پایان‌نامه

معناشناسی بصیرت در قرآن

چکیده

چکیده بصیرت به عنوان ابزار تشخیص حقیقت و ضروری هدایت، از واژگان کلیدی در فهم معارف قرآن به شمار می آید. استفاده از روش معناشناسی با بررسی روابط بینامتنی (روابط هم نشینی، جانشینی و سیاق) و روابط مفهومی (تقابل معنایی، شمول معنایی و ...) واژ? بصیرت در نظام معنایی قرآن، تبیین می سازد که بصیرت به معنای شناختی مبتنی بر معیارهای دینی است که دارای مولفه های شرطی چون تقوا، تذکر، تعقل، عبرت آموزی است وبینش دقیق و دانش عمیق (فهم)، توانایی تشخیص حق از باطل (تمییز) و التزام عملی به باور قلبی از مولفه های ماهوی این واژه به شمار می آیند. همچنین ترسیم میدان های معناشناسی بصیرت در قرآن کریم به کشف لایه های درونی بصیرت منجر می شود و آشکار می کند که بصیرت در بعضی از لایه های معنایی مترادف عقل، حکمت، نور و فرقان است و سبب می شود تا انسان با بینایی قلبی ناشی از علم حضوری و یا حصولی، واقعیت وجودی خویش را درک کند و با انتخاب خداوند یکتا و دست « لقاء الله » و غایت خلقت « بصیرت توحیدی » دنباله روی از هادیان الهی، به توحید ناب یابد.

اساتید راهنما و مشاور

مهدی مطیع، سهیلا جلالی کندری

پایان‌نامه‌های مشابه

  • معناشناسی الفاظ قرآن از دیدگاه طبرسی (بررسی موردی جزء 27 مجمع البیان)

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده الهیاتفاطمه نظری

    معناشناسی واژه های قرآن یکی از اساسی ترین پایه های فهم و تفسیر دقیق قرآن است. دست یابی به معنای یک واژه در قرآن از ریشه شناسی آغاز می شود و پس از بررسی سیر تطور آن، مفهوم واژه در حوزه معنایی خاصی که در آن قرار گرفته، روشن می شود. اما صرف بررسی لغت برای تعیین مقصود قرآن کافی نیست

  • معناشناسی صفات قرآن در قرآن با تأکید بر آراء مفسران

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم - دانشکده علوم قرآنی کرمانشاهصاحبه السادات حواسی ابدالانی

    قرآن مهمترین منبع دینی و متنی مقدس است که در آیات متعددی، به عناوین و اوصاف مختلفی نامبردار گشته و چهار عنوان (قرآن،کتاب، فرقان و ذکر) از جمله عناوین مشهور و مورد اتفّاق نظر اکثریت قرآن پژوهان می باشد. چون هر کدام از عناوین مذکور در آیاتی، مفهومی وصفی داشته اند از این رو در شمار

  • مفهوم شناسی بصیرت در قرآن وعهدین

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحمیده سیدقلعه

    امروزه در عصر گفتگوی ادیان ،ضرورت مطالعات تطبیقی بیش از گذشته احساس می شود از این رو، اهمیت تحقیق در زمینه ی متون دینی همچون قرآن وعهدین،برجسته می نماید. در این میان نکته ی مهم آن است که بهترین منبع برای آشنایی با هردین از جمله ادیان ابراهیمی،متون مقدس آن دین و تفاسیر مربوط به آن

  • بررسی عوامل ، موانع و آثار تربیتی بصیرت دینی از منظر قرآن کریم

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده روانشناسی و علوم تربیتیمعرفت محمدی

    چکیده: پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل، موانع وآثار بصیرت دینی از منظر قرآن کریم انجام یافته است. این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی و روش به کار گرفته شده در انجام آن،کتابخانه ای و ابزار جمع آوری اطلاعات، فیش برداری است. منبع اصلی ما در این تحقیق، قرآن کریم و استنتاج از آیات و تفاسی

  • زمینه ها و آثار بصیرت از نگاه قرآن

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعبدالحمید رضوی

    مسأله «بصیرت» از مهم ترین مسائلی است که در قرآن کریم به آن پرداخته شده است. در اصطلاح، بصیرت عبارت از قوه ای است در قلب شخص که به نور قدسی منور بوده و به وسیله آن حقایق امور و اشیاء را درک می کند، همان گونه که شخص به وسیله چشم سر، صورت ها و ظواهر اشیاء را می بیند. اگر انسان چشم ظ

  • معناشناسی واژگان سماء و أرض در قرآن کریم

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده الهیات و معارف اسلامیناهید طهماسبی قرابی

    موضوع و هدف این پایان نامه، معناشناسی واژگان سماء و أرض در قرآن کریم می باشد. معناشناسی در این پایان نامه، به دو شیوه انجام گرفته است: معناشناسی تاریخی و معناشناسی توصیفی. منظور از معناشناسی تاریخی، شناخت معنای اولیه و وضعی واژه و تطوّر معنایی آن در طول حیات لغوی اش می باشد. با ت

اسناد مشابه

  • متدولوژی معناشناسی واژگان قرآن

    مقالهفصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیجواد سلمان زاده، دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث زینب سادات حسینی، استادیار دانشگاه مازندران

    واژه ها به عنوان عنصر اصلی کتاب قرآن، از جایگاه والایی در آن برخوردارند و گام نخست در فهم متن قرآن را به معناشناسی خودشان اختصاص می دهند. این نوشتار با پیش فرض امکان، ضرورت و فوریت معناشناسی واژگان قرآن، بر آن است که روشی جامع در معناشناسی واژه های قرآن ارائه کند. روش معناشناسی ق

  • متدولوژی معناشناسی واژگان قرآن

    واژه‌ها به‌عنوان عنصر اصلی کتاب قرآن، از جایگاه والایی در آن برخوردارند و گام نخست در فهم متن قرآن را به معناشناسی خودشان اختصاص می‌دهند. این نوشتار با پیش‌فرض امکان، ضرورت و فوریت معناشناسی واژگان قرآن، بر آن است که روشی جامع در معناشناسی واژه‌های قرآن ارائه کند. روش معناشناسی ق

  • معناشناسی بصیرت در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴کتاب قیمعباس مصلایی پور، مروّت محمدی

    بصیرت امری فراتر از رؤیت ظاهری است و آن عبارت است از ادراک حقایق و رؤیت اشیاء آن گونه که هستند. بصیرت در واقع، به ادراکات قلبی حاکی از حقیقت و قوّة تمییز حق از باطل اطلاق می­شود. این امر از طریق عبرت­آموزی از براهین و حجت­های آشکار الهی و نیز تدبّر و تفکّر در آن ها به وقوع می­پیو

  • معناشناسی الفاظ قرآن در تفسیر مجمع البیان

    مقاله۲۰۱۲مطالعات قرآن و حدیثفتحیه فتاحی زاده، فاطمه نظری

    معناشناسی واژه های قرآن یکی از اساسی ترین پایه های فهم و تفسیر دقیق قرآن است. دست یابی به معنای یک واژه در قرآن از ریشه شناسی آغاز می شود و پس از بررسی سیر تطور آن، مفهوم واژه در حوزه معنایی خاصی که در آن قرار گرفته، روشن می شود. اما صِرف بررسی لغت برای تعیین مقصود قرآن کافی نیست

  • بهره‌گیری از سیاق متنی در معناشناسی ساختگرای قرآن کریم

    معناشناسی ساختگرای قرآن، معنای واژگان را با استفاده از متن قرآن و از طریق روابط هم‌نشینی و جانشینی واژگان تعیین می‌کند. در این روش، توجه به واحدهای زبانیِ «واژه» و «جمله»، بدون درنظر گرفتن «گفتمان» صورت می‌گیرد. بنابراین بخشی از سیاق متنی آیات در شناخت معنا لحاظ نمی‌شود. پژوهش حا

  • نقش احادیث معصومین: در معناشناسی واژه‌های قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۸سفینهسیدمحسن موسوی، حجت علی نژاد

    یکی از منابع مهم در معناشناسی واژه­های قرآن کریم، احادیث معصومین: است که داناترین افراد به معانی قرآن کریم بوده­اند، لذا احادیث تفسیری آنان برای ما جایگاه استواری دارد و در تفسیر قرآن یکی از منابع اصلی به شمار می­رود. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که، احادیث شریف در