شناسایی مخازن هیدروکربن با استفاده از تبدیل های زمان- فرکانس
چکیده
از آنجایی که سیگنال های لرزه ای سیگنال هایی ناپایا می باشند تجزیه طیفی به عنوان یک ابزار قوی در تجزیه و تحلیل این سیگنال ها به گستردگی مورد استفاده قرار می گیرد. تجزیه طیفی دادههای لرزه ای، دامنه های لرزه ای را که تابعی از زمان و مکان هستند به دامنه های طیفی که تابع فرکانس، زمان و مکان هستند، تبدیل می کنند .این ابزار در زمینه های مختلفی مانند تعیین ضخامت لایه، نمایش رخساره های چینه ای، توصیف مشخصات مخزن و اکتشاف مستقیم هیدروکربن بکار برده می شوند. تبدیل فوریه زمان کوتاه، تبدیل موجک پیوسته و تجزیه طیفی با روش تعقیب تطابق خطی بوده و همبستگی بین سیگنال و خانواد ه ای از توابع زمان و فرکانس را محاسبه می کنند. بنابراین این روش ها نمی توانند به قدرت تفکیک خوب و همزمان از اطلاعات در زمان و فرکانس دست یابند. اما علاوه بر روش های مبتنی بر همبستگی، نوع دیگری از نمایش زمان - فرکانس وجود دارد که بر مبنای چگالی انرژی است. این روشها اغلب قدرت تفکیک زمان - فرکانس بهتری دارند و این امر اهمیت بسیاری در تحلیل های زمان- فرکانس از داده ها دارد. توزیع ویگنر- وایل نمونه بارزی از این دسته از نمایش های زمان- فرکانس می باشد. وجود جملات تداخلی در این توزیع، کاربرد آن را در زمینه های مختلف محدود کرده است. روش های مختلفی برای رفع مشکل مذکور در توزیع ویگنر – وایل ارائه شده اند که جملات تداخلی موجود را براساس خواص نوسانی آن ها تضعیف می کنند. اما در مقابل قدرت تفکیک را کاهش می دهند و در واقع مزیت توزیع ویگنر- وایل از بین می رود. در این تحقیق از روش جدیدی برای حل مشکل جملات تداخلی استفاده می شود. در این روش، قدرت تفکیک بالای توزیع ویگنر- وایل حفظ می شود. این روش بر مبنای واهمامیخت دوبعدی پایه گذاری شده است و با حذف اثر توزیع ویگنر- وایل پنجره مورد استفاده در تبدیل فوریه زمان کوتاه از تبدیل فوریه زمان کوتاه سیگنال، توزیع ویگنر- وایل بهبود یافته سیگنال بدست می آید. این توزیع را تبدیل فوریه زمان کوتاه واهمامیختی می نامند. در این تحقیق با بکارگیری نشانگرهایی که در حوزه زمان- فرکانس از نتایج تبدیل فوریه زمان کوتاه واهمامیختی استخراج می شوند، در شناسایی مخازن هیدروکربنی استفاده می شود. نشانگرهای ضریب جذب، ضریب جذب نسبی و سایه های فرکانس پایین برای شناسایی مخازن گازی، بر روی داده های دو بعدی دریای خزر، مورد استفاده قرار می گیرید و سپس از نشانگرهای فرکانس بیشینه و دامنه متناظر با آن برای شناسایی کانال های مدفون، بر روی مکعب داده های برانبارش شده یکی از میادین نفتی جنوب ایران، به عنوان کاندیدایی برای مخازن هیدروکربنی مورد استفاده قرار می گیرد. نتایج بدست آمده حاکی از کارآیی بالای این تبدیل و نشانگرهای مورد استفاده در شناسایی مخازن هیدروکربن می باشد.