کاربرد قیود قطعیت و تردید در نوشتار مطبوعاتی فارسی به تفکیک جنسیت
چکیده
الف- موضوع و طرح مسأله ( اهمیت و موضوع و هدف ) مهمترین ابزار ارتباط انسان زبان است. انسان به عنوان موجودی اجتماعی پیچیدگی هایی را در نحوه ارتبباط گیری های خود لحاظ می کند. این پیچیدگی ها گاهی تحت تأثیر عوامل اجتماعی قرار دارند و هدایت می شوند. یکی از متغیر های اجتماعی که جامعه شناسان زبان بر آن تأکید دارند جنسیت است. مطالعات بسیاری در مورد تأثیر جنسیت بر نوشتار و گفتار انجام شده است و می شود. تحقیق حاضر نیز به دنبال یافتن جوابی داده بنیاد برای یکی از سوالات این حوزه است: آیا ارتباط معناداری بین استفاده از قیود تردید و قطعیت در نوشتار زنان و مردان فارسی زبان وجود دارد ؟ ب- مبانی نظری شامل مرور مختصری از منابع چارچوب نظری و پرسشها و فرضیه ها: فرضیه های این پژوهش به ترتیب زیر می باشند: 1. قیود حامل قطعیت در نوشتار مردان بیشتر از نوشتار زنان می باشد. 2. قیود حامل تردید در نوشتار زنان بیشتر از نوشتار مردان می باشد. 3. در نوشتار زنان قیود حامل تردید بیشتر از قیود حامل قطعیت دیده می شود. 4. در نوشتار مردان قیود حامل قطعیت بیشتر از قیود حامل تردید دیده می شود. در این پژوهش بررسی منابع در دو قسمت انجام شده است: 1- پیشینه تحقیق بر روی فارسی 2- پیشینه تحقیق بر روی زبان های غیر فارسی پیشینه تحقیق بر روی زبان فارسی: پژوهش انجام شده در فارسی عموما ً بر روی گفتار انجام شده اند ، از آنجمله اند: جان نژاد، محسن. 1380. زبان و جنسیت: پژوهش زبان شناختی اجتماعی: تفاوت های زبانی میان گویشوران مرد و زن. پایان نامه دکتری زبان شناسی، دانشگاه تهران. دیرین، منصوره. 1380. جنبه هایی از تفاوت رفتار کلامی مردان و زنان فارسی زبان تهرانی. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. پژوهشگاه علوم انسانی. طهماسبی بلداجی، سمیه. 1388. " میزان کاربرد قیود تاکید و ایجاب در کلام مردان و زنان ". پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه علامه طباطبائی. عاملی موسوی، بهناز. 1368. گفتار مودبانه و جنسیت در فارسی تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه تهران. کره ئی، شبنم. 1386. قدرت و تعاملات مکالمه ای زنان و مردان فارسی زبان تهرانی. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه علامه طباطبائی. مهدی پور، مرجان. 1378. عوامل تردید و عدم قطعیت در گفتار زنان و مردان فارسی زبان. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه علامه طباطبائی. که مرتبط ترین آن ها تحقیق خانم مهدی پور است. پیشینه مطالعات بر روی زبان های دیگر: مطالعات انجام شده بر روی زبان های دیگر از تنوع بیشتری برخوردار است. ودر مورد زبان انگلیسی گستره و تنوع قابل توجه تری دارند، تحقیقات زیر از مهمترین منابع تحقیق اند: cameron, d. 1990. the feminist critique of language: a reader. london and new york: routledge. holmes, janet. 2006. gendered talk at work. oxford: blackwell. ivanic, r. 1998. writing and identity: the discoursal construction of identity in academic writing. amsterdam: john benjamins. lakoff, robin. 1975. language and womans place. new york: harper and row. mcfayden, r. g. 1996. "gender, status and powerless speech interaction of students and lecturers". british journal of social psychology. (35), 353-367. چارچوب نظری پژوهش نیز با مقایسه دو نظریه بزرگ تسلط و تفاوت آغاز می شود، اما نتایج و آمار بدست آمده با نظریه تسلط محک می خورند. پ- روش تحقیق شامل تعریف مفاهیم، روش تحقیق، جامعه مورد تحقیق، نمونه گیری و روش های نمونه گیری، ابزار اندازه گیری، نحوه اجرای آن، شیوه گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها: برای گردآوری داده ها از 320 ستون نوشتار( 160 ستون نوشتار مردان و 160 ستون نوشتار زنان ) استفاده شده است. این ستون ها به طور تصادفی از مجلات با موضوع عمومی انتخاب شده اند و از نوشتار سبک خاص و ترجمه پرهیز شده است. در ابتدا نمونه ها خوانده شده و قیود تردید و قطعیت علامت گذاری شده اند، سپس قیود شمارش شده ودر جدول ها و نمودار های خاص نشان داده شده و مورد مقایسه قرار گرفته اند، در آخر نیز برای بررسی فرضیه ها از آزمون تی استفاده شده است. ت- یافته های تحقیق: نتایج بدست آمده حاکی از این است که به طور کلی زنان بیش از مردان از هر دو نوع قید( قطعیت و تردید ) استفاده می کنند. اما در نوشتار هر دو گروه( زنان و مردان) تعداد قیود قطعیت بسامد بیشتری را نسبت به قیود تردید نشان می دهد. و مطابق با آزمون تی فرضیه اول و دوم مردود می شود. فرضیه سوم نه تنها مردود است بلکه، حالت مقابل آن تأیید می شود. فرضیه چهارم تأیید می شود. ث- نتیجه گیری و پیشنهادات: با مقایسه نتایج به دست آمده از این تحقیق با تحقیق خانم مهدی پورکه در مورد گفتار انجام شده است، می توان گفت: 1. زنان بیشتر در نوشتار و مردان بیشتر در گفتار خود قطعیت را نشان می دهند. 2. زنان بیشتر در گفتار خود از عوامل عدم قطعیت استفاده می کنند، و در نوشتار مردان عوامل عدم قطعیت بیشتر استفاده می کنند. دلیل این تفاوت را می توان با حاکم بودن بافت اجتماعی در گفتار و عدم حاکمیت آن در نوشتار توجیه کرد. انواع متغیر های زبانی را می توان با عوامل اجتماعی، مثل جنسیت و یا سن سنجید مثلا ً مبالغه، استعاره، کاربرد اصطلاحات و ضرب المثل ها و غیره.