تدابیر جامعه جهانی در مقابله با جرایم بین المللی دریایی
چکیده
بر خلاف دزدی دریایی و تجارت برده که به عنوان اولین مصادیق جنایات بین المللی اعملا صلاحیت جهانی در ارتباط با مرتکبین آنها از دیرباز فراهم بوده، برخی دیگر از انواع جدیدتر جرایم بین المللی دریایی در دوران اخیر مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفته اند. در میان انواع مختلف جرایم مذکور، با توجهب ه درجه اهمیت آنها و اینکه روند مقابله جهانی با آنها با انعقاد معاهدات بین المللی منجر شده باشد، در راسله پیش رو چهار مورد از جرایم، یعنی دزدی دریایی و سرقت مسلحانه علیه کشتیها، تروریسم دریایی، قاچاق مواد مخدر در دریا و قاچاق مهاجرین در دریا مورد توجه قرار گرفته است. توسعه حقوق قراردادی در جهت مقابله با جرایم فوق بویژه در مناطق ورای اعمال صلاحیت دولتها، محور عمده مباحث مطروحه در این راستا می باشد؛ اگر چه بنا به مناسبت، تمهیدات مربوطه در مناطق اعمال صلاحتی دولتها نیز از نظر دور نمانده ست. در این راستا، کنوانسیونهای بین المللی حقوق دریاها و مشخصا ماده 101 کنفوانسیون 1982 مربوط به دزدی دریایی، کنوانسیون 1988 رم و روتکل ضمیمه مربوط به امنیت دریانوردی، ماده 108 کنوانسیون 1982 حقوق دریاها و به تبع آن ماده 17 کنوانسیون 1988 مواد مخدر، به همراه سایر اسناد بین المللی، منطقه ای و دوجانبه مربوطه در خصوص مقابله با قاچاق مواد مخدر در دریا، و بالاخره (بخش دوم) پروتکل الحاقی به کنوانسیون پالرمو پیرامون مقابله با قاچاق مهاجرین، که همگی به موضوع مبارزه با جرایم بین المللی دریایی اختصاص دارند، در این رساله مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین این رساله دستیابی به پاسخ سئوالات ذیل را نیز مدنظر دارد: - آیا حقوق قراردادی موجود پاسخگوی نیازهای جامع جهانی جهت مقابله با جرایم بین المللی فوق بوده است یا خیر؟- آیا آنگونه که از دیرباز دزدی دریایی به عنوان یک جنایت بین المللی برشمرده می شود امکان اعمال صلاحیت جهانی در ارتباط باآن فراهم است، می توان امید داشت زمانی سایر انواع جرایم بین المللی دریایی نیز در زمره جنایات مهم بین المللی محسوب گردند؟- تاثیرات مقابله با این جرایم بر حوزه حاکمیت دولتها و بر محدوده آزادی دریاهای آزاد چگونه است؟لازم به توضیح است در ارتباط با هر کدام از جرایم فوق، اقدامات انجام شده توسط جامعه جهانی در انتهای هر فصل مورد ارزیابی قرار گرفته، و در پایان رساله نیز با توجه به سئوالات مطروحه در مقدمه، نتیجه گیری تحقیق ارائه شده است.