بررسی میزان مطابقت برنامه درسی دینی دوره راهنمایی تحصیلی با اصول تغییر نگرشها
چکیده
حیطه عاطفی، به نوعی مشکل ترین و شاید پیچیده ترین حوزه در برنامه های درسی تلقی می شود، چرا که این حوزه با احساسات، علایق، نگرشها و ... سرکار دارد. برنامه درسی دینی به عنوان مهمترین عنصر در حفظ و استمرار فرهنگ دینی در آموزش و پرورش رسمی، بیشتر با این حوزه حساس آموزشی ارتباط دارد. پژوهش حاضر کوششی در راستای ارتقای کیفیت برنامه درسی دینی در مقطع راهنمایی تحصیلی است. بدین منظور این پژوهش الگوی مطلوبی برای آموزش نگرشهای دینی در مقطع راهنمایی تحصیلی ارائه داده است. به واسطه این الگو برنامه درسی دینی در مقطع راهنمایی تحصیلی برای رسیدن به اهداف نگرشی خود نزدیکتر خواهد شد. این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی است. طرح پژوهشی این تحقیق طرح آزمایش کلاسیک بود و برای تحلیل داده ها نیز از آمار توصیفی، تحلیل کواریانس، آزمونt و اندازه اثر استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش تمامی دانش آموزان پسر دوره راهنمایی تحصیلی شهر مرند در سال تحصیلی 88-89 و تمام کتابهای درسی تعلیمات دینی دوره راهنمایی تحصیلی و راهنمای تدریس معلمان می باشد. واحد نمونه برداری و تحلیل در مرحله تجربی تحقیق، کلاس درس و در مرحله تحلیل محتوا، مضمون بوده است. الگوی مطلوب براساس اصول تغییر نگرشها و اصول تعلیم و تربیت دینی و بر مبنای اصول طراحی مدل های آموزشی، طراحی شده است. سئوالات پژوهش عبارتند از؛ 1. آیا بین اثر بخشی الگوی مطلوب و الگوی فعلی تفاوت وجود دارد؟ 2. آیا محتوای کتاب درسی تعلیمات دینی در مقطع راهنمایی بر اساس معیارهای الگوی مطلوب طراحی شده است؟ 3. آیا کتاب راهنمای تدریس معلم درس دینی در مقطع راهنمایی بر اساس الگوی مطلوب طراحی شده است؟ نتایج تحلیل کواریانس نشان می دهد که اثربخشی الگوی طراحی شده(مطلوب) بیشتر از الگوی فعلی تدریس است. بنابراین سئوال اول تحقیق اثربخشی الگوی مطلوب را نشان می دهد. تحلیل محتوای کتابهای درسی و کتاب راهنمای معلم نیز نشان داد که کتابهای درسی 43 درصد و کتاب راهنمای معلم هم 79/19 درصد مطابق با معیارهای الگوی مطلوب طراحی شده اند