پایان‌نامه

عوامل اقتدار و انحطاط مسلمین از دیدگاه نهج البلاغه

چکیده

بررسی عوامل اقتدار و انحطاط مسلمین در ضمن شناخت مقام خلیفه اللهی آدمی و نیازهای فطری او با مطالعه تاریخ تمدن جوامع اسلامی و غور در احوالات پیشینیان، سبب برون رفت از آسیب‏های جبرانناپذیر اجتماعی و نیل به اهداف متعالی انسان کامل به عنوان الگوی حیات بخش جهان بشریت خواهد بود. از اینرو تحلیل و بررسی عوامل اقتدار و انحطاط مسلمین در عصر حکومتی امام علی (علیه السلام) به عنوان یک راهبرد موثر دراعتلای جوامع اسلامی جهت نیل به قله‏های عزت و اقتدار مطرح می‏باشد. عوامل اقتدار و انحطاط مسلمین از دیدگاه نهج البلاغه در سه حوز? فرهنگی ـ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مطرح است. در بخش فرهنگی ـ اجتماعی، عوامل اقتدار در پنج موضوع؛ بصیرت، استقامت در مسیر تعالی، عدالت اجتماعی، ایمان و تقوا، عبرت از پیشینیان و عوامل انحطاط در یازده موضوع؛ دنیا طلبی، تبعیت نفس، جدایی از قرآن و عترت (علیهم السلام)، ترک امر به معروف و نهی از منکر، سستی و فساد، فقر و بدعت و نفاق، غفلت از معاد و سازندگی تربیتی مطرح شده است. در بخش سیاسی، عوامل اقتدار در حوزه‏های سیره حکومتی، رهبری مقتدر، اصول حکومت اسلامی، شایسته سالاری، بازرسی، تشویق و تنبیه، جهاد و عوامل انحطاط در حوزه‏های استبداد و خودرأیی، تفرقه، سازشکاری و نقش خواص بررسی شده‏اند. همچنین در بخش اقتصادی، عوامل اقتدار در بخش‏های اصول اقتصادی، سیاست‏های اقتصادی (تجارت و صنعت، کار و تولید، تأمین اجتماعی، نظارت بر قیمت‏ها و مالیات)، رفتارهای اقتصادی (تقسیم مساوات سرانه، بخشودگی مالیاتی و اخلاق کارگزاران مالیاتی) و عوامل انحطاط با بررسی موضوعات انحصار گرایی در بازار مسلمین، دست اندازی به بیت المال، احتکار، عدم برخورد قاطع با متخلفان اقتصادی و ضعف در مدیریت به اتمام رسیده است. مهم‏ترین عاملی که در اقتدار و انحطاط مسلمین نقش ایفا می‏نماید، رشد عوامل اقتدار و انحطاط فرهنگی ـ اجتماعی در نظام‏های اسلامی است. بدین معنا که اگر در جامعه‏ای عوامل اقتدار‏بخش فرهنگی، پررنگ، و از سوی دیگر دامن جامعه از ابتلا به عوامل انحطاط‏ رسان فرهنگی مصون بماند، زمینه‏های انحطاط در سایر بخش‏های سیاسی و اقتصادی کم رنگ شده و به طور حتم به قله‏های عزت و اقتدار نائل خواهند شد. البته وجود رهبری مقتدر و عدالت‏پیشه برای تحقق و احیای اصول حکومت اسلامی و به سامان رساندن مشکلات جامعه و مدیرانی شایسته به همراهی مردمان بصیر و شهادت طلب و تمسک عملی به آموزه‏های قرآن، پیامبر اسلام و اهل بیت (علیهم السلام)، در رسیدن به این مهم ضروری است. از اینرو استبداد حکومتی، رواج ظلم و ستم، وجود تبعیض و بی‏عدالتی در حوز?‏های مختلف جامعه، اسباب نارضایتی مردمان و اضمحلال دولت‏های اسلامی را در پی خواهد داشت. در اندیشه امام علی (علیه السلام) عدالت‏ورزی در حوز? اقتصاد، رعایت اصول اقتصادی توسط مردمان و حاکمان، اتخاذ سیاست‏ها و رفتارهای اقتصادی مناسب از سوی دولتمردان، نفی انحصارگرایی و اقدامات آسیب رسان در حوز? اقتصاد، سبب مهار چالش‏ها و بحران‏های اقتصادی و ریشه‏کن نمودن فقر در عرصه جامعه خواهد بود. نکته مهم آنکه علاوه بر نقشی که هر یک از عوامل اقتدار و انحطاط در حوز?‏های فرهنگی ـ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بر جوامع دارد، باید دانست، مجموع این عوامل همگی با هم موثر در اعتلای جوامع اسلامی یا اضمحلال آن می‏باشد. یعنی عوامل هر بخش می‏تواند بر سایر حوز?‏های مطروحه اثر‏گذار بوده و مسیر جامعه را در رسیدن به اقتدار یا انحطاط رقم بزند.

اساتید راهنما و مشاور

سید محمد مهدی جعفری، مصطفی دلشاد تهرانی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • عوامل وپیامدهای عوام زدگی از دیدگاه نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده الهیاتطاهره حداد

    چکیده تاریخ صدر اسلام ـ از رحلت پیامبر اکرم (ص) تا پایان خلافت حضرت علی (ع) ـ حاکی از رویدادها و جریان های مختلفی است. نحو? انتخاب هر یک از خلفای سه گانه و عملکرد ایشان، سکوت گریزناپذیر امیرالمومنین (ع) به لحاظ بی تفاوتی اکلیدواژه ها: عوام زدگی، نهج البلاغه، خودمحوری، جهالت، غفلت

  • روش های تربیت اجتماعی از دیدگاه نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۱سایر - دانشکده علوم حدیثسیده مهسا اسماعیلی فر

    پژوهش حاضر در پنج فصل تدوین گردیده است. فصل اول تحقیق، در مورد کلیاتی است که در باب تربیت اجتماعی از دیدگاه حضرت علی (?) و نیز تربیت اجتماعی از دیدگاه جامعه شناسی و روانشناسی پرداخته است و همچنین تعاریفی از روش های تربیت اجتماعی ارائه داده است. در این فصل به تاریخچه تربیت اجتماعی

  • بررسی روش های تربیت فرزندان از دیدگاه نهج البلاغه در مقایسه با روش های تربیتی از منظر مکتب رئالیسم

    پایان‌نامه۲۰۱۴دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده علوم اجتماعیام لیلی جمعگی کلات

    بحث از تربیت و شخصیت آدمی، از مباحث اساسی همه¬ی مکاتب و شاخه¬های علوم¬انسانی بوده و همانند هر فعالیت ارادی دیگر انسان، هدفی را دنبال می¬کند و هدفداری تعلیم و تربیت، از هدفداری نظام آفرینش و نوع جهان¬بینی، انسان¬شناسی و مبانی پذیرفته شده یک مکتب تربیتی جدا نیست؛ یعنی هر مکتبی با ت

  • امامت در عینیت جامعه از دیدگاه نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۲سایر - دانشکده علوم حدیث - مرکز آموزش الکترونیکیمحبوبه بنی اسد

    واژ? امامت در اصل به معنای مطلق «پیشوایی» است و در فرهنگ اسلامی ـ سیاسی شیعه، بیشتر بر مصداق خاصی از آن اطلاق می گردد و آن رهبری عالمانه، دردمندانه و دلسوزان? امّت، در تمام شوون اجتماعی، چه فکری، چه سیاسی و ... است. و مفهوم حرکت و پیش روی، پیش گامی و پیشاهنگی در خطّی که مردم حرکت

  • حقوق بشر از دیدگاه نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینحمیرا منزوی تبریزی

    بررسی تطبیقی جایگاه حقوق انسان و کرامت او در متون اسلامی از جمله نهج البلاغه از سویی، و مسئله حقوق انسان ها در اعلامیه جهانی حقوق بشر از سوی دیگر، از مباحث جدی مورد توجه پژوهشگران دینی دوران معاصر می باشد. یافتن پاسخ مناسب برای اقناع نسل پرسشگر امروز، می تواند چهره واقعی دین اسلا

  • نقش دین در آرامش روح و روان از دیدگاه نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۳سایر - دانشکده علوم حدیث - دانشکده الهیات و معارف اسلامیاعظم عرب نژاد

    از آن جا که دین و مذهب دارای نقشی بی بدیل در زندگی انسان ها داشته و به هیچ روی قابل حذف نمی باشد و بررسی نقش این نهاد مهم در عرصه های مختلف زندگی بشر از جمله در آرامش روح و روان انسان حائز اهمیت می باشد، به یاری خداوند متعال این تحقیق با عنوان «نقش دین در آرامش روح وروان از دیدگا

اسناد مشابه

  • شاخص های وظیفه گرایی اخلاقی درمکتب اخلاقی امیرمومنان ع از دیدگاه نهج البلاغه

    نهج البلاغه و معارف بلند آن ساحتی اخلاقی و تربیتی دارد و تمام گفتار امام علی ع در صحنه های مختلف بر محوریت اخلاق و تعقل استوار است. امام ع، در تمام عرصه های زندگی همواره به انجام تکلیف و اجرای حق و عدالت، توجه داشتند و هیچگاه برای رسیدن به اهداف متعالی از ابزار و روش های غیر دینی

  • عدالت تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه و تاثیر آن در نظام تربیت

    مقاله۲۰۲۴معرفت و بصيرت اسلاميفاتن شریف، لادن سلیمی، مریم تقوائی، Faten Sharif

    عدالت در لغت به معنای راستی و درستی و ضد جور و دوری از افراط و تفریط و دادن حقوق افراد بر اساس استحقاق و شایستگی آن‌هاست به طوری که هر چیزی را در جای خود می‌نهد و مانع از تجاوز وظلم وستم می‌گردد. با نظر به چنین دیدگاهی از عدالت، تبیین و بررسی چیستی عدالت و چگونگی عدالت ورزی از دی

  • نظریه حکمرانی خوب از دیدگاه نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)ابوالفضل شاه آبادی، آمنه جامه برزگی

    نظریه حکمرانی خوب که اخیراً توسط متفکران غربی مطرح شده است، کلید توسعه جوامع درحال توسعه را فراهم کردن شرایط و نهادهایی می­داند که به دولت کمک کند تا از عهده انجام وظایف حاکمیتی و پشتیبانی خود برآید و بتواند زمینه­ساز رشد بازار و هدایت آن به نفع عامه مردم باشد. این در حالی است که

  • آسیب شناسی خواص و رویکرد سیاسی کارگزاران حکومت نسبت به آنان از دیدگاه نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۶پژوهش های نهج البلاغهمحمّد شریفی، مجتبی فائق

    یکی از مهمترین مباحث معاصر، بحث خوّاص است. aناخت گون ههای خوّاص وآسیبهایی که ممکن است ایشان به آن دچار شوند از جمله مواردی است که کمترمورد تحقیق قرار گرفته است. علاوه بر این، بررسی آسیب شناسانة جهتگیریکارگزاران حکومت که در بیشتر موارد به عنوان عاملی در ایجاد و یا دامن زدن بهآسیبه

  • هنجارهای اجتماعی از دیدگاه نهج البلاغه

    مقاله۲۰۰۹علوم قرآن و حدیثفردوس میریان، صمدانیان صمدانیان

    هنجارها و ناهنجارهای اجتماعی از موضوعات مورد بحث در علم جامعه شناسی است. در جامعه شناسی، "هنجار" قاعده و معیاری است برای رفتار و تنظیم روابط که اکثریت از آن پیروی می کنند و عدم پیروی از آن مجازات در پی دارد. از طرفی، هنجارها رفتارهای معینی اند که بر اساس ارزش های اجتماعی قرار دار

  • تأثیر فضایل و رذایل اخلاقی بر باورها و اعتقادات از دیدگاه نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۵فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)ولی اله خوش طینت، محمد غفاری، اکرم عسکرزاده مزرعه

    معرفت شناسان معاصر مدعی اند از نظریه های اخلاقی در نظریه های معرفت شناسی استفاده شده است. در معرفت شناسی سنتی این بهره مندی ناآگاهانه صورت گرفته است ولی در معرفت شناسی معاصر خصوصاً معرفت شناسی فضیلت گرایانه استفاده از مؤلفه های اخلاقی فضیلت گرایانه به طور آگاهانه اتفاق افتاده است