آسیب شناسی سریال های عامه پسند ماهواره ای در جامعه امروز ایران از دید صاحبنظران
چکیده
تکنولوژی های نوین ارتباطی دنیای کنونی را هرچه بیشتر به یک دهکده جهانی تبدیل کرده اند. از جمله این تکنولوژی های نوین می توان به تلویزیون های ماهواره ای اشاره کرد. در چند سال اخیر برخی از شبکه های ماهواره ای فارسی زبان مبادرت به پخش فیلم ها و سریال های خانوادگی کرده اند. این سریال ها که به سریال-های آبکی مشهور هستند، در بیشتر مواقع با ارزش های اسلامی ایرانی ما ایرانیان در تضاد هستند. بنابراین مسئله تحقیق حاضر یافتن آسیب های احتمالی این سریال ها، دلایل جذابیت آنها و نقشی است که این سریال-ها در جامعه امروز ایران به عنوان مروجان فرهنگ عامّه پسند ایفا می کنند. روش به کار رفته در این تحقیق روش کیو بی ساختار است. در روش «بی ساختار» عبارات فضای گفتمان یا دارای طبقه بندی نیستند و یا طبقه بندی آنها اهمیتی در انتخاب نمونه معّرف از فضای گفتمان ندارد. همچنین مشارکت کنندگان این تحقیق را دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد رشته ارتباطات تشکیل داده اند. برای بررسی آسیب های احتمالی این سریال ها 50 گویه و برای بررسی دلایل جذابیت آنها 36 گویه توسط 40 مشارکت کننده دسته بندی شدند. نقش این سریال ها به عنوان مروجان فرهنگ عامه پسند نیز از مجموع اطلاعات بدست آمده از دو سوال قبلی استخراج شده است. یافته ها و نتایج تحقیق حاکی از آن است که اصلی ترین تهدید و آسیب این سریال ها شامل ترویج فرهنگ غربی، مخدوش کردن ارزش های خانوادگی، روی آوردن به فرهنگ غرب و سَر خورده شدن از فرهنگ بومی و تغییر در معیارهای همسرگزینی به سمت معیارهای غربی است. همچنین اصلی ترین دلایل جذابیت سریال-های ماهواره ای داشتن موضوعات جذاب و ارائه مسائل عشقی، عاطفی و خانوادگی، زرق و برق دار بودن، نوع پوشش بازیگران و داستان های عشق و عاشقی، رعایت مولفه های جذب زنان و زنانه بودن موضوعات این سریال ها، استفاده از جذابیت های جنسی و جذابیت های بصری مانند لوکیشن های زیبا، استفاده از تنوع رنگ و رنگ بندی است. این سریال ها همچنین به سه طریق در حال نقش آفرینی در جامعه ایران هستند: الف) تغییر و دگرگونی فرهنگی ب) هنجارشکنی و عادی سازی ارزش های مغایر با فرهنگ ایرانی ج) ترویج سبک زندگی غربی