بررسی طرحواره های ناسازگار و سبک دلبستگی در نوجوانان بزهکار و عادی و والدینشان
چکیده
هدف این پژوهش بررسی طرحواره های ناسازگار اولیه و سبک دلبستگی در نوجوانان بزهکار و عادی والدینشان بود. نمونه متشکل از 100 نوجوان بزهکار(75 پسر و 25 دختر)و 100نوجوان عادی(65 پسر و 35 دختر) و والدینشان بود. ابزار مورد استفاده پرسشنامه طرحواره ناسازگار اولیه یانگ(ems) و پرسشنامه سبک دلبستگی کولینز و رید بود. نتایج نشان داد که در تمام عوامل طرحواره های ناسازگار اولیه به جز عامل معیارهای سرسختانه بین دو گروه نوجوانان بزهکار و عادی تفاوت معناداری وجود داشت. تفاوت بین دختران و پسران تنها در عامل ایثار بود که میزان این متغیر در پسران به طور معناداری بیش از دختران است. همچنین نتایج بررسی میان طرحواره های ناسازگار نوجوانان و نوع سبک دلبستگی(ایمن، اجتنابی، و اضطرابی) نشان داد که میان عوامل محرومیت هیجانی، انزوای اجتماعی، شکست، وابستگی – بی کفایتی، اطاعت و استحقاق و ایمن بودن رابطه منفی معنی داری وجود داشت. و نیز بین متغیرهای بی اعتمادی – بد رفتاری ،انزوای اجتماعی ، شکست ،وابستگی – بی کفایتی، آسیب پذیری به ضرر یا بیماری، گرفتاری – در دام افتادگی، اطاعت، ایثار و استحقاق و اضطرابی بودن همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت. تحلیل نتایج میان نوع سبک دلبستگی والدین و عوامل طرحواره های ناسازگار در نوجوانان نشان داد که زمانی که مادر ایمن/پدر نا ایمن است میزان عامل محرومیت هیجانی بیش از زمانی است که هر دو ایمن هستند. زمانی که مادر ایمن/پدر ناایمن، مادر نا ایمن/پدر ایمن و هر دو نا ایمن هستند عامل بی اعتمادی – بد رفتاری و وابستگی – بی کفایتی بیشتر از زمانی است که هر دو ایمن هستند. عامل انزوای اجتماعی، شکست، و خویشتن داری و خود انظباطی نا کافی زمانی که هر دو والد نا ایمن هستند به طور معناداری بیش از زمانی است که هر دو ایمن هستند. همچنین زمانی که مادر نا ایمن/پدر ایمن و هر دو والد نا ایمن هستند عامل گرفتاری – در دام افتادگی و اطاعت طرحواره ناسازگار به طور معناداری بیش از زمانی است که هر دو ایمن هستند. و نیز میزان متغیر بازداری هیجانی در گروه بزهکار زمانی که والدین هر دو ایمن، مادر نا ایمن/پدر ایمن و هر دو نا ایمن بودند به طور معناداری بیشتر از گروه عادی – هر دو ایمن – بدست آمد. همچنین نتایج نشان داد که بین والدین دو گروه از نظر عوامل طرحواره های ناسازگار اولیه تفاوت معنادار وجود دارد. میان نوع سبک دلبستگی و وضعیت نوجوانان(بزهکار/عادی) رابطه معناداری وجود ندارد.