مدل کردن نشست منطقه ای زمین در اثر پائین رفتن سطح آبهای زیرزمینی
چکیده
استخراج بیش از حد آب و در پی آن افت سطح آبهای زیرزمینی باعث نشست منطقه ای زمین در مقیاسهای قابل توجه در مناطق متعددی از جهان شده است . این پدیده در مناطق متعددی از کشورمان از جمله در استان کرمان نیز رخ داده است و با سرعت روبه افزایشی ادامه می یابد. هم اکنون مناطق کرمان، رفسنجان و سیرجان بطور متوسط با سرعت حدود ده سانتیمتر در سال نشست می کنند. برای شبیه سازی نشست منطقه ای زمین در ناحیه ای که در اثر پمپاژ آب از چاهها، سطح آب زیرزمینی پائین می رود، مدل اجزاءمحدود کوپل تحکیم با تقارن محوری بکار گرفته شده است . فرمولبندی اجزاءمحدود براساس تئوری تحکیم بایوت می باشد و معادلات تعادل و پیوستگی جریان بر محیط حاکم هستند. شبیه سازی، مدل جریان سه بعدی را در بر می گیرد و امکان مدل کردن چندین لایه تحکیم پذیر با ضخامت های متغیر وجود دارد. آنالیز مدل در حالیکه در فواصل مختلف از محل پمپاژ افت نامساوی سطح آب زیرزمینی بوجود آمده و این افت تابعی از زمان نیز باشد، امکان پذیر می باشد و توزیع فشار آب منفذی در نقاط مختلف مدل و در هر مرحله زمانی بدست می آید و نشست منطقه ای بصورت تابعی از زمان محاسبه می گردد. بین آنالیز اجزاءمحدود مدل پیشنهادی و اطلاعات و آمار موجود نشست منطقه ای(برای نواحی مرکزی دشت رفسنجان) تطابق خوبی وجود دارد و برای برآورد نشست آتی منطقه ای از این مدل با دقت مناسبی می توان استفاده کرد.