تحلیل ریسک پذیری تأسیسات و سکونتگاه های حاشیه دریاچه ولشت از مخاطرات ژئومورفولوژیکی
چکیده
شناخت آسیب پذیری جمعیت و گروه های انسانی به عنوان اقدامی ابزاری در راستای پیشگیری از زایش فاجعه مبتنی بر زیستن در نواحی پر خطر مطرح است. به بیان دیگر زیستن در بستر مخاطره آمیز طبیعی لزوماً به معنای خسارت بار بودن و آسیب پذیری نیست، بلکه آنچه منجر به ایجاد خسارت ناشی از رویداد مخاطرات می شود نوع زیستن و میزان شناخت و درک جمعیت مستقر از درجه مخاطره آمیز بودن و در نهایت میزان آسیب پذیری است. تحلیل آسیب پذیری کانون های جمعیتی واقع در پهنه پرخطر اقدامی علمی برای فراهم سازی زیر ساخت اطلاعاتی مناسب از درجه و میزان خطر پذیری از رخداد مخاطرات در مقیاس خانوار واحد مسکونی است. مبتنی بر چنین دیدگاهی مسئله تحلیل آسیب پذیری ناشی از مخاطرات زمینی در ناحیه پر مخاطره و در عین حال پرجاذبه و لشت در البرز مرکزی را مورد توجه قرار گرفته است. بدین منظور ابتدا به کمک پایگاه اطلاعات مکانی داده ایجاد شده در محیط gis، پهنه بندی دو مخاطره زمین لغزش و زمین لرزش در ناحیه صورت گرفته، سپس از طریق تکنیک ابداعی عوامل اثرگذار این دو مخاطرات در ایجاد و همزادی با دیگر به منظور تولید نقشه مخاطرات زمین استخراج شده است. نقشه مخاطرات زمینی با نقشه تولیدی الگوی توزیعی واحدهای مسکونی که اطلاعات کیفیت بنا و جمعیت ساکن در آن از طریق پیمایش میدانی تأمین شده، به منظور تبیین آسیب پذیری این دو گروه، هم نهاد گردید. استخراج عرصه متعلق پهنه در معرض مخاطره زمینی نشان داد که از مجموعه مساحت محدوده حدود نیمی (4/49درصد) در پهنه های نسبتاً پر خطر، 8/36 درصد در عرصه های پرخطر، 5 درصد بسیار پرخطر و نزدیک به 9 درصد در پهنه های نسبتاً کم خطر واقع شده است. یافته تحقیق موید آسیب پذیر بودن کلیه مساکن و جمعیت ساکن در آن با درجه آسیب پذیری متفاوت است. به طوری که قریب به نیمی از واحدهای مسکونی و جمعیت منطقه از آسیب پذیری متوسط برخوردار بوده و نیمی دیگر واجد درجه آسیب پذیری زیاد تا بسیار زیاد می باشند. کلید واژگان: آسیب پذیری، مخاطرات زمینی، فاجعه؛ و لشت، البرز مرکزی