ریزازدیادی انگور رقم قزل اوزوم
چکیده
انگور قزل اوزوم یکی از ارقام با کیفیت مناسب و دارای صفات مناسب جهت کشت و کار می باشد که علاقه جهت کشت و کار آن بین باغداران روز به روز در حال افزایش است. کشت بافت به عنوان روشی سریع و مناسب جهت تکثیر سریع گیاهان معرفی شده است. این پژوهش با هدف ارائه ی پروتکلی مناسب جهت تکثیر درون شیشه ای این رقم، در قالب 5 آزمایش اجرا شد. در آزمایش اول 5 تیمار شامل اتانول (70 درصد)، هیپوکلریت سدیم (محتوی 5/0 کلر فعال)، کلرید جیوه (001/0)، اتانول (70 درصد) بعلاوه هیپوکلریت سدیم (5/0 کلر فعال) و اتانول (70 درصد) بعلاوه کلرید جیوه (001/0) جهت دستیابی به روش مناسب استریل ریزنمونه های اولیه بررسی شدند. آزمایش دوم با هدف بررسی موقعیت ریزنمونه روی شاخه در حال رشد شامل ناحیه انتهایی یا apical zone (az)، میانی یا middle zone (mz) و پایین یا basal zone (bz) بر استقرار ریزنمونه ها طراحی شد. در آزمایش سوم اثرات فصل ریزنمونه گیری (پاییز، زمستان، بهار و تابستان) بر میزان موفقیت استقرار ریزنمونه ها بررسی شد. در آزمایش چهارم اثرات متقابل چهار نوع محیط کشت ms، knoudson-c، wpm و n&n و سه غلظت بنزیل آمینوپیورین (1، 2 و 4 میلی گرم بر لیتر) بر پرآوری شاخه مقایسه گردید. در آزمایش پنجم مقایسه ی اثرات متقابل روش ریشه زایی (درون شیشه ای و برون شیشه ای) و سطوح هورمون اکسینی (5/0، 1 و 2 میلی گرم iba و naa) جهت ریشهزایی شاخچه های حاصل از پرآوری بررسی شد. پس از یادداشت برداری و تجزیه آماری صفات اندازه گیری شده ی آزمایشات انجام شده، نتایج نشان داد که استریل ریزنمونه ها بوسیله هیپوکلریت سدیم (محتوی 5/0 کلر فعال) به تنهایی و یا به همراه اتانول (70 درصد) نتایج بهتری داشت. ریزنمونه های حاصل از ناحیه پایینی شاخه از نظر درصد بقا و استقرار در مقایسه با ریزنمونه های ناحیه انتهایی و میانی شاخه نتایج بهتری نشان دادند. ریزنمونه های حاصل از فصل زمستان نیز در مقایسه با سایر فصول استقرار موفقیت آمیز تری نشان دادند. در مطالعه پرآوری شاخه، بهترین نتایج در محیط کشت ms دارای یک میلی گرم بر لیتر bap بدست آمد و گیاهچه های حاصل از این تیمار از کیفیت بهتری برخوردار بودند. نتایج آزمایش پنجم نشان داد که ریشه دار کردن به روش برون شیشه ای و با فروبری انتهای شاخچه ها در محلول یک میلی گرم naa در مقایسه با روش برون شیشه ای مناسب تر بود و گیاهچه های ریشه دار شده با این روش، مرحله ی سازگاری را هم زمان با ریشه زایی طی کرده و پروسه تکثیر کوتاه تر شد.