طراحی الگوی فرهنگ سازمانی دانش محور در صنعت خودرو ی ایران
چکیده
فرهنگ سازمانی نظامی از استنباط مشترک است که اعضا نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می شود. اعضای سازمان از ویژگی ها و عواملی نظیر کیفیت ارتباطات، خلاقیت فردی، انسجام (یکپارچگی)، تعلق (هویت) سازمانی، فاصله قدرت و مسئولیت پذیری نوعی استنباط و قضاوت ذهنی دارند که این استنباط و برداشت کلی از سازمان باعث می شود که فرهنگ سازمانی یا شخصیت آن شکل خاصی به خود بگیرد و این فرهنگ سازمانی و ویژگی های آن است که تعیین کننده ی رفتار شغلی و سازمانی کارکنان می گردد. از طرفی با توجه به شتاب تحولات ، محیط رقابتی و عدم اطمینان محیطی در دنیای امروز، دانش، راهبردی ترین منبع برای حفظ وتقویت مزیت رقابتی به شمار می رود ومدیریت اثربخش دانش یکی از جدی ترین چالش های سازمان ها می باشد. به همان اندازه که مدیریت دانش در به دست آوردن مزیت رقابتی مهم است، فرهنگ سازمانی نیز در اجرا و حمایت مدیریت دانش حائز اهمیت می باشد. این پژوهش در مرحله اول به دنبال پاسخ به این سئوال است که چه شاخص ها یا عواملی تبیین کننده فرهنگ سازمانی در ایران می باشد؟ همینطور چه ارزش هایی از فرهنگ سازمانی،مدیریت دانش را که جدی ترین چالش در محیط امروزی است حمایت و پشتیبانی می نماید. لذا پس از احصای شاخص های فرهنگ سازمانی ومدیریت دانش از طریق بررسی ادبیات و پیشینه موضوع، شاخص هایی را که به بهترین وجه توصیف و تبیین کننده فرهنگ سازمانی ومدیریت دانش در کشور ایران می باشند، شناسایی نموده است و از طریق تحلیل عاملی آنهار را تلخیص و با استفاده از آنها الگوی فرهنگ سازمانی دانش محور را طراحی و در صنعت خودروی ایران مورد آزمون قرار داده است. برای طبقه بندی شاخص ها در چند عامل، از نمونه ای 96 نفری متشکل از صاحب نظران، استادان ومحققانی که سال ها در صنعت و سازمان های ایرانی به عنوان مشاور یا مدیر مشغول به کار بوده و بر اساس این تجربیات و مطالعات در ارتباط با موضوع فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش تالیف، ترجمه و یا مقاله ای داشته اند، استفاده شده است و برای آزمون الگو، 120 نفر از طبقات مختلف کارکنان ومدیران صنعت خودرو به صورت نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. جهت تجزیه وتحلیل داده ها به منظور پی بردن به شاخص های زیربنایی فرهنگ سازمانی دانش محور وتلخیص مجموعه ای از متغیرها از روش تحلیل عاملی تاییدی بر اساس مولفه های اصلی ،برای آزمون فرضیه های پژوهش از روش رگرسیون و برای آزمون الگو از طریق رابطه بین متغیرها و معادلات ساختاری و نرم افزار لیزرل استفاده شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل اطلاعات حاکی از آن است که تعلق (هویت) سازمانی، خلاقیت فردی، انسجام (یکپارچگی)، مسئولیت پذیری، الگوی ارتباطات و فاصله قدرت از عوامل تبیین کننده فرهنگ سازمانی در ایران بوده و فرهنگ سازمانی ایجاد کننده، نگهدارنده و به کار برنده دانش بر مدیریت دانش تاثیر دارند.این پژوهش با ارائه الگوی فرهنگ سازمانی دانش محور در دو وضعیت موجود و مطلوب که با داده ها بهترین برازش را دارد و پیشنهاداتی برای مدیران و دست اندرکاران صنعت خودرو به پایان می رسد.