شناسایی نشانگرهای مولکولی پیوسته با ژن های تحمل به شوری در مرحله جوانه زنی برنج
چکیده
شوری خاک یکی از مهم ترین تنش های غیر زیستی در رشد گیاهان و تولید محصولات غذایی در سرتا سر جهان است. قدرت جوانه زنی بالا و قوی تر بودن اجزای یک جوانه در برنج از مهم ترین صفات در استقرار بهتر گیاهچه در سیستم های کشت مستقیم و محیط های شور می باشد. در این پژوهش، به منظور شناسایی نشانگر های مولکولی پیوسته با ژن های تحمل به شوری، از جمعیت f2:4 حاصل از تلاقی واریته محلی غریب (متحمل به شوری) و واریته اصلاح شده سپیدرود (حساس به شوری) استفاده شد. نقشه پیوستگی حاصل از 105 نشانگر aflp و 26 نشانگر ریز ماهواره، 3/3629 سانتی مورگان از ژنوم برنج را با فاصله متوسط 91/27 سانتی مورگان بین دو نشانگر پوشش داد. تجزیه qtl با استفاده از دو روش مکان یابی فاصله ای و مکان یابی فاصله ای مرکب انجام گرفت. با استفاده از روش مکان یابی فاصله ای، بیست و دو qtl مرتبط با صفات مطالعه شده شناسایی شد. qtl های شناسایی شده شامل چهار qtl برای سرعت جوانه زنی روی کروموزوم های 3 (دوqtl )، 10 (دوqtl ) و 12، یک qtl برای درصد جوانه زنی روی کروموزوم 4، دو qtl برای طول ریشه چه روی کروموزوم-های 6 و 8 ، یک qtl برای طول ساقه چه روی کروموزوم 8، یک qtl برای طول کلئوپتیل روی کروموزوم 11، یک qtl برای طول کلئوریز روی کروموزوم 9، پنج qtl برای وزن تر ریشه چه روی کروموزوم های 3، 6، 7، 11 و 12، سه qtl برای وزن تر ساقه چه روی کروموزوم های 8، 11 و 12، دو qtl برای وزن خشک ریشه چه روی کروموزوم های 1و 7 و دو qtl برای وزن خشک ساقه چه روی کروموزوم های 7 و 8 شناسایی شدند. همچنین با استفاده از روش مکان یابی فاصله ای مرکب، بیست و دو qtl مرتبط با صفات مطالعه شده شناسایی شد. qtl های شناسایی شده شامل دو qtl برای سرعت جوانه زنی روی کروموزوم 3 (دو qtl)، یک qtl برای درصد جوانه زنی روی کروموزوم 4، دو qtl برای طول ریشه چه روی کروموزوم های 2 و 6، برای طول ساقه چه یک qtl روی کروموزوم 8 شناسایی شد که qpl-8 به تنهایی 93/15 درصد از تنوع فنوتیپی را تبیین کرد، برای طول کلئوپتیل دو qtl شناسایی شد که qtl بزرگ اثر qcl-11 مقدار 40/24 درصد از تغییرات فنوتیپی را تبیین کرد، برای طول کلئوریز دو qtl روی کروموزوم های 8 و 11 شناسایی شد. برای صفت وزن تر ساقه چه شش qtl شناسایی شد که دو qtl واقع در کروموزوم های 1 و 8 به ترتیب با تبیین 6/32 و 95/28 درصد از تغییرات کل، اثر نسبتاً بزرگی روی این صفت نشان دادند. در این دو qtl آلل غریب باعث افزایش وزن تر ساقه چه شد. برای وزن تر ریشه چه سه qtl روی کروموزوم های 3، 11 و 12 تعیین شد. برای وزن خشک ریشه چه یک qtl روی کروموزوم 7 شناسایی شد. برای وزن خشک ساقه چه 2 qtl رروی کروموزوم های 7 و 8 شناسایی شد. qpdw-7 و qpdw-8 به ترتیب با تبیین 19/22 و 96/22 درصد از تغییرات کل، اثر نسبتاً بزرگی روی این صفت نشان دادند. در این دو qtl آلل غریب باعث افزایش وزن خشک ساقه چه شد. qtl های شناسایی شده در نواحی ژنومی خاص با توجیه بخش قابل توجهی از تغییرات فنوتیپی می توانند در برنامه های انتخاب به کمک نشانگر مورد توجه قرار گیرند.