شناسایی مولکولی و تنوع ژنتیکی جدایه های عامل بیماری پوسیدگی ساقه کلزا به وسیله عامل قارچی sclerotinia sclerotiorum
چکیده
پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه یکی از مهم ترین بیماری های کلزا در بسیاری از مناطق تولید این گیاه روغنی و با ارزش است. میزان بوته های بیمار در بعضی از مزارع تا 80 درصد و میزان خسارت ناشی از آن، گاهی در مزارع با آلودگی شدید تا 50 درصد عملکرد محصول نیز می باشد. این بیماری که عامل آن sclerotinia sclerotiorum می باشد، در روی کلزا، آفتابگردان و سایر گیاهان از قبیل کلم، کاهو، توتون، شب بو و تعدادی از گیاهان دیگر نیز باعث پوسیدگی ساقه و طوقه می شود. قارچ عامل بیماری، یکی از پلی فاژترین پاتوژن های گیاهی بوده و دارای دامنه میزبانی وسیعی است. در این تحقیق 19گروه سازگار میسیلیومی از 33 نمونه عامل بیماری بر روی کلزا، کلم و آفتابگردان از مناطق مختلف استان در سال زراعی 88-1387 جمع آوری و در محیط کشت pda کشت داده شد و مورد بررسی مرفولوژیکی و ملکولی قرار گرفت. که در نتیجه از 342 تلاقی انجام شده ایزوله-های مختلف قارچ s.sclerotiorum، 40 تلاقی دارای سازگاری و 302 تلاقی دارای ناسازگاری میسیلیومی بودند.هم چنین برای بررسی تنوع مولکولی جدایه های بدست آمده از 8 آغازگر rapd در واکنش pcr استفاده شد. 149 نشانگر چند شکلی.پس از الکتروفورز در ژل آگارز به دست آمد. تجزیه داده های ملکولی با pop gene نشان داد که در بین جدایه های مورد بررسی، تنوع ژنتیکی نسبتاً بالایی وجود دارد. بعلاوه مشخص شده که شباهت ها و فواصل ژنتیکی، با دور یا نزدیک بودن فاصله مکانی نمونه های جمع آوری شده وابستگی ندارد. با توجه به آزمون هاردی - واینبرگ ، می توان گفت جمعیت مورد مطالعه درتمام مکان های ژنی مورد بررسی در حال تعادل است؛ علت این امر را می توان جوان بودن زراعت کلزا در استان گلستان، میزبان های فراوان این قارچ(از جمله علف های هرز ) و یا شاید تنوع کم ارقام تحت کشت کلزا در منطقه و بخصوص برآیند جهش های پی در پی در ژنوم قارچ s.sclerotiorum ، طی چند سال اخیر ذکر نمود