پیش بینی برخی خواص فیزیکی شیمیایی ترکیبات با استفاده از مدل های دوبعدی و سه بعدیqsar ، آنالیز سه بعدی تصاویر sem کوپلیمرها و آنالیز آموکسی سیلین با استفاده از اسپکترومتر تحرک یونی با منبع یونیزاسیون الکترواسپری
چکیده
در بخش اول این رساله، یک مدل "ارتباط کمّی فعالیت و ساختار" (qsar) برای پیشبینی مقادیر دوز مرگآور (ld50) فنوتیازینها، داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد اضطراب، طراحی شد . به دنبال بررسیهای انجام شده بر روی مکانیسم سمّیت این داروها، یک توصیفکننده جدید بر اساس مکانیسم اکسایش فعالسازی بیولوژیک این داروها پیشنهاد شد. نتایج به دست آمده از ساخت مدل qsar نشان داد که توصیفکننده پیشنهادی دربردارنده اطلاعات مفید شیمیایی است به طوری که بر اساس آن میتوان به خوبی سمیّت این داروها را پیش بینی کرد. در بخش دوم، آنالیز سه بعدی شامل آنالیز فاکتورهای موازی (parafac) و حداقل مربعات چند بعدی (n-pls) برای پیش بینی مقادیر pka دسته ای از مشتقات فنلی با توصیفکنندههای جدید کوانتوم شیمیایی به نام ضرایب تشابه توپولوژی کوانتومی مولکولی (qtms)، انجام شد. پیوندهای مختلف و توصیفکنندههای مختلف مربوط به این ترکیبات، برای ایجاد داده‌های سه بعدی مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از این روش، قسمت فعال ترکیب فنلی در تعیین ثابت اسیدی این ترکیبات مشخص شد. در نهایت، ضریب تأثیر توصیفکنندهها با استفاده از آنالیز سه بعدی parafac مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که روشهای آنالیز چند بعدی می تواند در سیستم های مختلف qsar/qspr به عنوان روشهای مؤثر آنالیز مورد استفاده قرار گیرند. بخش دیگری از رساله شامل کاربرد qspr و حداقل مربعات ماشین بردار تکیهگاه (ls-svm ) برای پیشبینی درصد تبدیل واکنشهای استری شدن در شرایط فوق بحرانی co2 در حضور سه نوع بیوکاتالیست مختلف است. نتایج نشان میدهد که مجموعه ای از توصیف کنندههایی مربوط به الکلها و اسیدهای مورد استفاده در سنتز استرها، در میزان درصد تبدیل واکنشها موثر میباشند. علاوه بر تعیین و تفسیر توصیف کنندههای موثر، مدلی با استفاده از تکنیک svm طراحی شد که توانایی پیشبینی درصد تبدیل واکنشهای استری شدن را در شرایط مختلف فوق بحرانی دارا است. در بخش بعدی رساله، روشهای آنالیز سه بعدی برای ایجاد ارتباط بین تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی (sem) دانههای کوپولیمری و تخلخل آنها و غلظت وینیل تری اتوکسی سیلان (vtes) به کار رفته در مخلوط واکنشی که منجر به سنتز این کوپلیمرها می‌شود، مورد استفاده قرار گرفت. مدل‌های ساخته شده به خوبی میتواند با استفاده از تصویر sem نمونه پلیمری، غلظت vtes و میزان تخلخل آن را پیش بینی کند. نتایج نشان میدهد که تصاویر sem پلیمرها میتواند به عنوان ابزار جدیدی برای پیشبینی برخی ویژگیهای آنها به کار رود. در کار تحقیقاتی دیگری، پتانسیل روشهای مدلسازی سه بعدی parafac و n-pls برای جداسازی پیکهای فلوئورسانس همپوشانی شده پیروکسیکام و پیریدوکسین مورد ارزیابی قرار گرفت. در این روش از داده‌های سه بعدی فلوئرسانس برای پیش بینی غلظت این دو ترکیب در نمونههای دارویی استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان میدهد که روش ارایه شده برای آنالیز همزمان این دو ترکیب، سریع، ساده و ارزان است که نیازی به جداسازی آزمایشگاهی ندارد. در بخش پایانی رساله، اسپکترومتری تحرک یونی با منبع یونیزاسیون الکترواسپری (esi-ims) برای تعیین مقدار آموکسیسیلین در محصولات دارویی مورد استفاده قرار گرفته است. این روش پیشنهادی، ساده، دارای صحت و دقت بالا و حساس است. آنالیز آموکسیسیلین با استفاده از esi-ims در زمان کوتاهی (در حدود 5 ثانیه) بدون هیچگونه مرحله جداسازی یا پیشپردازش انجام شد. نتایج نشان میدهد که این روش میتواند در صنعت داروسازی به عنوان جایگزینی برای آنالیز این دارو به روشهای hplc یا روشهای اسپکتروفوتومتری به کار رود.