ارزیابی سیستم اسکورینگ حرکتی 4 نقطه ای کوک و مقایسه آن با سیستم 5 نقطه ای اسپریچر
چکیده
لنگش از بیماری های مهم و سبب ضررهای اقتصادی و نیز دلیل اختلال در آسایش در گله های گاو شیری است. لنگش سبب تغییر رفتار طبیعی حیوان شده و بر این اساس اسکورهای مختلف حرکتی برای تشخیص آن به وجود آمده است از جمله manson & leaver ، sprecher و cook. دراین مطالعه، گاوداری صنعتی با 1300 راس گاو دوشا در منطقه شهرکرد انتخاب و در فواصل 3 ماهه(شهریور، آذر و اسفند) در این گاوداری به 300 راس گاوی که به صورت تصادفی انتخاب می شدند، اسکور حرکتی توسط 2 نفر به صورت مجزا داده شد. فرد اول براساس اسکور 5 نقطه ای اسپریچر و فرد دوم براساس اسکور 4 نقطه ای کوک گاوها را اسکور دادند. در روش اسپریچر، اسکورهای 3، 4 و 5 و در روش کوک، اسکورهای 3 و 4 لنگ طبقه بندی شدند. از بخش آمار گاوداری اطلاعات مربوط به تولید شیر، تعداد سلول های پیکری، اسکور بدنی ، تعداد شکم زایش و تعداد روز شیردهی دریافت و بعد آنالیز آماری با استفاده از نرم افزارهای sigmastat وspss و آزمون های آماری t و آزمون آنالیز واریانس 1 طرفه(one way anova) انجام شد. p 0.05). در در روش کوک میانگین اسکور حرکتی در گاوهای متوسط و پرتولید کمتر از گاوهای کم تولید بود که این اختلاف از نظر آماری معنی داشت(one way anova on rank, p 0.05). میانگین اسکور حرکتی، در روش اسپریچر در تعداد سلول های پیکری غیر قابل قبول بیشتر از قابل قبول و بحرانی بود هر چند اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود(one way anova on rank, p>0.05). در روش کوک نیز در تعداد سلول های پیکری غیر قابل قبول و بحرانی، میانگین اسکور حرکتی بیشتر از قابل قبول و نیز غیر قابل قبول بیشتر از بحرانی بود و اختلاف نیز معنی داشت(one way anova on rank, p 0.05). در روش کوک میانگین اسکور حرکتی در گاوهای لاغر بیشتر از متوسط و نیز متوسط بیشتر از چاق بود که رابطه فوق معنی آماری داشت(one way anova on rank, p<0.05). در هر دو روش، میانگین تعداد شکم زایش در گاوهای لنگ بیشتر از غیر لنگ بود و این اختلاف معنی دار بود(t-student test, p<0.05). در هر دو سیستم میانگین اسکور حرکتی با افزایش تعداد شکم زایش، افزایش می یافت که در بعضی جاها اختلاف آماری بود(one way anova on rank, p<0.05). در روش کوک تعداد روزهای شیردهی در گاوهای لنگ بیشتر از غیر لنگ بود ولی اختلاف آماری نبود. در مجموع روش اسکوردهی کوک روش بهتری برای تشخیص لنگش می باشد.