پایان‌نامه

مطالعه تطبیقی مبانی فقهی و حقوقی ریاست مرد بر خانواده

چکیده

ریاست مرد بر خانواده از مباحث مهمی است که در نظام حقوقی اسلام مورد توجّه قرار گرفته است. ماده 1105 قانون مدنی ایران که برداشتی از نصوص شریعت اسلامی، به ویژه آیه 34 سوره نساء می باشد، ریاست خانواده را از خصائص شوهر معرّفی کرده؛ امّا در مورد محدوده، شرایط و علل انتخاب مرد به عنوان رئیس خانواده، اتّفاق نظر وجود ندارد. با برّرسی مبانی عقلی و نقلی ریاست مرد بر خانواده و تعمّق در آیات وحی، می توان دریافت که ریاست مرد بر خانواده، به معنای سلطه طلبی و زورگویی نیست. از دیدگاه اسلام، ریاست و سرپرستی در خانواده، پذیرفتن مسئولیت مراقبت از همسر و فرزندان و توجّه و رسیدگی به امور آنان در جهت تأمین مصلحت و سعادت خانواده می باشد که به تناسب ویژگی ها و توانایی های فطری مرد بر دوش او نهاده شده است؛ زیرا فرهنگ روابط زوجین در قرآن کریم، علاوه بر آن که با هر گونه ظلم و ستم مخالف است، هرگز به دنبال آن نیست که همسران، همچون دو مدّعی در مقابل یکدیگر قرار گیرند و خواهان حقّ و حقوق خود باشند، بلکه آموزه های اخلاقی همچون گذشت، معاشرت به معروف و غیره همواره در آن فرهنگ محوریت دارند؛ از این رو، تحت لوای چنین فرهنگی، مفهوم قوّامیّت مردان بر زنان، نظارت و ریاستی است که برای دوام و انتظام بخشیدن به نظام خانواده، لازم و ضروری است که در نهایت باعث شکل گیری خانواده ای سالم و سعادتمند می شود. سرپرستی و ریاست مرد بر امور خانواده و اعضای آن در دو قسمت قوّامیّت شوهر و ولایت پدر بر فرزند مطرح می شود که برای احراز و تصدّی این مسئولیت، مرد باید واجد اهلیّت قانونی باشد؛ یعنی علاوه بر بلوغ جسمانی و عقل، از رشد و کمال فکری هم برخوردار باشد. سرپرستی مرد در شاخه ریاست و قوّامیّت بر همسر به طور محدود منظور می گردد و تنها، گستره ی روابط مالی زوجیّت و امور مربوط به مصلحت و حفظ نظام خانواده را در بر می گیرد. شوهر به هیچ وجه حقّ دخالت در امور مالی زن را ندارد و تنها نسبت به امور غیر مالی، در راستای حفظ صلاح و حیثیت خانواده می تواند بر معاشرت ها و اشتغال زن اعمال نظارت کند، لذا به بهانه ی اعمال ریاست خود و سرپیچی زن، حقّ تنبیه و تأدیب ندارد. در شاخه دیگر ریاست مرد؛ یعنی سرپرستی و ولایت بر فرزند، اصل بر عمومیت و فراگیری اختیار پدر، خواه در امور مالی و خواه در امور غیر مالی می باشد. عنصر مصلحت و غبطه مولّی علیه، مهم ترین مرزی است که اختیار ولایی پدر را محدود می سازد و از خطرهای احتمالی آن می کاهد. ریاست مرد به هیچ وجه منافی حقوق زن در خانواده نمی باشد و مرد موظف به تأمین و تضمین این حقوق می باشد.

اساتید راهنما و مشاور

سیّد احمد میرخلیلی، عباس کلانتری خلیل آبادی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی مبانی فقهی حقوقی الزام مرد به طلاق خلع ومبارات

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده حقوقابوذر اخگر

    در بعضی از کتب فقهی گفته شده است که اگر ترس از افتادن زن در معصیت باشد و زن از شوهرش کراهت داشته در این صورت بر مرد واجب است که او را طلاق دهد و در صورتیکه از این کار خودداری نمود دادگاه او را ملزم به طلاق خواهد کرد.

  • مبانی فقهی - حقوقی نهادداوری در حقوق خانواده

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید مطهری - دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهریراضیه یعقوبی گلوردی

    چکیده با توجه به اهمیت خانواده و حساسیت روابط میان اعضای آن،شارع مقدس ، روش های قضایی حل اختلاف را مناسب با طبیعت ومصالح خانواده وزوجین ندانسته،لذا ،استفاده از«نهاد حل اختلاف خانوادگی»را پیشنهاد کرده است ؛که مفاد آیه 35 سوره نساء،به روشنی دلالت بر حجیت واعتبار این نهاد، نزد شارع

  • تبیین مبانی فقهی-حقوقی قصاص

    پایان‌نامه۲۰۰۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمحمود حسین حیدری

    ا- تبیین مبانی فقهی حقوقی قصاص به معنای پی بردن به زیرساخت ها و پایه های زیرین احکامی است که در باب قصاص از آنها بحث به میان می آید و نمایان ساختن پشتوانه های پنهانی است که ضامن و توجیه گر اجرای احکام قصاص در میان عموم عقلا به خصوص مسلمانان است. تا معلوم شود که کیفر قصاص براساس ا

  • بررسی مبانی فقهی حقوقی جرم سیاسی با رویکردی به نظر حضرت امامخمینی (ره)

    پایان‌نامه۲۰۱۳سایر - پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامیرحیم جعفری

    - بیان مسأله (تشریح موضوع تحقیق در قالبی روشن، تفصیلی و دقیق به گونه ای که معضل یا مشکلی که شما وجود آن را احساس می کنید، طرح شود. در واقع در بیان مسأله موضوع مورد مطالعه خود را به شکلی معضل گونه طرح نموده و در پایان آنچه که واقعاً قصد انجامش را دارید بصورت سوالی کلی مطرح نمایید

  • تحلیل فقهی حقوقی جرایم علیه خانواده(مواد 868 تا 873 قانون مجازات اسلامی)

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسهیلا صحرانشین سامانی

    خانواده در تمام ادیان الهی، بالأخص در دین مبین اسلام از اهمیت و جایگاه والایی دارد و سعادت جامعه بشری مرهون سلامت و استحکام نهاد خانواده است. فقهای عظام نیز به فقه خانواده توجه خاصی داشته اند و بخشی از کتب فقهی خود را به نکاح و طلاق و مسائل مربوط بدان اختصاص داده اند. این اهمیت و

  • مبانی فقهی‎حقوقی حبس محکوم‎علیه در اجرای محکومیت های مالی

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیمصطفی رجبی

    چکیده موضوع نحوه اجرای محکومیت‎های مالی در کلیه نظام‎های حقوقی از جمله کشور ما از اهمیت زیادی برخوردار است. با توجه به حاکمیت احکام شریعت بر قوانین و مقررات کشور، لزوم انطباق کلیه قوانین بر فقه امامیه اجتناب‎ناپذیر است. در تقنین مقررات مربوط به اجرای محکومیت‎های مالی، حبس محکوم‎ع

اسناد مشابه