید گردید ولی جدایی پلی گونوم مینوس از سایر گونه های بخش پلی گونوم تایید نشد و بنابراین نشان می دهد که نزدیکی قابل توجهی بین پلی گونوم مینوس و گونه های بخش پلی گونوم وجود دارد. در جنس رمکس وجود دو زیر جنس اسه توزا و رمکس مجددا تایید شد.بدین ترتیب نتایج حاصل از تجزیه و خوشه ای فلاونوئیدهای جنس پلی گونوم و رمکس، با نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای صفات ریخت شناسی، مطابقت قابل قبولی دارد. بنابراین بررسی توام صفات ریخت شناسی و فلاونوئیدها در جنسهای این خانواده رده بندیهای موجود را تا حد زیادی تائید می کند.