ارزیابی کمیت وکیفیت ترکیبات فنلی و فعالیت ضداکسیدانی میوه برخی ارقام سیب در آذربایجان غربی
چکیده
چکیده ترکیبات فنلی یک گروه اصلی از متابولیت ها ی ثانویه هستند که به طور گسترده ای در سلسله گیاهی توزیع شده اند. فلاونوئید ها یکی از شناخته شده ترین گروه ترکیبات فنلی و با فعالیت آنتی اکسیدانی قوی موجود در میوه ها، سبزیجات و سایر منابع گیاهی هستند. این ترکیبات اهمیت زیادی در خصوصیات تغذیه ا ی، حسی و تجاری محصولات کشاورزی به واسطه تأثیرشان در خواصی مثل رنگ، طعم و کیفیت آب میوه دارند. در میان میوه ها، سیب به عنوان میوه ای با مصرف تجاری بالا، یکی از غنی ترین منابع انواع ترکیبات فنلی متعدد به ویژه فلاونوئید ها ا ست. با افزایش جمعیت بشر، نیاز رو به رشدی به مواد غذایی وجود دارد. بنابراین در مورد سیب (malus domestica)، علاقه رایج فراوانی به کشف ارقام جدید با ارزش غذایی بالا مخصوصاً ترکیبات فنلی و فلاونوئید ها وجود دارد. پژوهش حاضر با آزمایشی در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی انجام شد. میزان فنل کل، ترکیبات فنلی شامل: کلروژنیک اسید، کاتچین، کوئرستین 3- گالاکتوزید، فلوریدزین، سیانیدین 3- گالاکتوزید و فعالیت آنتی اکسیدانی پوست و گوشت میوه شش رقم سیب ایرانی شامل: ’گلاب کهنز‘، ’سیب ترش دیررس‘، ’قره یاپراق‘، ’ترکمان‘، ’قزل آلما‘ و ’عباسی مشهد‘ و چهار رقم تجاری شامل: ’گلدن دلیشز‘، ’رد دلیشز‘، ’برابرن‘ و ’فوجی‘ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تفاوت معنی داری را از نظر مقدار ترکیبات مورد مطالعه در بین ارقام نشان داد. ’فوجی‘ بیشترین مقدار سیانیدین 3- گالاکتوزید و ’گلاب کهنز‘ بیشترین مقدار کوئرستین 3- گالاکتوزید و فلوریدزین را در پوست و ’قره یاپراق‘ بیشترین مقدار فلوریدزین گوشت را داشتند. بیشترین مقادیر کلروژنیک اسید گوشت و پوست، کاتچین پوست و کاتچین گوشت، به ترتیب در ’عباسی مشهد‘، ’قزل آلما‘ و ’سیب ترش دیررس‘ مشاهده شد. ارتباط مثبتی مابین میزان فنل کل و فعالیت آنتی اکسیدانی در هر دو نمونه-های پوست و گوشت میوه ها مشاهده شد. نتایج نشان می دهد که ژنتیک نقش مهمی در میزان ترکیبات فنلی دارد. همچنین با توجه به نتایج مطلوب به دست آمده از ارقام بومی، مطالعه این ارقام و مقایسه با ارقام تجاری می تواند راهکار مناسبی برای ارزش گذاری ارقام بومی و معرفی ارقام جدید حاوی ترکیبات فنلی بالا باشد