بررسی تطبیقی ازدواج موقت در فقه امامیه و اهل سنت با عنوان مسیار

هانیه آقایی

چکیده

یکی از انواع ازدواج های مقرر در شریعت اسلام، نکاح متعه میباشد که مشروعیت آن در صدر اسلام مورد قبول همه مسلمانان بوده است. اما پس از تحریم خلیفه دوم از انجام نکاح موقت، مسلمانان به دو گروه تقسیم شدند، گروهی قائل بر نسخ و حرمت حکم نکاح متعه و گروه دیگر معتقد بر عدم نسخ و جواز آن. گروه اول معتقدند این تأسیس حقوقی توسط پیامبر اسلام و به دستور خداوند متعال قرار داده شد، لیکن به جهت سپری شدن زمان، آن وضع خاص توسط خلیفه‏ی دوم نسخ گردید. این عده در اثبات اعتقادشان به ادله‏ی سه گانه‏ی قرآن، سنت و اجماع نیز استناد می‏کنند. در مقابل، گروه دوم یعنی شیعیان معتقدند حکم الهی قابل نسخ توسط هیچ شخص دیگری نیست و تنها پیامبر می‏تواند حکم الهی را نسخ کند. در نتیجه، خلیفه دوم مجاز به انجام چنین عملی نبوده است. از سوی دیگر از آنجایی که هیچگونه توجیه شرعی مبتنی بر حرمت و یا نسخ نکاح متعه نیامده، و حتی به واسطه منابع استنباط احکام یعنی قرآن، سنت، عقل و اجماع؛ مشروعیتی قابل اثبات دارد، لذا این عده، حکم نکاح منقطع را تا به امروز جاری و ساری می‏دانند و در جای خودش بطور مفصل به ادله‏ی اهل سنت پاسخ می‏دهند.از آنجایی که اهل سنت نکاح موقت را مشروع نمیدانند، بنابراین؛ برای پاسخ به نیاز های برخی از زنان و مردان جوان خود، ازدواج" مسیار" را مطرح نموده اند. ازدواجی که در سالهای اخیر در برخی کشورهای اسلامی رواج یافته و مورد استقبال زنان و مردان عرب واقع شده است. اما این نوع نکاح، نه در قالب نکاح دائم میگنجد و نه شبیه به نکاح متعه است چرا که در این نوع از ازدواج، تعادلی بین حقوق و تکالیف زوجین نمی باشد و زنان از بلاتکلیفی بیشتری رنج میبرند.در این رساله سعی شده است که، عقد موقت و ازدواج مسیار به تفکیک از منظر مکتب تشیع و اهل سنت مورد بررسی تطبیقی قرار گیرد و در انتها به شبهات موجود پاسخ داده شود.

اساتید راهنما و مشاور

علی بهرامی نژاد مقوییه، مجید وزیری