پایان‌نامه

بازتاب مثنوی در دیوان شمس تبریزی

چکیده

چکیده بسیاری از ابیات دیوان شمس، اثر غنایی عظیم مولوی، به سبب سروده شدن در حالت جذبه و ناهوشیاری در هاله ای از ابهام یا بی معنایی است، ازاین رو تفسیرهای متعدد و گاه متناقضی را بر می تابد. مطمئن ترین شیوه برای شرح و رمز گشایی از مبهمات غزلیات مولوی رجوع به دیگر آثار سراینده ی آن، به ویژه کتاب ارجمند مثنوی معنوی است. ازین رو مقایسه این دو اثر بزرگ و یافتن مطالب و مواد مشترک آن ها علاوه بر اینکه گامی در مسیر ادبیات تطبیقی می باشد، می تواند در برطرف کردن ابهامِ ابیاتی از دیوان شمس نیز موثر افتد. رساله ی حاضر با جستجو و تطبیق اندیشه ها، نمادها، تمثیلات، لغات و مواردی دیگر که مشترکاً در مثنوی و دیوان شمس وجود دارد می تواند منبعی برای شرح دیوان شمس بر اساس مثنوی تلقی شود، ضمن آن که وحدت زبان و اندیشه ی مولوی را نیز در دو اثر جاودانه اش اثبات می کند. کلیدواژه مثنوی، دیوان شمس، مقایسه و تطبیق

اساتید راهنما و مشاور

تقی پورنامداریان

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • بررسی نسبت مولوی با عشق در دیوان شمس تبریزی بر اساس پیوندهای عاطفی چهارگان

    مقاله۲۰۲۲مطالعات عرفانیمهدی رضایی، مهدی گراشی

    یکی از مهم‌ترین واژگان، مفاهیم و ارکان علم عرفان، عشق است. این پدیده در نزد عرفا و روان‌شناسان به‌عنوان عامل رفتار و معرفت محسوب می‌شود. چنین اعتباری باعث برقراری پیوندهای عاطفی متنوع و شگفت‌انگیزی بین شاعران و عارفان با پدیدۀ عشق و با سایر پدیده‌ها شده است. از آنجا که بسامد واژۀ

  • فراهنجاری نحوی در دیوان شمس تبریزی

    مقاله۲۰۱۳بوستان ادبخدابخش اسدالهی، منصور علیزاده بیگدیلو

    موضوع اساسی در این مقاله فراهنجاری نحوی در دیوان شمس است که شگفتی و تنوعِ خاصّی به غزل­های وی می­بخشد. نگارنده، پس از پرداختن به موضوعاتِ آشنایی­زدایی و برجسته­سازی به­عنوان مباحث مقدّماتی، مقاله را با تأکید بر مشخّصه­هایی چون: تطبیق صفت با موصوف، عدم مطابقت نهاد با فاعل، ایجاد پ

  • فراهنجاری نحوی در دیوان شمس تبریزی

    مقاله۲۰۱۳شعر پژوهیخدابخش اسدالهی، منصور علیزاده بیگدیلو

    موضوع اساسی در این مقاله فراهنجاری نحوی در دیوان شمس است که شگفتی و تنوعِ خاصّی به غزلهای وی میبخشد. نگارنده، پس از پرداختن به موضوعاتِ آشناییزدایی و برجستهسازی بهعنوان مباحث مقدّماتی، مقاله را با تأکید بر مشخّصههایی چون: تطبیق صفت با موصوف، عدم مطابقت نهاد با فاعل، ایجاد پرش ضمی

  • جلوه های تمثیلی و نمادینِ «جان» در دیوان شمس تبریزی

    نماد انگاری از اساسی­ترین ارکان و اجزاء لاینفکِ متون صوفیانه و تعلیمی در تمام تاریخ محسوب می­شود. در این میان، عارفانی که شاعرانه­تر و هنرمندانه­تر می­اندیشیده­اند، از ظرفیتِ نماد پردازی، بیشترین سهم را در القای آراء و افکار خود برده­اند. مولانا از جمله عارفانِ شاعری است که به مد

  • تحلیل انتقادی تصحیحات و چاپ‌های دیوان شمس تبریزی

    کلیات شمس قرن‌‌ها کتاب محبوب حلقه‌های سماع و اهل ذوق و عرفان و دوست‌دارانِ غزل ناب بوده است. نخستین چاپ انتقادی آن در سال‌های 1336- 1344 به‌تصحیح استاد فروزان‌فر منتشر شد. چاپ‌‌های بعدی، آشکار و پنهان، براساس همان چاپ صورت گرفته است؛ بعضی به‌اهتمام افراد و بعضی با مباشرت ناشر. در

  • تحلیل استعارۀ مفهومی زمان در دیوان شمس تبریزی

    مقاله۲۰۲۱بلاغت کاربردی و نقد بلاغییوسف محمدنژاد عالی زمینی

    زمان، یک مفهوم کلیدی در عرفان اسلامی است که تحت تأثیر تجربه های زیستۀ عرفا به گونه هایی متفاوت مفهوم سازی شده و در متون عرفانی بازتاب یافته است. با مطالعۀ این مفهوم و چگونگی مفهوم سازی و بازنمایی آن در آثار عرفا می توان تحلیلی دقیق تر از نگرش ها و تجارب صاحبان این آثار در موقعیت