تأثیر دگرگونی های اجتماعی بر محتوای کتاب های ادبی کودکان (1389-1357)
چکیده
ادبیات کودکان ، گونه ای است از ادبیات مختص یک گروه سنی خاص . ادبیات کودک می تواند به مثابه واقعیتی در بنایی تلقی گردد که زیر بنای آن همانا واقعیت دگرگونی های اجتماعی است و براین اساس ادبیات بهنجار و هماهنگ دراین حوزه ادبیاتی است که همسو با واقعیات متغیر مستقل خود یعنی ظرف اجتماعی باشد.در کشور ایران به دلیل تغییر هرم سنی جمعیت ، ادبیات کودکان مخاطب بیشتری یافته است .عامل پیش گفته و نیز دگرگونی های اجتماعی که بیشتر با تغییرات ارزشی همراه بوده سبب ساز تغییرات گسترده ای در این نوع ادبیات گشته است .این عوامل انگیزه ی انجام تحقیق فوق گردید که متغیر مستقل آن دگر گونی های اجتماعی و متغیر وابسته آن ادبیات کودکان لحاظ شد . در این تحقیق سال های پس از انقلاب 57 با تقسیم دوره ی 32 ساله ی اخیر به 4 دوره ی جنگ ، سازندگی ، اصلاحات و اصولگرایی تغییرات ادبیات کودک بررسی شده است. برای تعیین جامعه ی آماری سعی شد کتاب های داستانی کودکان که برای سنین 6 تا 12 سال ( سنین دبستانی ) نگاشته شده و در جشنواره ها مورد تأیید منتقدان قرار گرفته و یا آمار فروش بالایی داشته ، انتخاب گردد .سپس با مطالعه ی چند باره این کتاب ها (32 کتاب ) اقدام به استخراج مقولات شده و در نهایت آزمون پایایی reliability برای مقوله ها انجام گرفته ، پس از این مراحل و نیز مرحله ی شمارش فراوانی مقوله ها ، روند تغییرات به صورت رسم جداول و ثبت اطلاعات در نمودارها به صورت کمّی و کیفی مورد بررسی شد . اطلاعات جمع آوری شده با آزمون کای اسکوار و آزمون t با کمک نرم افزار spss و با استفاده از روش های توصیفی و تبیینی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند . نتایج تحقیق نشان می دهد که مقولات سیاسی ، اجتماعی ، اخلاقی – عاطفی ، هنری ، اقتصادی ، تفریح ، مذهبی ، علمی در دوره های چهارگانه تحقیق با نوسانات قابل تأمّلی همراه بوده است . بیشترین رشد مقولات در مقولات اقتصادی و بیش ترین نوسان در مقولات مذهبی مشاهده گردید .