بررسی عوامل موثر در انتقال فناوری پزشکی از راه دور در ایران
چکیده
توسعه و پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر و تحول بسیاری در زمینه های مختلف ایجاد نموده است و موجب شده سبک زندگی امروز دستخوش تغییرات اساسی گردد. بدیهی است سیستمهای بهداشت و درمان و نظام سلامت نیز چون سایر عرصه ها در مواجهه با این فناوری جدید توان مقاومت در برابر تغییر را نداشته و نمی تواند مزایای استفاده از آن را نادیده بگیرد. از این رو داشتن شناخت کافی از عوامل تاثیرگذار بر به کارگیری فناوری اطلاعات در سیستم بهداشت و درمان برای تدوین استراتژی و برنامه ریزیهای مورد نیاز جهت استفاده اثربخش این فناوری در نظام سلامت امری ضروری به نظر می رسد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر در انتقال فناوری پزشکی از راه دور در ایران انجام شده است، نتایج این پژوهش نوع و میزان تاثیر عوامل مختلف فنی و فرهنگی جهت استقرار فناوری پزشکی از راه دور در کشور را ارائه می نماید. جهت انجام این پژوهش پرسشنامه ای با 65 سوال در قالب طیف لیکرت 7 تائی تهیه شد که توسط افراد نمونه آماری پژوهش تکمیل گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل مسوولان واحد فناوری اطلاعات در دانشگاههای علوم پزشکی مراکز استانها و نیز بیمارستانهای مراکز استانها و مرکز آمار و اعضاء واحد توسعه فناوری اطلاعات وزارت بهداشت و درمان بوده است. برای سنجش نوع و میزان تاثیر عوامل فنی و فرهنگی موثر بر انتقال پزشکی از راه دور در ایران مدل “ انتقال فناوری پزشکی از راه دور” ارائه شده توسط kifle مورد ارزیابی قرار گرفت و به منظور تعیین چگونگی و شدت تاثیر میان متغیرهای موجود در مدل از روش آماری تحلیل مسیر با استفاده از آزمون رگرسیون خطی برای تعیین میزان تاثیر مستقیم و غیر مستقیم متغیرها بر یکدیگر و نیز تعیین ضریب تعیین برای سنجش میزان پیش بینی متغیر وابسته قابلیت پزشکی از راه دور توسط متغیرهای مستقل استفاده شد. نتایج نهائی به دست آمده از نظر پاسخ دهندگان نمونه آماری پژوهش بیانگر اینست که بر مبنای میزان تاثیرگذاری بر متغیر قابلیت پزشکی از راه دور، به ترتیب فرهنگ پذیری تکنولوژیکی، سیاستهای ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات، زیرساختهای بهداشت و درمان، آمادگی سازمانی، سیاستهای ملی امنیت و حفاظت اطلاعات، سیاستهای ملی سلامت الکترونیک، اثربخش پیاده سازی، زیرساختهای فناوری اطلاعات و تصمیم گیری منطقی در استقرار پزشکی از راه دور در کشور تاثیر مثبت دارند و متغیرهای فاصله قدرت و پرهیز از عدم قطعیت تاثیر آماری معنی داری ندارند.