بررسی درزمانی هنجارهای حاکم بر ترجمه اسامی خاص در نمایشمامه
چکیده
الف. موضوع و طرح مسئله (اهمیت موضوع و هدف): مطالعه حاضر تلاشی برای بررسی هنجارهای حاکم بر ترجمه ی اسامی خاص به صورت در زمانی در نمایشنامه ها می باشد. این تحقیق به بررسی هنجارهایی می پردازد که بر استراتژی ترجمه اسامی خاص حاکم است. این استراتژی ها توسط چند مترجم متفاوت در دو دوره ی قاجار و پهلوی اتخاذ شده است. به منظور بررسی شیوه ی ترجمه ی اسامی خاص در این ترجمه ها، پژوهش گر از چارچوب نظری اِوِن زوهار و توری استفاده کرده است. با استفاده از این مدل ها، ترجمه ها بررسی شدند و استراتژی ترجمه ی اسامی خاص در چهارچوب نظام چندگانه ی ادبی در دو دوره شناسایی شدند. ب. مبانی نظری شامل مرور مختصری از منابع، چارچوب نظری و پرسشها و فرضیه ها: مدل های اون زوهار(1978/2000) و توری(1978/2000) برای بررسی این تحقیق انتخاب شدند. محقق به دنبال پاسخ به این سوال بود که چه هنجارهایی در دو دوره ی قاجار و پهلوی بر ترجمه ی اسامی خاص در نمایشنامه ها حاکم بوده است؟ پ. روش تحقیق شامل تعریف مفاهیم، روش تحقیق، جامعه مورد تحقیق، نمونه گیری و روش های نمونه گیری، ابزار اندازه گیری، نحوه ی اجرای آن، شیوه ی گرد آوری و تجزیه و تحلیل داده ها: چهار ترجمه ی نمایشنامه که در دوره ی قاجار صورت گرفت با چهار ترجمه که در دوره ی پهلوی انجام گرفت مقایسه شدند. شیوه ی ترجمه ی اسامی خاص در آنها شناسایی و در جدول نمایش داده شد. ت. یافته های تحقیق: تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که در دوره ی قاجار شیوه ی ترجمه ی اسامی خاص شیوه ی جایگزین سازی اسم فرانسوی با اسم فارسی بوده است. اما در دوره ی بعدی یعنی دوره ی پهلوی این شیوه متفاوت بوده و مترجمان از روش آوانویسی استفاده کرده اند. بنابراین در هر دوره هنجارهای ترجمه ی اسامی خاص متفاوت بوده است. در پایان، دلایل سیاسی، ادبی، و اجتماعی این گرایش تبیین شد. ث. نتیجه گیری و پیشنهادات: با توجه به تجزیه و تحلیل داده ها، محقق به این نتیجه رسید که پربسامد ترین شیوه ی ترجمه در دوره ی قاجار جایگزین سازی بوده اما در دوره ی پهلوی آوانویسی شیوه ی رایج بوده است. بنابراین در هر یک از این دو دوره هنجارهایی متفاوت حاکم بوده اند. چنین هنجارهایی به دلیل شرایط ادبی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی حاکم در آن زمان وجود داشته اند