هیدرواقلیم و سیل خیزی حوضه آبریز هلیل رود و اثرات آن بر کشاورزی منطقه
چکیده
حوضه آبریز جازموریان در جنوب شرقی ایران و محدود به رشته کوههای بزمان، جبالبارز، هزار،لاله زار و ارتفاعات حد فاصل آنها می باشد.در حوضه جازموریان رودخانه ها و مسیل ها به سمت هامون جریان می یابند. سیستم زهکش این حوضه را دو رودخانه اصلی و تعداد زیادی آبراهه و مسیل تشکیل می دهند که به طور مستقل به هامون جازموریان متصل می گردند. رودخانه های اصلی این حوضه هلیل رود و بمپور می باشند که به ترتیب در بخش های شمال غربی و شرق حوضه قرار دارند. هلیل رود از لحاظ موقعیت جغرافیایی در محدوده 27 درجه و 33 دقیقه تا 29 درجه و 60 دقیقه عرض شمالی و 56 درجه و 14 دقیقه تا 58 درجه و 50 دقیقه طول شرقی قرار دارد. این حوضه به لحاظ تقسیمات سیاسی قسمت هایی از شهرستان های بافت، جیرفت، عنبرآباد، کهنوج و رودبار جنوب را دربرگرفته است. هدف اصلی این تحقیق شناسایی اقلیم حوضه و خصوصیات فیزیکی آن و بررسی ارتباط این دو با دبی رودها و سیل های منطقه و همچنین بررسی و شناسایی رابطه اقلیم حوضه به خصوص دما و باران با محصولات کشاورزی می باشد. در این تحقیق برای تعیین دوره های خشک و تر منطقه از میانگین متحرک 3ساله و 5 ساله استفاده شده است.جهت بررسی شدت و وضعیت خشکسالی و ترسالی شاخص استانداردspi به کار رفته است. لایه های مورد نیاز برای بررسی خصوصیات فیزیکی حوضه با استفاده از gis تهیه شده است. سیل های منطقه از بین دبی های حداکثر انتخاب شده و برای بررسی ارتباط بین دبی و سیل و محصولات کشاورزی با باران و دما و همچنین خصوصیات فیزیکی حوضه با سیل از ضرایب همبستگی استفاده شده است. نتایج نشان داد بین دبی رودها با باران و دمای منطقه و سیل با باران رابطه معناداری وجود دارد و بین سیل با دما رابطه وجود ندارد و همچنین از خصوصیات فیزیکی حوضه مساحت، محیط، طول رودخانه، طول و عرض مستطیل معادل و ارتفاع حداقل حوضه با سیل های منطقه رابطه معناداری دارند.