تحلیل محتوای کتب درسی مقطع ابتدایی بر پایه جامعه پذیری جنسیت
چکیده
جامعه پذیری جنسیتی عمدتا در دوران کودکی و سنین مدرسه شکل می گیرد و در ذهن و رفتارهای اجتماعی درونی و متبلور میشود . بر همین اساس مدارس و کتابهای درسی به عنوان اولین و موثرترین مرجع رسمی آموزشی و انتقال انتظارات اجتماعی و استانداردهای فرهنگی، نقش مهمی در تکوین و توسعه شخصیت کودکان ایفا می کند. دراین تحقیق با استفاده از روش مشاهده مستقیم و تکنیک تحلیل محتوا ،کتابهای درسی دوره ابتدایی سال تحصیلی90-1389 به تفکیک پایه تحصیلی و عنوان کتاب درسی مورد مطالعه قرارگرفتند . نتایجی که از این تحقیق به دست آمد نشان دادکه فراوانی اسامی و تصاویر جنس مذکر در کل کتابهای درسی دوره ابتدایی غلبه چشمگیری بر اسامی و تصاویر زنان دارد. در ادامه پارامترهای دیگری به طور خاص برای کلاس سوم ابتدایی مورد مطالعه قرار گرفت . فراوانی مشاغل بکار رفته برای جنس مذکردرکتابهای سوم ابتدایی دو برابر جنس مونث است و کلیشه های جنسیتی بازنمود زیادی دارند.هم چنین فراوانی اسامی افراد خاص و نیز فراوانی اسامی در قالب نقشهای خانوادگی بیشتر از همه حول محور جنس مذکر میچرخد. و فراوانی صفات بکار رفته برای جنس مذکر بسیار بیشتر است و کلیشه های جنسیتی زیادی به چشم می خورد. در نهایت بطور کلی در نقشهای شخصیتی، ابزاری، کلیدی و فعال، برتری با جنس مذکر است و در مورد نقش نمایشی برتری با جنس مونث می باشد . نتیجه ای که از تحقیق بدست آمد این بود که هر چه از دوره اول ابتدایی به سمت پنجم پیش رفتیم تبعیض علیه جنس مونث بیشتر و شاهد افزایش هر چه بیشترکلیشه های جنسیتی در مقطع ابتدایی و دوره سوم ابتدایی بودیم.