اثر تراکم کاشت و آبیاری محدود بر عملکرد و کیفیت دو رقم سورگوم علوفه ای
چکیده
این آزمایش به منظور ارزیابی اثرات کم آبیاری و تراکم کاشت بر عملکرد سورگوم علوفه ای در فصل زراعی 1388، در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اجرا شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آبیاری شامل آبیاری پس از 70، 100 و 130 میلیمتر تبخیر از سطح تشتک تبخیر کلاس a به عامل های اصلی و تیمارتراکم کاشت شامل 15، 20 و 25 بوته در متر مربع و رقم شامل اسپیدفید و پگاه نیز به عامل های فرعی اختصاص یافتند. صفات عملکرد علوفه، ارتفاع بوته، وزن خشک ساقه، وزن خشک برگ، نسبت برگ به ساقه، درصد ماده خشک قابل هضم (dmd)، درصد پروتئین خام (cp)، درصد قندهای محلول در آب (wsc)، درصد دیواره سلولی منهای همی سلولز (adf) و درصد خاکستر کل (ash) مورد ارزیابی قرارگرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان علوفه تولیدی به تراکم 25 با تنش آبی 70 میلیمتر و رقم اسپیدفید تعلق داشت. شایان ذکر است که رقم اسپیدفید در تیمار های تنش خشکی متوسط (ir100) و تنش خشکی شدید (ir130)نیز بیشترین عملکرد علوفه را با تراکم 25 بوته در متر مربع دارا بود. کمترین میزان علوفه تولیدی نیز در تراکم 15 بوته و تنش خشکی 130 میلیمتر و رقم پگاه ملاحظه شد. ارتفاع بوته با افزایش تراکم افزایش نشان داد و با افزایش تنش خشکی کاهش یافت. عملکرد ساقه و برگ با افزایش تراکم افزایش یافته و با افزایش تنش خشکی کاهش یافت. با افزایش تراکم بوته نسبت برگ به ساقه نیز کاهش یافت. افزایش تنش خشکی و تراکم باعث افزایش dmd و wsc و کاهش adf شد و در مورد cp افزایش تنش خشکی باعث افزایش و افزایش تراکم بوته باعث کاهش این صفت شد.
