بررسی و نقد نظریه اتحاد عاقل و معقول بر اساس برهان تضایف از ملاصدرا تا به امروز
چکیده
ertgert
ertgert
در میان فلاسفه غربی، متفکرین قرون وسطی عمدتاً ازلیت خدا را به معنای بی زمانی دانسته اند، اما اندیشمندان معاصر، غالباً بر آن شده اند که ازلیت خدا به معنای زمانمندی و جاودانگی در زمان است. اخیراً «ویلیام کریگ» نظریه ی جدیدی درباره ی ازلیت خدا مطرح نموده که بر اساس آن خدا در وضعیت ب
پژوهش حاضر به بررسی مسأله اتحاد عاقل و معقول و نتایج آن در فلسفه ملاصدرا می پردازد.ملاصدرا با استفاده از مبانی حکمت متعالیه از جمله اصالت وجود، تشکیک در وجود و حرکت جوهری توانست این مسأله را ثابت کند و به منازعات پیرامون آن پاسخ دهد. براهین ملاصدرا در اثبات این مسأله بسیار محکم و
پژوهش حاضر به تبیین دیدگاه های فلوطین و ملاصدرا در مورد اتحاد عقل، عاقل و معقول می پردازد که از مباحث معرفت شناسی است، زیرا درصدد تبیین ماهیت علم است. پس از بیان کلیات، در فصل دوم، دیدگاه فلوطین بیان می شود. به نظر وی عقل، عاقل و معقول در عقل کلی و حقیقی متحدند و وحدت عقل به این
ملاصدرا نظریه وحدت شخصی وجود را به عنوان رای نهایی خود در بحث وحدت وجود می داند. در این دیدگاه تنها وجود حقیقی، وجود حق تعالی است و باقی، ظهورات و نمودهای حق تعالی به شمار می آیند. اینجاست که اصل علیت از بین رفته و اصل تشّأن جای آنرا می گیرد. در این دیدگاه علت و معلول به وجود و ظ
نظریه اتحاد عاقل و معقول جایگاهی ویژه در حکمت متعالیه دارد. برخی از فلاسفه مانند ابنسینا آن را انکار کردهاند؛ لیکن ملاصدرا در موضع قبول آن است. این اختلافنظر به دلیل اختلاف در مبانی این دو فیلسوف است؛ چنانکه میتوان گفت این نظریه فقط بر اساس مبانی حکمت متعالیه قابل تصور است.
اتحاد عالم و معلوم از مبانی مهم حکمت متعالیه است که ملاصدرا با الهام از فلاسفۀ نوافلاطونی آن را تبیین و اثبات کرده است. این اتحاد به دو مقام کثرت در وحدت و وحدت در کثرت تقسیم میشود و برهان تضایف یکی از مهمترین استدلالهای اثبات آن در مقام کثرت در وحدت است. این برهان سه نکتۀ اسا
بررسی تاریخی نظریة اتحاد عاقل و معقول نشان میدهد که این نظریه در حوزة اندیشة اسلامی، نخست در عرفان مطرح شد و پس از آن ملاصدرا آن را در فلسفه صورتبندی کرد. صدرالمتألهین برای نیل به این هدف، برخی از اصول فلسفة خود را به عنوان مقدمه به کار گرفت و به این ترتیب نه تنها اتحاد عاقل و مع
چکیده: اگر فرآیند ادراکرا حاصلتعاملسهعنصر فاعلشناسا، متعلقشناساییو شناختبدانیم، بسیاریاز نظریاتمطرحشدهدر حوزةاندیشةاسلامیدر خصوصعلمو ادراکرا میتوانحولمحور دو نسبتموجود بینسهعنصر یاد شدهسازماندهیکرد. تعدادیاز نظریاتمهمعهدهدار تبییننسبتعلمو ادراکو
The principle of the union of the intellect and intelligible is one of the important discussions in Islamic philosophy. The background of this principle in Islamic philosophy goes back to the translation of the book Uthulugia, and Mulla Sadra explained it based on some of his own
برهان تضایف یکی از مهم ترین براهینی است که ملاصدرا برای اثبات اتحاد میان عاقل و معقول اقامه کرده است. این برهان پس از ملاصدرا مورد مناقشه فراوانی قرار گرفت؛ برخی از حکما آن را پذیرفتند و برخی دیگر به چالش کشیدند. مرحوم علامه طباطبایی از آن دسته حکمایی است که برهان مذکور را تام ند