بررسی "مطالعه و مفاهیم مرتبط با آن" در کتابهای درسی دوره ابتدایی منتشره در سال 1386
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی "مطالعه" و مفاهیم مرتبط با آن در کتابهای درسی دوره ابتدایی منتشره در سال 1386، می پردازد. روش مورد استفاده در این پژوهش تحلیل محتواست و جامعه آماری کلیه کتابهای درسی دوره ابتدایی، شامل 35 کتاب در 5 موضوع )ریاضی، فارسی، علوم، تعلیمات دینی و تعلیمات اجتماعی( می باشد. برای گردآوری داده ها از فیش برداری استفاده گردید؛ در ابتدا تمامی کتاب های درسی دوره ابتدایی مورد مطالعه قرارگرفت و سپس با استخراج مفاهیم و واژه های مرتبط با پژوهش، تمامی آنها به همراه فراوانی های مرتبط ، در پنج مقوله "اثرات مطالعه"، "تشویق به مطالعه"، "فضاهای مطالعاتی"،" فعالیت های مطالعاتی" و "منابع سرگرمی" جای گرفتند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار اکسل استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد، در میان مقوله های مورد بررسی، بیش از همه به مقوله" اثرات مطالعه "توجه شده است. و کتاب تعلیمات دینی بیشترین تأکید براین مقوله را نشان داد. در این میان، مقوله "فضاهای مطالعاتی"کمترین تأکید را در تمامی کتابهای مورد بررسی نشان می دهد. نگاهی به وضعیت حضور مفاهیم مرتبط با مطالعه در پایه های تحصیلی از سال اول تا پنجم دوره ابتدایی ، نشان می دهد که در تمامی پایه ها، فارسی و تعلیمات دینی بیشترین حضور را به خود اختصاص داده اند . یافته های به دست آمده نشان می دهد که میان بالارفتن پایه تحصیلی و تأکید بیشتر بر مفاهیم مرتبط با مطالعه، ارتباط مشخصی به چشم نمی خورد. تنها کتاب تعلیمات اجتماعی که در پایه چهارم و پنجم ابتدایی تدریس می شود ، از روند متعادلی پیروی می کند و در کتابهای علوم و ریاضی ناهماهنگی بیشتری به چشم می خورد. در پایان، پژوهش توجه بیشتر در ایجاد تعادل در میان مفاهیم مرتبط با مطالعه در کتابهای درسی مورد بررسی را پیشنهاد می دهد.