پایان‌نامه

بررسی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط بر محتوای آنتی‎اکسیدانی آرد کامل ژنوتیپ‎های گندم

چکیده

در شرایط تنش در بدن موجودات زنده دسته‏ای از ترکیبات ناپایدار به‏نام رادیکال‏های آزاد تولید می‏گردد که قادرند به ماکرو مولکول‎های حیاتی انسان آسیب برسانند. طیف وسیعی از ترکیبات با عنوان آنتی‏اکسیدان‎ها قادرند که رادیکال های آزاد را مهار ‏کنند. مهم‏ترین گروه از ترکیبات آنتی‏اکسیدانی، آنتی‎اکسیدان‎های طبیعی است که اغلب در گیاهان وجود دارند. گیاهان سهم مهمی در سبد غذایی انسان داشته و می توانند ترکیبات آنتی اکسیدانی مورد نیاز انسان را تامین نمایند. در این خصوص لازم است که ترکیبات گیاهی پر مصرف مانند گندم از نظر خصوصیات آنتی‎اکسیدانی مورد بررسی قرار گیرند. به‏منظور بررسی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط بر محتوای آنتی‎اکسیدانی آرد کامل 12 ژنوتیپ گندم، آزمایشی در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار و در دو تاریخ کاشت نرمال و تنش گرما در مزرعه تحقیقاتی شماره یک دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام گردید. سه خصوصیت آنتی‎اکسیدانی مورد بررسی در این آزمایش با استفاده از روش طیف‎سنجی عبارت بودند از اندازه‎گیری میزان ترکیبات پلی‎فنل با استفاده از روش فولین‎سیوکالتو و به کمک استاندارد تانیک اسید، اندازه‎گیری میزان شاخص ic50 به روش دی پی پی اچ و اندازه‎گیری میزان فلاونوئید دانه به کمک استاندارد روتین. بررسی‎ها نشان داد که بین ژنوتیپ‏ها از نظر خصوصیات فیتوشیمیایی اختلاف وجود دارد. در تجزیه مرکب در سال و مکان برای سه شاخص فوق اثر متقابل سه جانبه ژنوتیپ در مکان در سال در سطح معنی‏داری یک درصد، معنی‏دار گردید. ارزیابی همبستگی میان خصوصیات فیتوشیمیایی نشان داد که همبستگی بالا و مثبت میان میزان ترکیبات پلی فنل با فلاونوئید وجود داشت. همچنین میان صفات میزان ترکیبات پلی فنل و فلاونوئید با میزان ic50 همبستگی منفی وجود داشت. علاوه براین نتایج نشان داد که ژنوتیپ‎هایی با دانه های تیره‎تر، به دلیل داشتن میزان بیش‎تر رنگدانه‏های آنتی‎اکسیدانی، دارای خاصیت آنتی‏اکسیدانی بالاتری هستند. بررسی وراثت‎پذیری صفات آنتی‏اکسیدانی نیز نشان داد که میزان ترکیبات آنتی‏اکسیدانی با داشتن وراثت‎پذیری 97 درصد، تنوع ژنوتیپی بالا (با 3/80 درصد) و بازده ژنتیکی بالا (523/1) در پاسخ به انتخاب با شدت‎ 10 درصد این قابلیت را دارد که به‏عنوان یک صفت مطلوب در برنامه‏های به‏نژادی مورد بهره‎برداری قرار گیرد. بررسی تنوع برای صفت میزان ترکیبات فیتوشیمیایی نشان داد که در تمامی مکان‏های مورد بررسی بیش‎ترین سهم واریانس فنوتیپی به واریانس ژنوتیپی اختصاص یافته بود که سهم بالای واریانس ژنوتیپی در شرایط نرمال نشان دهنده‎ی بروز تنوع ژنوتیپی بیش‎تر در میان ژنوتیپ‏های مختلف در شرایط نرمال نسبت به شرایط تنش است. در نتیجه گزینش صفت میزان ترکیبات آنتی اکسیدانی در شرایط نرمال مطلوب‏تر خواهد بود. بررسی تنوع محیطی نشان داد که میان محیط‎های مختلف نسبت به ژنوتیپ‏های مختلف برای صفت میزان ترکیبات پلی‏فنل تنوع بیش‎تری وجود داشت که این موضوع حاکی از سهم بالای واریانس محیطی در بروز این صفت بود و برای دو صفت فیتوشیمیایی دیگر یعنی صفات میزان ترکیبات آنتی اکسیدانی و فلاونوئیدی بیش‏ترین سهم تنوع به ژنوتیپ اختصاص یافت که این امر حاکی از سهم بالای واریانس ژنوتیپی در بروز این صفات بود. ضرایب تنوع ژنوتیپی و فنوتیپی برای تمامی صفات فیتوشیمیایی مورد بررسی به استثنای ضرایب تغییرات ژنوتیپی برای میزان ترکیبات پلی‏فنل، بالای ده بود که نشان دهنده‎ی تنوع بالای فنوتیپی و ژنوتیپی بود. بیش‏ترین تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی در مورد صفت میزان ترکیبات آنتی‎اکسیدانی با ضریب تغییرات فنوتیپی 3/80 و ضریب تغییرات ژنوتیپی 46/81 مشاهده شد. با توجه به میزان بالای تغذیه دانه گندم توسط انسان در مقایسه با سایر گیاهان ب خصوص گیاهان دارویی در یک واحد زمانی مشخص میزان بیش‎تری ترکیبات آنتی‎اکسیدان با منشاء گندم مصرف می‎شود. براساس یافته‎های این پژوهش وجود مقادیر معنی‏داری از ترکیبات آنتی‎اکسیدان در آرد کامل ژنوتیپ‏های گندم تأیید و بر مصرف محصولات مبتنی بر گندم با حداقل درجه سایش تأکید می‎گردد.

اساتید راهنما و مشاور

محمد رضا سیاهپوش، امیر سیاهپوش

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تجزیه اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط در ژنوتیپ های پیشرفته گندم دوروم

    پایان‌نامه۲۰۱۴دانشگاه رازی - کرمانشاه - دانشکده کشاورزی و منابع طبیعینسیم خاکسار

    به منظور ارزیابی پایداری عملکرد ژنوتیپ ها و انتخاب ژنوتیپ های پایدار و پرمحصول، بیست ژنوتیپ پیشرفته گندم دوروم و سه رقم شاهد، ارقام زردک و ساجی (شاهدهای گندم دوروم) و رقم سرداری (شاهد گندم نان)، در قالب طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در چهار منطقه (کرمانشاه، مراغه،

  • تجزیه پایداری و اثر متقابل ژنوتیپ و محیط در ده رقم گندم

    پایان‌نامه۲۰۰۷وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه صنعتی اصفهان - دانشکده کشاورزیپروانه عسگری نیا

    این پژوهش به منظور بررسی آثار متقابل ژنوتیپ و محیط برای عملکرد و سایر خصوصیات زراعی 10 ژنوتیپ گندم در 8 محیط ( ترکیب دوتیمار کود نیتروژن و چهار رژیم آبیاری ) در سال زراعی 5-1384 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب فقط برای صفات تعداد سنبله در

  • بررسی آثار متقابل ژنوتیپ و محیط و تجزیه پایداری عملکرد دانه در گندم نان

    پایان‌نامه۱۹۸۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه صنعتی اصفهانعلیرضا محمدی

    این تحقیق به منظور بررسی آثار متقابل ژنوتیپ و محیط و نحوه تاثیر عوامل محیطی بر خصوصیات زراعی و اجزا عملکرد 6 رقم گندم نان با ساختار ژنتیکی متفاوت در شرایط مختلف رشد و نمو در قالب طرح کرتهای خرد شده ( د 10 محیط) اجرا گردید. داده های حاصل از انجام آزمایش های مورد تجزیه واریانس ساده

  • بررسی اثر متقابل ژنوتیپ و محیط برای برخی صفات زراعی ژنوتیپ های بزرک

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهرکرد - دانشکده کشاورزی و منابع طبیعیسمیه اکبری

    به منظور بررسی اثر متقابل بین ژنوتیپ و محیط و هم چنین ارزیابی پایداری 9 ژنوتیپ بزرک، دو آزمایش جداگانه به منظور ایجاد 6 محیط مختلف به صورت طرح کرت های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. در آزمایش اول تاریخ کاشت کرت های اصلی، ارقام کرت های فرعی و

  • مطالعه اثر متقابل ژنوتیپ در محیط بر روی عملکرد و پایداری عملکرد ژنوتیپ های امیدبخش جو در اقلیم سرد ایران

    پایان‌نامه۲۰۰۸وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده کشاورزیامیدعلی اکبرپور

    برای معرفی ژنوتیپ های اصلاحی جدید، نیاز به انجام آزمایشات ناحیه ای عملکرد در چند منطقه و چند سال است. برای رسیدن به این هدف، آزمایشات ناحیه ای عملکرد همه ساله در سراسر دنیا برای محصولات زراعی عمده انجام می گیرند تا بتوان ژنوتیپ های برتر مناطق مورد نظر را شناسایی نمود. در اکثر این

اسناد مشابه